باشگاههای دولتی معضلی برای ورزش
مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، اعلام كرد: برخلاف دیگر كشورها، اكثر باشگاههای فوتبال ایران توسط ارگانهای دولتی تامین مالی میشوند.
به نقل از ایسنا، دفتر مطالعات فرهنگی مركز پژوهشهای مجلس ضمن بررسی وضعیت فوتبال در نظام باشگاهداری ایران خاطرنشان كرد كه از سال 1382 به بعد باشگاههای ورزشی دولتی كه بیش از 70 درصد فعالیت آنها را فوتبال تشكیل میدهد با استناد به حكم تبصره 7 قانون بودجه سال 1382 مبنی بر اجاره هزینه یك درصد اعتبارات دستگاهها و شركتهای در جهت ورزش رونق فراوانی یافتهاند و به تبع آن بسیاری از شركتهای دولتی صاحب درآمد زیاد از قبیل سایپا، ایرانخودرو، فولاد سپاهان، فولاد خوزستان، ذوبآهن اصفهان، برق شیراز و... باشگاههایی را از محل یك درصد درآمد مذكور (كه مبلغ آن با توجه به حجم تولیدات و مبادلات اقتصادی آنها رقم بسیار بالا و قابل توجهی است) بنا نهادهاند.
به بیان دیگر باشگاه داری در ایران به صورت دولتی است و بیشتر توان این باشگاهها در جهت تیمداری فوتبال معطوف شده است، در حالی كه در كشورهای دیگر اصولا باشگاهداری و تیمهای فوتبال از طریق بخش خصوصی ایجاد شده و فعالیت میكنند.
مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، با تشریح تفاوتهای نظام باشگاهداری ایران و دیگر كشورها، افزود: این نوع باشگاهها ظاهرا با تقلید از باشگاههای خارجی كه رونق بخش ورزش آن كشورها هستند، ایجاد شدهاند در حالی كه نظام باشگاهداری خارجی توسط بخش خصوصی و باشگاهداری ایران توسط بخش دولتی ایجاد شدهاند و این در حالی است كه باشگاههای دولتی ایران چنان گسترده شدهاند كه هم اكنون خود به صورت یك معضل برای ورزش كشور درآمدهاند؛ زیرا مسائل تیمداری و خرید و فروش بازیكنان، فعالیتهای دلالی، ورود مدیران سیاسی به این باشگاهها و ... از یك سو این نوع باشگاهها را از اهداف اصلی خود دور كرده و از سوی دیگر توان را بخش خصوصی برای ورود به عرصه ورزش و رقابت با این قبیل باشگاهها سلب كرده است.
در بخش دیگری از این گزارش، آمده است: با توجه به این كه اكثر باشگاههای فوتبال كشور به نوعی توسط سازمانها و ارگانهای دولتی تامین مالی میشوند و خود درآمدزایی اندكی دارند، هزینه كردنهای گزاف برای خرید بازیكنان فوتبال در ایران بسیار قابل تامل است.
ضمن این كه در حیطه قراردادهای بازیكنان حرفهیی و نقل و انتقال بازیكنان فوتبال نیز اختلاف چشمگیری بین سازمان لیگ كشوری مانند ژاپن و ایران وجود دارد و اساسا در حال حاضر در لیگ حرفهیی ایران، بازیكن حرفهیی و قرارداد حرفهیی به روشنی تعریف نشده است.
همچنین هیچگونه طبقهبندی و سقف حقوق و پاداش برای بازیكنان حرفه ای فوتبال در نظر گرفته نشده است. اگر چه سقف حقوق برای بازیكنان فوتبال امری است كه در بسیاری از كشورهای صاحب نام در فوتبال نظیر انگلستان و ایتالیا نیز تعیین نمیشود ولی با توجه به شرایط لیگ حرفه ای ایران و ماهیت كنونی باشگاههای حرفه ای فوتبال كه اكثرا دولتی هستند، ضروری است كه این موضوع مورد توجه و بررسی قرار گیرد و نظام طبقهبندی و پرداخت نیز برای آن تدوین شود.
مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، سپس پیشنهادهای خود را برای اصلاح وضعیت باشگاهها ارائه داد و افزود: برای فعالیت مناسب باشگاههای ورزشی و به تبع آن ورزش پرطرفدار فوتبال، ابتدا ضروری است كه قوانین حرفه ای شدن ورزش تدوین و سپس در زمینه توسعه منطقی آن اقدام شود.
در همین حال تا تدوین و تصویب قانون برنامه پنجساله پنجم، باید تبصرهای در ذیل بند «ب» ماده 117 قانون برنامه چهارم برای جلوگیری از ایجاد باشگاههای جدید ورزشی دولتی كه بیشتر فعالیتهای خود را صرف فوتبال میكنند به تصویب برسد تا از محل یك درصد اعتبار دستگاههای اجرایی امكان هزینه بیرویه در این باشگاهها وجود نداشته باشد و این منبع مالی به سمت ورزشهای همگانیتر نیز جهت داده شوند.
از سوی دیگر الزام سازمان تربیتبدنی به شناسایی، معرفی و واگذاری ورزشگاههایی كه بتوان در جهت توسعه فوتبال از آن بهرهبرداری كرد، به منظور تشكیل باشگاههای خصوصی و حرفهیی به صورت طولانی مدت توسط بخش خصوصی ضرورت دارد.
همچنین زیان سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ناشی از واگذاری حق پخش مسابقات فوتبال به باشگاههای ورزشی و در قبال واگذاری حق پخش تلویزیونی به باشگاهها باید جبران شود.
واگذاری زمین و تسهیلات بلندمدت برای ترغیب بخش خصوصی در جهت ایجاد باشگاههای ورزشی با اولویت استانهای محروم و رعایت تعاریف واقعی خصوص بودن باشگاههای ورزشی، تقویت و حمایت اتحادیه باشگاههای ورزشی از طریق سازمان تربیتبدنی به منظور بررسی و امتیازدهی برای ایجاد باشگاهها و اعمال نظارتهای صنفی مشابه با سایر كشورهای پیشرفته، ایجاد آكادمی فوتبال در جهت تربیت و آموزش و بازآموزی مربیان جوان در این رشته و خارج كردن انحصاری مربیگری در فوتبال كشور با توجه به تعداد اندك آنان و نیز آشنایی با پیشرفتهای علمی از طریق فدراسیون فوتبال، توجه به مناطق محروم و ایجاد تمهیدات لازم برای كشف و جذب استعدادهای فوتبال و هدایت آنان در جهت پشتوانهسازی و رفع كاستیهای موجود و احیای مسابقات فوتبال محلات در شهرهای بزرگ و بین شهرستانی در استانهای كشور از دیگر پیشنهادهای مركز پژوهشهای مجلس در این زمینه بودهاند.
