آيت الله سيد جمال الدين گلپايگاني پس از عمري تلاش و كوشش در جهت احياي دين و خدمات ارزنده بسيار به جامعه اسلامي، در عصر روز دوشنبه 29 محرم الحرام سال 1377 ه.ق، در سن 82 سالگي چشم از جهان فرو بست. پيكر پاكش را پس از تشييع جنازهاي با شكوه، به وادي السلام...
زندگینامه آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی در سال 1295 ه.ق، در روستای سعید آباد گلپایگان و در خانوادهای شهره به علم، فضل و ادب، پا به عرصه وجود نهاد. نسبت شریفش با 27 واسطه، به حضرت موسی كاظم علیهالسلام میرسد. آیت الله گلپایگانی در نه سالگی، پدر بزرگوارش را از دست داد و چند سالی را در سعید آباد گذراند. 12 ساله بود كه در همان سامان، نزد برادران بزرگوارش، درس را آغاز كرد. وی مقداری از درسهای مقدماتی را در موطن خود فرا گرفت و برای ادامه تحصیل، راهی گلپایگان شد. عمده علوم عربی، بلاغت و منطق را از علمای گلپایگان آموخت. میگویند كه هر روز مسافت بین سعید آباد و گلپایگان را برای آموختن علم، پیاده میپیمود. ایشان چند سالی را در گلپایگان به درس و تحصیل اشتغال داشت و در سال 1311 ه.ق در سن 16 سالگی، عزم اصفهان كرد و در مدرسه الماسیه ساكن شد. او مدتی را در آن مدرسه ساكن بود تا اینكه از آنجا، به مدرسه شیخ محمد علی ثقه الاسلام منتقل گردید. در سال 1319 ه.ق، آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی، آهنگ نجف اشرف كرد و در مسیر خود از گلپایگان، از سوی عالمان آن سامان مورد استقبال قرار گرفت. وی در اوایل ماه رمضان 1319 ه.ق، به نجف اشرف رسید. آیت الله گلپایگانی از نخستین روزهای ورود به نجف، در درس مرحوم آیت الله آخوند ملا محمد كاظم خراسانی حاضر شد و از ملازمان درس ایشان گردید. دو دوره اصول مرحوم آخوند را حاضر گشت و در بحث فقه در مباحث مختلف از آن وجود ذی قیمت بهره فراوان برد. سید جمال الدین علاوه بر شركت در درس آخوند خراسانی، از افادات مرحوم حاج آقا رضا همدانی هم بهره برد. وی از ملازمان فقه فقیه عصر، سید محمد كاظم طباطبایی یزدی، بود. همچنین، آیت الله گلپایگانی از انفاس ملكوتی آقا شیخ هادی تهرانی، آخوند ملا علی نهاوندی، عالم كامل شیخ محمد بهادری و آقا سید ابوتراب خوانساری، بهره فراوان برد. پس از آنكه آیت الله العظمی حاج سید ابوالحسن اصفهانی (ره) در سال 1365 ه.ق وفات یافت، آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی به مرجعیت شیعه نایل شد و عده زیادی از شیعیان در عراق و ایران از ایشان تقلید میكردند. آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی علاوه بر تربیت و تدریس در حوزه، تألیفات ارزندهای را از خود به یادگار نهاد. ایشان در زمینه سرودن شعر نیز ید طولایی داشت؛ به طوری كه دیوان اشعاری كه كاملاً مذهبی و عرفانی است، از خود به جای گذاشت. نمونهای از اشعار ایشان كه بیانگر ذوق شعری ایشان را نشان میدهد و هنگام تشریف به حرم حضرت امیر المؤمنین علی (علیهالسلام) سرود، چنین است: از ازل ای مــیــر حــق ســرّ الـــه كـل مـن قـال بلـی شـد مـبــتــلا بـنـدگـیات عـرضـه بـر مـاسـوی تا كه عمرم رفت و گشتم رو سیا شد مطاف من حـریــم كـوی تــو كعـبـه مقـصـود مـن شـد روی تو بر همیـن بگذشت بـر ـن سـالها بـر درت ای ذوالـكـرام بـا نـالـههـا آروز دارم كـــه ای زیــبــا صــنــم آنـكـه وقــت مـرگ آیــی در بــرم تــا بـبـیـنـم روی حــق در روی تو عـاشـقـانـه جـان دهم در كوی تو آیت الله گلپایگانی، آثار علمی بسیار دارد، كه برخی از آنها چاپ شده است. ایشان میفرمود: "من یك طاقچه تقریرات آیت الله نائینی را دارم و حدود 30 سال در خدمت ایشان بودم و تمام درسهای ایشان را یادداشت كردم." حدود 70 سال تحصیل و تدریس، آثار علمی بسیاری را به دنبال داشت كه به برخی از آنها اشاره میشود: 1. رساله فی جواز البقاء علی تقلید المیت 2. رساله فی اجتماع الامر و النهی 3. رساله استدلالی در غیبت (رسالههای یاد شده همراه 20 مسأله مهم استدلالی فقهی، در سال 1370 ه.ق، در چاپخانه حیدریه نجف اشرف چاپ شد.) 4. تقریرات درس اصول مرحوم نائینی 5. یك دوره اصول فقه به قلم خود ایشان 6. یك دوره فقه، شامل ابواب: طهارت، صلات، وصایا، اجاره، مكاسب، طلاق، قضا (ناتمام)، اطعمه و اشربه و حج سرانجام، آیت الله سید جمال الدین گلپایگانی پس از عمری تلاش و كوشش در جهت احیای دین و خدمات ارزنده بسیار به جامعه اسلامی، در عصر روز دوشنبه 29 محرم الحرام سال 1377 ه.ق، در سن 82 سالگی چشم از جهان فرو بست. پیكر پاكش را پس از تشییع جنازهای با شكوه، به وادی السلام در نجف اشرف انتقال دادند و چون در این قبرستان جای مناسبی غیر همان مكانی كه ایشان مینشستند و فاتحه میخواندند پیدا نمیكنند، از این روی بدنش را در این مكان دفن میكنند. روحش شاد.


