معرفی شهرستان کرکودکی؛موقعیت و پیشینه تاریخی «بخش اول» شهرستان کردکوی از شهرستانهای استان گلستان در ایران است. شهر کردکوی مرکز این شهرستان است. موقعیت و مشخصات شهرستان کردکوی در شمال کشورمان ایران، غرب استان گلستان و در قسمت جنوب شرقی خلیج گرگان واقع شده است. شهرستان کردکوی در 54 درجه و 6 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 47 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. این شهرستان از شمال به شهرستان ترکمن از جنوب به رشته کوههای البرز شرقی و استان سمنان، از شرق به شهرستان گرگان و از غرب به شهرستان بندرگز محدود می‌باشد. مساحت این شهرستان قریب به ۸۱۶ کیلومتر مربع می‌باشد. جمعیت شهرستان کردکوی در سال ۱۳۸۵، برابر با ۶۷٫۸۲۳ نفر بوده است. شهرستان کردکوی در سال ۱۳۵۸خورشیدی از شهرستان گرگان جدا و بصورت شهرستان مستقل در آمد. و طبق آخرین تقسیمات کشور شامل یک شهر (کردکوی) و یک بخش مرکزی و سه دهستان (چهار کوه) سدن رستاق شرقی و غربی و ۳۰ روستا است. کُردکوی شهری در غرب استان گلستان و در شمال ایران است. این شهر مرکز شهرستان کردکوی است و در ۲۹ کیلومتری گرگان واقع است. جمعیت شهر کردکوی در سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی برابر با ۳۸٬۲۴۶ نفر بوده ‌است. زبان محلی مردم این شهرستان تبری یا همان مازندرانی می‌باشد. پیشینه تاریخی از نخستین روزهای شروع تاریخ ایران در سرزمینی كه ایرانشهرش می خواندند. كردكوی در گردونه حوادث تاریخی نقش مهمی یافت. فریدون پسر آبتین بزرگترین پادشاه پهلوانی داستان ایران در حماسه ملی ایرانیان شهری بنام تمیشه بنا نهاد و به نوشته حكیم ابوالقاسم فردوسی فریدون فرخ تمیشه بكرد نشست اندر آن نامور بیشه كرد. و این تمیشه قسمتی از كردكوی امروزین است كه تاریخ ایران و گلستان بدون ذكر نام و یاد آن ابتر است. تمیشه و كردكوی شاهد حضور حسین (ع) در سال 20 هجری قمری نیز بوده اندك همراه سعید بن عاص عازم فتح گرگان شدند. در عصر صفویه تحول بزرگی در منطقه ایجاد شد. شاه عباس برای مقابله با صحرا گردان مهاجمی كه به شمال و شرق هجوم می آوردند و برای جلوگیری از شورش قبائل ترك، جمع زیادی از اقوام كرد را به شمال و شمال شرقی (خراسان فعلی، و بطور پراكنده در مازندران و استرآباد) كوچانید و از آن زمان وراث تمیشه باستانی كردمحله نامیده شد. شهرستان كردكوی سابقه تاریخی زیادی دارد. قدمت بنای شهر فعلی كردكوی را به بیش از 250 سال پیش می دانند كه در زمان آل زیار از مناطق آباد بوده است. هرگاه از شهر كردكوی امروز و كردمحله مذكور در تاریخ به سمت جنوب حركت كنیم نرسیده به كوهستان البرز و تقریباً در قسمت انتهائی جلگه به جاده معروف شاه عباسی می رسیم كه در گذشته به خیابان معروف بود. این جاده كم عرض و سنگ فرش بود و هنوز هم قسمتهائی از آن در جنوب كردكوی باقی است و به همین نام خوانده می شود. به فاصله 1 الی 2 كیلومتری بالاتر از طریق جاده مزارع بن كلاته در منتها الیه جنوبی جلگه و در دامنه شمالی كوههای البرز واقع شده است مزارع بن كلاته از جنوب شرقی كردكوی تا غرب روستای بالاجاده امتداد دارد