پل مارنان در محل اصفهان و تاریخ گشایش آن عصر صفویه- پل شهرستان اصفهان
پُل مارنان نام پلی در شهر اصفهان واقع در خیابان مطهری وبین پل فلزی و پل وحید واقع شده است.
پُل مارنان نام پلی در شهر اصفهان واقع در خیابان مطهری وبین پل فلزی و پل وحید واقع شده است. این پل در اصل ماربین نام داشتهاست که خود ماربین دیگرگون شده «مهربین» از فرهنگ اوستایی است و چون قرنها قبل از ظهور زرتشت معبد مهرپرستان بر فراز کوهچه آتشگاه از تمام روستاهای اطراف آن مشاهده میشده است[نیازمند منبع]، نام این بلوک هم مهربین بوده که با تصحیف این نام در زبان پهلوی ساسانی به «ماربین» در دوره ساسانیان و به دنبال آن در طول مدت ۱۵ قرن تاریخ اسلامی ایران پیوسته با همین نام شناخته شدهاست و قدمت ساختمان این پل که از زمانهای بسیار دور همچنان که پل جی یا پل شهرستان واسطه اتصال شمالیترین ساحل شهری زایندهرود به جنوبیترین ساحل مقابل بوده است، پل مارنان نیز وجود داشته و واسطه اتصال دو ساحل شمالی و جنوبی رودخانه در غربیترین قسمت شهر اصفهان بوده است و روستاهای ماربین از طریق پل مارنان (پل ماربانان و پل ماربین) به روستاهای مقابل آن در ساحل جنوبی رود خانه متصل میشده است شکل امروزی پل مارنان با نمای ساختمانی آن در عصر صفویه تغییری نکرده ولی تعمیرات مکرر داشته است. چهار فرسنگ مانده به شهراصفهان رودخانه زاینده رود به شکل مارپیچی راست خم گردیده و وارد اصفهان می گرددبه همین دلیل گفتهاند قریه مارنان راماریانان گفتهاند و در همین محل پل مارنان راساختهاند وجلفا را به قریه مارنان متصل میکند. پل مزبور اکنون دارای هفده دهانه است ولی در پیش بیش از این دهانه داشته است که اکنون بسته شده است مدتی هم نام این پل سرفراز نام داشت، دلیل این نام گذاری راچنین بیان می کنندکه در زمان شاه سلیمان صفوی یکی از ثروتمندان ارامنه این پل را ساخت وبه لقب سرفراز نائل گردیدومدتی هم به نام سرفراز مشهور بود. لازم است ذکر شود ثبت تاریخی این پل در مرحله گردش اداری است.
در سال ۱۲۲۰ شمسی همزمان با حکومت محمدشاه قاجار
پل شهرستان یا پل جی یا پل جسر حسین قدیمیترین پل اصفهان روی رودخانهٔ زاینده رود است. این پل در زمان ساسانیان ایجاد گردید و در زمان دیلمیان و سلجوقیان تعمیر و مرمت شدهاست. پل شهرستان در جی قدیم در شرق اصفهان واقع شدهاست. پایههای آن بر روی سنگهای طبیعی کف رودخانه استوار گردیدهاست. طول پل از ستون مدور آجری تا انتهای سنگفرش قدیمی، در حدود ۱۰۵ متر و عرض آن از ۴/۲۵ تا ۵ متر متغیر است. جهت پل، شمالی - جنوبی با کمی انحراف است. پل شهرستان دارای یازده چشمه و دوازده پایه سنگی بزرگ است. اما قسمت فوقانی پل که جهت عبور و مرور بوده خراب شدهاست و فقط پیاده میتوان از روی آن عبور کرد.
پل شهرستان در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۸۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موقعیت : این پل در واقع یک پل جنگی و نظامی بودهاست. از نظر معماری و قدمت زمان ساختمان در مجموعه پلهای قدیمی ایران فقط پل دزفول و پل شوشتر با این پل برابری میکنند. آثار بر جای مانده مسجد جامع جی از دوران سلاجقه و مقبره الراشد بالله خلیفه عباسی[۵] و قلعه قدیمی اصفهان به نام سارویه (کهندژ) و حصار جی را در مجاورت این پل تاریخی میتوان مشاهده کرد. در مجاورت این پل از دیر باز مردمانی سخت کوش و نجیب زیستهاند که هنوز هم با پسوند فامیل شهرستانی میتوان آنان را یافت.
مصالح به کار رفته در پل : سنگ، آجر، خشت، ملات
در اشعار و نوشتهها
افروخی اصفهانی در کتاب محاسن اصفهان که به زبان عربی است از این پل به نام جسر حسین یاد کردهاست و عماراتی را که نزدیک آن هستند به نام قصر مغیره و قصر یحیی نام میبرد. فردریچاردز از این پل به عنوان یک پل جنگی و نظامی یاد کردهاست.


