اوقات فراغت، ورزش های تفریحی و سالمندان سالمندان امروزه بیش از گذشته به عنوان قشری عظیم در جوامع انسانی مطرح هستند. مهم ترین دلیل این موضوع، افزایش عمر انسان ها در بسیاری از کشورهای جهان است. بر اساس قوانین بین المللی افراد بالای 60 سال سالمند نامیده می شوند. البته در بعضی از کشورها 65 سالگی را آغاز سالمندی می دانند، اما در هر حال بیشتر این افراد بازنشسته اند و به عبارت دیگر وقت آزاد بیشتری نسبت به دیگر افراد جامعه دارند. در ایران به عنوان یکی از جوان ترین کشورهای دنیا، امید به زندگی طی 20 سال گذشته حدود 19 سال افزایش یافته و در حال حاضر به 74 رسیده است. این در حالی است که برخلاف بسیاری از کشورهای جهان، سن بازنشستگی در ایران بسیار کم است و گاهی افراد در پنجاه سالگی بازنشسته می شوند. در ژاپن به عنوان مسن ترین کشور دنیا، در حال حاضر 6/25 میلیون انسان بالاتر از 65 سال زندگی می کنند که 20 درصد جمعیت ژاپن را تشکیل می دهند. به گفته مسئولان ژاپنی در سال 2015 این عدد به 25 درصد و در نیمه قرن جاری، به 33 درصد کل جمعیت ژاپن خواهد رسید. در بیشتر کشورهای اروپایی نیز به دلیل رشد منفی جمعیت، هر روز بر تعداد افراد سالمند افزوده می شود. برای مثال، ایتالیا بعد از ژاپن، مسن ترین کشور دنیا و در عین حال مسن ترین کشور اروپاست. در آلمان، به عنوان سومین کشور مسن جهان، از هر چهار نفر، یک نفر بیش از 60 سال دارد و پژوهش های جدید نشان می دهند که در سال 2050 بیش از 45 درصد جمعیت آلمان بالای 60 سال سن خواهند داشت. همان گونه که اشاره شد، بیشتر افراد سالمند بازنشسته بوده و تنها عده کمی از آن ها مشغول به کارند، اما باید توجه داشت که بازنشستگی پایان زندگی نیست، بلکه آمارها نشان می دهند که بیشتر آنان با سلامت کامل و عده ای نیز با بعضی مشکلات جسمی به زندگی خود ادامه می دهند. بنابراین آن ها نیز مانند دیگر اقشار جامعه حق استفاده از امکانات تفریحی و فراغتی مناسب را دارند. اما آن چه موجب می شود بحثی مخصوص درباره اوقات فراغت و ورزش های تفریحی این قشر انجام شود این است که: • سالمندان زمان بیشتری نسبت به دیگران دارند، نباید وقت یا زمان آزاد را با اوقات فراغت اشتباه کرد. • متاسفانه در جامعه، توجه کمی به آن ها مبذول می شود. این مسئله را حتی گاهی در بین افراد خانواده خود آن ها نیز مشاهده می کنیم که تصور می کنند افراد سالمند دیگر هیچ نیازی ندارند و فقط باید در گوشه ای بنشینند و منتظر مرگ باشند. • فعالیت های فراغتی و به ویژه ورزش های تفریحی برای آنان از اهمیت بسیار بیشتری نسبت به دیگر اقشار برخوردار است. • با افزایش سن، توجه و حساسیت به سلامت افزایش می یابد. اوقات فراغت سالمندان اوقات فراغت سالمندان در جوامع مختلف، متفاوت است. بی گمان در جوامع سنتی که سالمندان در کنار خانواده خود در میان فرزندان و نوه هایشان زندگی می کنند، شرایط با جوامعی که در آن ها سالمندان فقط در کنار همسر خود، به تنهایی یا در خانه سالمندان زندگی می کنند کاملاً متفاوت است. اما به طور کلی می توان گفت که خانم های سالمند، صبح ها را برای نظافت خانه، خرید، پخت و پز، شست و شو و ... سپری می کنند. مردان، در صبح ها بعضی کارهای خارج از خانه را انجام می دهند یا در کارهای خانه کمک می کنند، اما بعدازظهرها هم برای زنان و هم برای مردان زمان فراغت است و شب