نخست در این محل محرابی به نام تمنس (Temenos) ساخته شده بود که قدمتش به عصر برنز (۳۳۰۰–۱۲۰۰ سال پیش) برمی گشت. معبد آرتمیس در شهر باستانی افسوس واقع شده بود که مکان امروزی آن را در ۷۵ کیلومتری شهر ازمیر ترکیه می دانند. مکان دقیق تر افسوس را در مرزهای شهر سلجوک کنونی می توان دانست. البته زمان دقیق ساخت این معبد باشکوه مشخص نیست اما شواهد و گمانه هایی درباره آن وجود دارد. بین روایات و شواهد به جا مانده، اغلب مورخان باستانی معتقدند که معبد آرتمیس را قبیله زنان آمازونی ساخته اند. پیندار، شاعر معروف یونانی اعتقاد داشته آمازونی ها معبد آرتمیس را ساختند تا بر شهر آتن تسلط داشته باشند و در غارت شهر دست داشته باشند. از دیگر افرادی که معتقدند بنای اولیه آرتمیس کار آمازونی ها بوده است، می توان به تاسیتوس، تاریخ شناس و کالیماخوس شاعر اشاره کرد. کالیماخوس در کتاب خود اشاره می کند که آمازونی ها معبد را برای پرستش ایزدبانوی خانه داری خود، آرتمیس ساخته بودند. در این میان البته جغرافیدان شهیری چون پوسانیاس سازه اولیه معبد را قدیمی تر از دوران آمازونی ها می داند و قدمتش را به حدود سال های ۱۰۰۰ پیش از میلاد تخمین می زند. خوب است بدانید که قبیله آمازون، قبیله ای در اساطیر یونانی اند که تمام افرادش زن بوده اند و مورخان معتقدند احتمال واقعی بودن آن ها نیز بوده است. باستان شناسان مدرن گرچه نتوانستند حرف های کالیمخوس را تائید کنند، اما گزارش پوسانیاس مبنی بر باستانی بودن مکان معبد را قابل قبول دانستند. همان طور که در ابتدا اشاره شد، معبد آرتمیس پس از ساخته شدن، چندین بار به دلایل مختلف تخریب شده و سه بار به طور کامل بازسازی شد. بنابراین می توان تاریخچه بنای معبد را به ۳ بخش تقسیم کرد و در هر بخش، گذشته معبد آرتمیس را مورد بررسی قرار داد بخش اول تاریخچه معبد : ساخت و نخستین تخریب پیش از جنگ جهانی اول بود که باستان شناسی به نام دیوید جرج هوگارس، محل معبد آرتمیس را مورد کند و کاو قرار داد و سه بنای باستانی معبد را شناسایی کرد. با حفاری های دوباره در سال ۱۹۸۷ و ۱۹۸۸ میلادی، قدمت تخمین زده شده برای معبد آرتمیس پذیرفته شد و سال ساختش را مربوط به عصر برنز تشخیص دادند. در همین زمان ظروفی سفالین کشف شد که قدمتشان به نیمه دوم قرن هشتم پیش از میلاد برمی گشت. متخصصین با تحقیقات و بررسی بیش تر، شکل معبد آرتمیس در قرن هشتم پیش از میلاد را تعیین کردند. گویند معبد آرتمیس سازه ای با یک ردیف ستون بود که دور تا دور ساختمان را احاطه می کرد و کفی سفالین داشت. معبدی با چنین شکل، یکی از نخستین نمونه ها در نوع خود محسوب می شد. در قرن هفتم پیش از میلاد بود که رخداد سیلی عظیم، موجب نابودی ساختمان معبد آرتمیس برای بار نخست شد و رسوبی نیم متری از شن و سنگ در کف سفالی معبد جا خوش کرد. باستان شناسان با بررسی بقایای به جا مانده از سیل باستانی، چیزهای جالب توجهی پیدا کردند. یکی از آن ها، پلاکی از جنس عاج بود که بر روی آن حکاکی هایی از گریفین (موجود افسانه ای نیم عقاب و نیم شیر) و یک درخت زندگی به چشم می خورد که ظاهرا به شمال سوریه تعلق داشت. یکی دیگر از وسایل کشف شده، سنگ کهربای قطره ای شکل بود که بر روی آن سوراخ هایی وجود داشت. به نظر می رسد این جواهرات و زینت آلات به تمثال چوبی بانوی افسوس، آرتمیس تعلق داشته که احتمالا به هنگام سیل از دست رفته است. باستان شناسی به نام بیمر (Bammer) می نویسد: جالب است توجه کنیم معبد آرتمیس با آن که در طی سالیان دراز در مکان نامناسبی قرار داشت، باز هم همچنان در همان محل بازسازی شده و مورد استفاده قرار می گرفت. به طور مثال، این معبد در معرض خطر سیل و جریانات فصلی قرار داشت، به گونه ای که در طی قرن های هشت و شش میلادی کف ساختمانش با حدود دو متر از رسوبات و گل و لای پوشانده شده بود و در طی دو قرن بعدی نیز ارتفاع آن به ۲.۴ متر رسیده بود. این اصرار و تأکید در بازسازی معبد و ادامه استفاده از آن، نشان می دهد که بازیابی هویت مکان اصلی، در ترتیبات مذهبی و مقدس مردم شهر افسوس، اهمیت بسیاری داشته است. البته پلینیوس که به ظاهر از قدمت معنوی بودن مکان معبد خبر نداشته، انتخاب محلی باتلاقی برای ساخت معبد آرتمیس را به نوعی پیشگیری از خطر زمین لرزه دانسته است منبع:کتاب اطلاعات توریستی کشورهای جهان.سایت کارناوال