کلجاه
کلجاه نام روستایی در استان آذربایجان شرقی است. این روستا با جمعیتی حدود ۲۵۰۰ نفر تابع شهرستان اسکو میباشد و در فاصله ۵ کیلومتری بین اسکو و خسروشهر واقع شدهاست.
کلجاه نام روستایی در استان آذربایجان شرقی است. این روستا با جمعیتی حدود ۲۵۰۰ نفر تابع شهرستان اسکو میباشد و در فاصله ۵ کیلومتری بین اسکو و خسروشهر واقع شدهاست.
این روستا به دلیل نزدیکی به شهرستان اسکو و مرکز استان کمکم رنگ و بوی شهری به خود داده و بافت روستایی آن تا حدودی تغییر کرده تا جایی که هم اکنون ۸۰ درصد شاغلین این روستا در کارخانجات و ادارات دولتی و غیر دولتی تبریز و اسکو مشغول به کار هستند. باغهای گردوی این روستا در این شهرستان از شهرت خاصی برخوردار است.از دیر باز وجود آبهای زیرزمینی و قناتهای گوناگون در این روستا یکی از عوامل شهرت این روستا است.
دو مورد در باره وجه تسمیه کلجاه وجود دارد که از لحاظ اعتباری به ترتیب بیان میشود :1- کلجاه در قدیم دهی بود آباد که دور آن را حصار کرده بودند و دروازههای برای ورود و خروج آن وجود داشت بنابراین به آن قلعه گاه میگفتند که رفته رفته به گله جاه و سپس به کله جاه و اخیراً نیز کلجاه میگویند . ۲- زمانی که خسروشاه در خسروشهر امروزی مسکن گریده بود و شهر ایلخچی محلی به عنوان نگهداری اسبها مورد استفاده میشد کلجاه نیز به عنوان محلی برای نگهداری کالا استفاده میشد که به آن کالا گاه میگفتند که رفته رفته به کلجاه تبدیل شده است .
کلجاه با داشتن قدمت چند صد ساله و پرورش جوانان غیور و متدین و باغهای میوه توانسته است در سطح منطقه نسبت به مناطق هم جوار سربلند باشد هم از نظر اقتصادی و هم از لحاظ درسی و هم از لحاظ فرهنگی. این کتابچه حاصل تلاش تنی چند از جوانان عزیز کلجاهی است که توانستهاند مدارج علمی را به پایان یا در شرف پایان هستند است .کلجاه با داشتن موقعیت عالی ما بین خسروشهر و اسکو قرار دارد که از یک طرف به اسکو و از طرف دیگر به خسروشهر و از طرف دیگر به شهر جدید سهند راه دارد . از طرف اسکو ۴ کیلومتر از طرف خسروشهر ۲ کیلومتر از طرف سهند ۲ کیلومتر
در اینجا یاداور میشویم که کلجاه با دارا بودن ۲۳ قنات بین مناطق هم جوار و حتی خود اسکو هم بیشتر میباشد قنات واقع در کلجاه :دوزبان * تازه چشمه * کوماران * محمد آباد * پرسلی * پرزآب *وزیران * قیزدرما * بالا جل * اوزو وار *علی آباد * حاج عبدالخالق*احمدان * بیلدیردان * تیفان * پیلوان * جیماوان * كتی باغ* حاج اباذر * علی آباد
بزرگان علم و دانش در کلجاه :1- خواجه عبدالوهاب کلجاهی ۲- قطبالدین کلجاهی ۳- میر جواد سجادی ۴- یوسف طهماسبی ۵- محمد جمشیدی ۶- میر ستار حسینی۷ میر احمد طباطبائی ۸- حاج میر محمود طباطبائی ۹- ابراهیم کلجاهی
مدرسه امیر نظام کلجاه:در کلجاه آقایان: میر جواد سجادی، یوسف طهماسبی، محمد جمشیدی، میر ستار حسینی و تنی چند از فرهنگ خواهان درخواست تاسیس دبستان را نمودند . که با تحمل رنجها و سختیهای فراوان در دوره نمایندگی آقای اردشیر طلوعی نماینده اداره فرهنگ و اوقاف اسکو در سال ۱۳۲۲ شمسی آموزشگاه نو بنیاد دو کلاسه امیر نظام را که از سال ۱۳۱۹ در اسکو دایر بود به کلجاه انتقال و از این تاریخ کلمه کلجاه به اسم دبستان افزوده شد. مدرسه امیر نظام اول در حیاط میر یوسف دایر شد و بعدا به دلیل ازدیاد دانش آموز نیاز به مکانی بزرگتر شد که در اثر تقاضای اولیا برای ثبت نام و نیز در اثر تبلیغات آقای محمدعلی شمشیری میلانی در مساجد و محلات کلجاه ترتیب داده شد اهالی به ساختن ساختمانی بزرگ برای دبستان تصمیم گرفتند که در دوره نمایندگی آقای ابوالفضل سعید پور آذر، آقای محمد جمشیدی اصل نسبت به تیم سهم و آقایان حاج میر احمد طباطبائی و حاج میر محمود طباطبائی نسبت به نیم سهم دیگر ساختمان دبستان یک طبقه رو به جنوب با ۴ اطاق از روز جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۲۵ شمسی طی برپائی جشن فرهنگی، عملیات ساختمانی آن را آغاز و با شادی و کف زدن و با گفتن پاینده باد ایران و زنده باد فرهنگ آغاز سنگ بنا را گذاشتند و بعد در سال ۱۳۲۸ و ۱۳۲۷ در نتیجه تشویق آقای اسدالله اصغرزاده مدیر دبستان و آقای حسین واعظ نماینده فرهمگ و آقایان فوقالذکر دو باب اتاق دیگر احداث و نیز نسبت به دیوار کشی و رفع سایر نواقص اقدام کردند و بعدها آقای حمزه یاوری مدیر دبستان با تشویق مالکین مدرسه ۶ کلاسه مذکور را به وزارت فرهنگ اهدا نمودند. حیاط موقوفه میر یوسف: این حیاط در محله کوماران واقع بود. تعداد مدارس موجود در ادوار گذشته: ۱- مدرسه امیر نظام ۲- ابتدائی شهید دستغیب ۳- راهنمائی شهید دکتر مفتح کلجاه (که سابقا دبیرستان دخترانه بنتالهدی بود که به دلیل کمبود دانش آموز دبیرستان بسته شد) ۴- راهنمائی شهید هاشمی نژاد ۵- دبستان ۷ تیر ۶- مدرسه ماندانا (داغ مدرسسی )
آثار تاریخی کلجاه :1- قبرستان تاریخی کلجاه 2- حمام عمومی کلجاه
۱- قبرستان تاریخی کلجاه :در ورودی روستا قرار دارد و جاده اسکو و خسروشهر آنرا به دو نیم تقسیم کرده که در قسمت بالای آن قبرهای مشایخی بنامهای ( قطبالدین کلجاهی – ابراهیم کلجاهی – شیخ عبدالوهاب کلجاهی – عثمان بن علی) وجود دارد و در کتاب تاریخ آذربایجان از این قبرستان نوشته نیز وجود دارد2- حمام عمومی کلجاه: در قدیمی ترین محله کلجاه واقع است و ساختمان آن به صورت زیر زمین و طاق با سنگ و خاک رس میباشد و مربوط به دوره قاجار میباشد و اخیراً نیز از طرف سازمان میراث فرهنگی مراحل ثبت ملی را میگذراند ( سال ۱۳۸۹ ) .