ها نیز به تماشای تلویزیون اختصاص دارد. در هر حال تقسیم زمان برای سالمندان به موقعیت کاری، وضع یت اقتصادی و نیز سطح آمادگی های جسمانی آن ها بستگی دارد. نیازهای فراغتی سالمندان نیازهای فراغتی سالمندان کم و بیش مانند دیگر اقشار جامعه است که آن ها را می توان به صورت زیر خلاصه کرد: 1. استراحت و تجدید قوا 2. سرگرمی و تفریح 3. برقراری ارتباطات اجتماعی 4. تحرک 5. کسب اطلاعات و توسعه دانستنی ها 6. استفاده از توانایی ها، خلاقیت ها و تجربیات با توجه به این مطالب مشاهده می کنیم که اوقات فراغت سالمندان، نباید برای استراحت کردن صرف شود. بسیاری از افراد، وقتی سالمند و به عبارت دیگر بازنشسته می شوند، فرصت کافی برای فعالیت های فرهنگی، هنری، ورزشی، سیاسی، اجتماعی و کارهای عام المنفعه پیدا می کنند. بدیهی است که دانستنی ها، تجربیات و صلاحیت های سالمندان برای جامعه سرمایه ای گرانبها است و در دوران بازنشستگی که آنان فرصت کافی دارند، می توانند آن ها را دراختیار جوان‌ترها قرار دهند و از این راه هم برای ارضای نیازهای شخصیتی عاطفی خود گام بردارند و هم جامعه را از مواهب آن برخوردار سازند. گاهی افراد سالمند به صورت داوطلبانه، سرپرستی یا کمک به انسان های سالمندتر از خود را به عههده می گیرند یا در دیگر امور عام المنفعه فعالیت می کنند که این کار بسیار نیکو پسندیده است، زیرا از یک سو، احساس مفید بودن به آن ها دست می دهد و از سوی دیگر کمک مناسبی برای سالمندانی است که خومد قادر به رفع نیازهایشان نیستند. نیاز به مفید بودن به ویژه برای سالمندان، اهمیت بسیار زیادی دارد. شخصی که عمری را به کار و فعالیت پرداخته و گاه در مشاغل مهم و تاثیرگذار مشغول به کار بوده است، نباید در زمان سالمندی احساس بیهودگی و پوچی کند. بنابراین یکی از وظایف مهم دست اندرکاران امور سالمندان، به وجود آوردن شرایط مناسب برای فعالیت هایی است که به وسیله آن ها این نیاز مهم تا حد امکان برطرف شود. ورزش های تفریحی و سالمندان این نکته واضح و بدیهی است که هرچه سن افزایش می یابد، فرد آمادگی بیشتری برای مبتلا شدن به بعضی از بیماری ها پیدا می کند. اما بزرگ‌ترین تهدید برای سالمندان، بی تحرکی است که بیشتر از عوامل دیگر آن ها را مستعد بیماری می سازد. بنابراین به وجود آوردن شرایط مناسب برا یتحرک بیشتر که از یک طرف موجب سرگرمی و پر کردن اوقات فراغت سالمندان شود و از طرف دیگر نیاز مبرم آن ها به تحرک را برطرف سازد از ضروری‌ترین تدابیری است که باید در برنامه ریزی های مربوط به گذران اوقات فراغت سالمندان اندیشیده شود. فواید ورزش های تفریحی برای سالمندان فواید فیزیولوژیکی ورزش های تفریحی برای سالمندان در درجه اول اهمیت قرار دارد. شواهد معتبر نشان می دهند که اگر سیستم های قلبی، عروقی و تنفسی ضعیف باشند، پیامدهای زیانبار فیزیولوژیکی ناشی از پیری افزایش می یابد. تمرینات منظم و سبک که موجب افزایش ضربان قلب و تنفس می شود، عامل مهم و حیاتی در حفظ سلامت سالمندان به شمار می آید. ورزش های مناسب برای سالمندان مناسب ترین ورزش ها برای سالمندان، ورزش های انعطاف پذیری سوئدی و پیاده روی سریع یا دویدن آرام است. تمرینات کششی و حرکات سوئدی سبک، عضلات و مفاصل را انعطاف پذیر می سازد و در حد خوب نگه می دارد. گذشته از آن گردش خون تحریک می شود و فشار اندکی به قلب وارد می آید.