آشنایی با شهرستان گرگان گرگان با نام قدیمی اَستَرآباد، مرکز استان گلستان و دارای سه منطقه‌ شهرداری است. این شهر وسیع‌ترین بافت تاریخی شمال کشور را به خود اختصاص داده است. شهرستان گرگان مركز استان گلستان شهری زیبا و نگینی در طبیعت چشم‌نواز شمال ایران باوسعت 1615/81 كیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 462455 نفر با جاذبه‌های فراوان طبیعی و تاریخی یكی از شهرهای سیاحتی و میعادگاه عاشقان طبیعت و دوستداران تاریخ است.که فاصله آن تا تهران 409 کیلومتر می باشد. شهرستان گرگان بر طبق آخرین تقسیمات کشوری شامل دو شهر گرگان و سرخنکلاته، دو بخش مرکزی و بهاران، ۵ دهستان (استرآباد جنوبی و شمالی، روشن آباد، انجیرآب وقرق) و ۹۸ روستا می باشد. وضعیت آب و هوایی گرگان از شهرهای شمالی ایران است، آب و هوای معتدل دارد، هر چند تابستان‌های آن نسبتاً گرم و شرجی است. موقعیت طبیعی خاص این شهرستان موجب تنوع آب و هوایی در نقاط کوهستانی و جلگه ای آن گردیده است. به طوری که در منطقه کوهستانی همانند قلل شاهکوه و شاهوار دارای آب وهوای معتدل، سرد کوهستانی و در مناطق جلگه ای و مرکزی آب و هوای معتدل و مرطوب می باشد. رودخانه قره سو از مهمترین رودخانه های دائمی در این شهرستان به شمار می رود. شهر گرگان و منطقه پیرامونش که از نیمه سال ۱۳۷۶ خورشیدی به صورت رسمی به استان گلستان موسوم شده است. از یکم دی ماه ۱۳۱۱ خورشیدی تاکنون به نام گرگان و دشت شهرت داشته است. قومیت‌های مختلفی از جمله آذری‌زبان‌ها، محلی‌های اولیه، شاهرودی‌ها، سبزواری‌ها، سیستانی‌ها، بلوچ‌ها، ترکمن‌ها و قزاق‌ها به علاوه اقوام دیگری، جمعیت حال حاضر این شهر را تشکیل می‌دهند. زیر ساختهای گردشگری موجود در شهرستان شامل : فرودگاه – راه آهن – هتل – هتل آپارتمان – مهمانپذیر - پارکهای جنگلی می باشد. مردم جمعیت این شهر بنابر سرشماری ۱۳۹۰، ۳۲۹٬۵۳۶ نفر بوده است. گرگان طی دوره‌های باستانی بیشتر به عنوان شهرستانی در ایالت پارت به‌شمار می‌آمد و بعدها بخشی از طبرستان شمرده می‌شد. شهر گرگان کهن (در نزدیکی گنبد کاووس امروزی) در زمان حمله مغول ویران شد و مرکز منطقه گرگان به شهر استرآباد منتقل شد. بوعبدالله مقدسی می‌گوید: «زبان کومش و گرگان به هم نزدیک است. ها بکار می‌برند و می‌گویند هاکن و هاده و آن را حلاوتی‌ست، و زبان مردم طبرستان بدان ها نزدیک است مگر در آن شتاب است». دانشنامه ایرانیکا گویش گرگانی را همان زبان مازندرانی یا گویشی بسیار نزدیک به آن می‌داند. لغت نامه دهخدا نیز گویش قدیم گرگانی را نزدیک به زبان مازندرانی و گویش‌های سمنانی دانسته و تصریح کرده است که هنوز هم در روستاهای اطراف گرگان گویشوران زبان مازندرانی زندگی می‌کنند. هرچند که زبان مازندرانی خود از دیدگاه تاریخی به