اجرام NGC چه اجرامي هستند؟
کاتالوگ عمومي جديد(New General Catalogue) فهرستي از نزديک به 7840 جرم غير ستاره اي از جمله خوشه هاي ستاره اي،سحابي ها و کهکشان هاست که در قرن نوزدهم توسط جان.ال.اي دراير تهيه و تنظيم شده است.
جان دراير (John Dreyer) در دانمارک متولد شد و در سال 1874 براي کار در رصدخانه ي بزرگ لرد راسل به ايرلند مهاجرت کرد، رصدخانه اي که با تلسکوپ عظيم 72 اينچي اش از زمان تکميل تا تخريب آن (دقيقا قبل از جنگ جهاني اول) بزرگترين تلسکوپ جهان بوده است.
هر کهکشان، سحابي يا خوشه ي جديد که منجمين کشف مي کردند، بايد در فهرستي ثبت مي شد تا کشف هاي جديد با کشف هاي قديمي تر اشتباه نشود. در نتيجه از زمان اختراع تلسکوپ منجمين تمامي اجرام کشف شده شان را در فهرستهايي مثل فهرست مسيه ثبت مي کردند. بهترين فهرست تا قرن 18 فهرستي بود که منجم انگليسي،ويليام هرشل، تهيه نموده بود. بعد از وي، پسرش جان هرشل آن فهرست را کامل تر کرد.
دراير در طول رصدهايش به اين نکته دست يافت که ديگر زمان به روز رساني فهرست سر جان هرشل(GC) يا کاتالوگ عمومي سحابي ها که در سال 1864 منتشر شده بود، فرارسيده است. تنها يک دهه بعد از انتشار کاتالوگ عمومي تعداد بسيار زيادي سحابي و کهکشان کشف شده بودند و تعداد زيادي از ليست هاي مختلف در حال ارائه بودند، بنابراين تهيه يک ليست رصدي براي چک کردن اين موضوع که آيا جرم تازه يافت شده قبلا ثبت شده است يا نه ،کار بسيار مشکل و وقت گيري بود.
دراير يک ليست مکمل براي فهرستGC شامل 1000 جرم جديد را در سال 1878 و فهرستي ديگر را در سال 1886 پيشنهاد داد که جامعه منجمان سلطنتي آن را به نام NGC يا فهرست عمومي جديدِ اجرام غير ستاره اي، جايگزين فهرست GC کرد.
ترتيب شماره گذاري اجرام در فهرست NGC
اجرام NGC بر اساس بعدشان شماره گذاري شده اند و از بعد صفر شروع مي شوند. بعد صفر، بعدِ مکاني است که منجمان براي نقطه اعتدال بهاري انتخاب کرده اند، يعني جايي که دايرة البروج، استواي سماوي را قطع مي کند؛ خورشيد در لحظه ي سال تحويل دقيقا در اين نقطه قرار مي گيرد. اعتدال بهاري دقيقا در اولين روز بهار يعني نوروز ما ايرانيان اتفاق مي افتد يعني در لحظه تحويل سال، بعد خورشيد دقيقا صفر است.
با چک کردن يک نقشه آسمان متوجه مي شويد که ساعت صفر بعد از صورت فلکي هاي قيفاووس،ذات الکرسي،آندرومدا،اسب بالدار،حوت،قيطس،حجار و سيمرغ مي گذرد،پس اولين شماره هاي اجرام NGC را مي توانيد در اين صور فلکي پيدا کنيد.
همان طور که انتظار خواهيد داشت NGC1 داراي بعدي بسيار نزديک به صفر ساعت و صفر دقيقه و آخرين جرم NGC داراي بعدي بسيار نزديک به 23 ساعت و 59 دقيقه خواهد داشت.ميل يک جرم تنها زماني مورد استفاده قرار مي گيرد که دو جرم داراي بعد برابر باشند،بنابراين در اين حالت،اجرام با ميل شمالي تر داراي شماره کم تري خواهند بود.
زماني که دو جرم داراي ميل و بعد يکساني باشند يک حرف(A,B,c,…) در جلوي شمارهNGC اضافه مي کنند.
با وجود اين قوانين در نام گذاري اجرام NGC، بعضي از اجرام رامشاهده خواهيم کرد که از ضوابط بالا پيروي نمي کنند که احتمالا به دليل خطا در سنجش مکان دقيق آنها در فهرست اوليه است.
زماني که يک طرح زمان بندي شده براي رصد خود تنظيم مي کنيد،نکته ي مهمي که بايد به خاطر داشته باشيد اين است که شما ممکن است NGC’X’ را در صورت فلکي اژدها و NGC’X+1’ را در قوس داشته باشيد بنابراين براي جلوگيري از سر درگمي و پيچ و تاب خوردن تلسکوپتان در بين صور فلکي بهتر است که اجرام فهرست NGC را به طور متوالي و بر اساس شماره آنها رصد نکنيد و بر اساس صورت فلکي ها ليست تان را تنظيم کنيد.
منبع:
نويسنده:
مانيا رهبان
ويرايش و اضافات:
ا.م.گميني