و هرگاه امروز نیز به این مزارع مراجعه كنیم صدها تكه سفال و تیله شكسته حكایت از وجود شهری در این ناحیه می نماید. كردكوی شهر روشن آباد باستانی، مرقد امام زاده ای غریب دركنار گندم زارهای مواج و رقصان در عبور نسیم دریا، شهر آبشار و جنگلهای سبز و انبوه و هم آلـــــوده و زمزمه های زنبوران عسل كه بر خرمنهای گلهای وحشی عطر زندگی را پر می كنند. شهر مزارع پر از لاله های وحشی و چشمهای خیره بر آن همه زیبائی ها. تاکنون در شهرستان کردکوی ۵۹ اثر تاریخی – فرهنگی شناسایی گردیده است، که از این تعداد ۳۸ اثر در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. در نوشته‌های تاریخی اشاره شده است که در اوایل حکومت صفویه جمعیتی از کردستان به صورت ایلی به مازندران و استر آباد کوچانیده شدند و در زمان شاه عباس در نواحی مختلفی این ایالات سکونت اختیار کردند. بعد‌ها در حدود ۲۵۰ سال پیش عده ای از این مهاجران در مکان فعلی شهر کردکوی مسکون شدند. در زمان نادر شاه و بعد از آن عده ای دیگر بطور متناسب به این منطقه کوچ داده شدند تا در مقابل هجوم مکرر ترکمن‌ها مقاومت کنند. کرد محله (کردکوی) در زمان قاجار “مردمی پولدار و گله دار بودند. مالیات آنها ۸۰۰ تومان بود و در وقت جنگ ۱۳۰ مرد جنگجو تحویل قشون استر آباد می‌دادند، که اکثر آنها از کرد‌های جهان بیگلو بودند”. کردکوی در مجاورت تمیشه باستان قرار دارد که در افسانه‌های شاهنامه بنای آن را به فریدون پسر آبتین نسبت داده‌اند. نادر شاه افشار پس از شکست توپال عثمان پاشا و گرفتن بغداد، در هنگام گذر از اورامانات برخی از طوایف کُرد را برای تجهیز سپاه خود و دفع ترکمن‌ها –که به مازندران و استرآباد حمله می‌کردند– به این ناحیه کوچ داد که این طوایف در محلی نزدیکی استرآباد که امروزه کُردکوی نامیده می‌شود، ساکن شدند. این سرزمین تا ۱۹ تیر ۱۳۱۹ به کُردمحله مشهور بوده که در این روز نام کُردمحله به کُردکوی تغییر داده شد. نزدیک به چند سده از کوچ کُردهای اورامانات به این ناحیه می‌گذرد و این سرزمین امروزه دچار دگرگونی‌های گسترده در حوزه فرهنگ، زبان و جمعیت شده است. به گونه‌ای که دیگر نه کسی به کُردی سخن می‌گوید و نه جمعیت آن یکدست و بکر باقی مانده است. در دوره‌های گوناگون، به ویژه اواخر قاجار، این ناحیه، به دلیل آب و هوا و خاک مناسبی که برای کشاورزی داشت، مهاجران بسیاری را از نواحی گوناگون کشور، به ویژه سیستان، خراسان و شهرهایی از مازندران پذیرفته است که در دگرگونی فرهنگ و زبان مردم آن بی‌تأثیر نبوده است. براساس یک گزارش تاریخی، کردکوی در سالهای ۱۳۲۷ هجری قمری ( حدود ۱۰۰ سال پیش ) ” دارای دکاکین و چند حمام و مسجد بود و ۶۰۰۰ نفر جمعیت داشت. محصولات مهم آن شلتوک، پنبه و گندم بود. بناهای این قصبه از چوب ساخته می‌شد و عده زیادی درکمه (خانه‌های چوبی گل مالی شده ) می‌زیستند. هر مرد یک یابوی بارکش داشت. اغلب خانه‌ها اسلحه داشتند.” زبان رایج مردم این شهرستان تبری است. اسامی این شهر از ابتدا تاكنون به ترتیب: توسكان، نیم مردان، میان كلا، جمشید آباد، كردخیل، تمیشه، كردمحله، و سپس به كردكوی نامگذاری شده است.