همراه چند زبان دیگر، گویشی وابسته به زبان پارتی (زبان پهلوی اشکانی) می‌باشد. نمونه‌هایی از گویش قدیم گرگانی در نوشتارهای فرقه حروفیه به‌جا مانده است. در سده دهم میلادی که منطقه گرگان از مراکز بازرگانی و فرهنگی منطقه شد نفوذ زبان فارسی به‌ویژه از سوی خراسان در گرگان افزایش یافت و در همین سده در شهر گرگان (نزدیک گنبد کاووس امروزی) زبان پارسی جای زبان گرگانی را گرفت. استرآباد زبان گرگانی را حفظ کرد تا این‌که در دوره بین سده‌های ۱۵ تا پیش از آغاز سده ۱۹ میلادی این زبان در این منطقه به‌طور کل منقرض شد و جای خود را در استرآباد و پیرامون نیز به فارسی و در بخشی از گنبد کاووس و ترکمن‌صحرا به ترکمنی داد. این گویش پارتی بومی گرگان و خراسان هنوز در مناطقی از شمال خراسان چون سنخواست، راز، گیفان، و شوقان رایج است. اکثریت جمعیت شهر گرگان با گویش فارسی گرگانی سخن می‌گویند. کتاب اوسانه زندگی با گویش گرگانی نوشته شده است. گرگانی‌ها، سادات استرآبادی، مازنی‌ها، ترکمن‌ها، سیستانی‌ها گروه کوچکی از مهاجرین قزاق و مهاجرانی از دیگر استان‌های کشور همچون سمنان، خراسان و از مردمان ساکن این شهر هستند. شماری از قزاق‌ها در فاصله سال‌های ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۱ از شوروی به ایران مهاجرت کرده و در شهرهای گنبد، بندرترکمن و گرگان مستقر شدند و در هر سه شهر محل سکونت آن‌ها قزاق‌محله نام گرفت. بعضی از قزاق‌های استان گلستان هنگام تشکیل کشور قزاقستان، در دهه ۱۳۷۰ به آن کشور بازگشته‌اند. جاذبه های تاریخی و فرهنگی: موزه گرگان، موزه کاخ سلطنتی، قلعه خندان، کاروانسراهای قزلق، رباط سفید و دیمه لو، امامزاده های ( نور، نه تن، عبدالله، راضیه مرضیه، بی بی سه شنبه) مسجد جامع گرگان، مدرسه عمادیه، بافت قدیم گرگان، خانه های قدیمی باقری، تقوی، شیرنگی، خراسانی، مفیدیان، امیرلطفی، فاطمی، شایگان، داوری، میرشهیدی، عمارت آقامحمدخانی، خانه کبیر، حمام قاضی، حمام شاهکوه، سد باستانی نومل، کلیسای ربانی گرگان، چهارشنبه بازار، بازار نعلبندان، سر در ورودی گرگان، کاخ دادگستری، کاخ اختصاصی گرگان، تورنگ تپه، تپه های تاریخی سعدآباد، لمسک، حیدر آباد، محض آباد، جن تپه، تپه پوکردوال، تپه انجیرآباد، تپه خرمالوچال، خرگوش تپه، تپه یرتا، قلعه یساقی، حمام کاسه گردان، تکیه میدان عباسعلی، تکیه محله درب نو، تکیه محله سر چشمه، تکیه محله نعلبندان، تکیه پا سرو، حمام سر تپه، آزاد تپه، تپه کفشگیر، تپه باغ گلبن، قلعه سر تپه، تیزتپه، محوطه النگدره. جاذبه های طبیعی: پارکهای جنگلی ناهارخوران، النگدره، هزار پیچ، شصت کلا، قرق، رنگو، گرمابدشت، روستای ییلاقی زیارت، آبشار دوقلوزیارت، منطقه حفاظت شده و ارتفاعات ییلاقی جهان نما، چشمه آبگرم زیارت، جنگل باران کوه، سدنومل.