آشنایی با رودخانه های استان گلستان؛ منابع آبی استان با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی، این استان دارای رودخانه‌های پرآب و مهمی است که از ارتفاعات رشته کوه‌های البرز سرچشمه می‌گیرند. (گرگان رود) استان گلستان با توجه به موقعیت جغرافیایی، شرایط آب و هوایی، وضعیت ناهمواری ها و مجاورت با دریای خزر، از نظر فراوانی منابع آب حایز اهمیت است. منابع آبی استان گلستان عبارتد از: دریای خزر، خلیج گرگان، تالاب ها و مرداب ها، رودخانه ها، دریاچه ها، آبشارها و چشمه سارها. رودهای جاری استان كه تعداد آن بالغ بر 40 رود است و عموماً ار جنوب به شمال و از شرق به غرب جریان دارند، از شریان‌های اصلی و ارزشمند حیات اقتصادی به ویژه در عرصه كشت انواع محصولات كشاورزی استان به شمار می‌آیند. در این میان سه رود مهم اترک، گرگان‌رود و قره‌سو از جمله رودهای دائمی استان می‌باشند که همواره بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی استان را تحت الشعاع خود قرار داده‌اند. 1- رود اترک: وجه تسمیه این رود برگرفته از «اتراك» (جمع ترک) می‌باشد. علت آن است كه در طی دوران مختلف تاریخی بعد از اسلام، ترك‌ها (شاخه اوغوزها) در كناره‌های آن می‌زیستند. رود اترک یكی از طولانی‌ترین رودهای كشور محسوب میشود كه از ارتفاعات هزار مسجد استان خراسان شمالی سر چشمه می‌گیرد. طول آن 545 كیلومتر بوده و تقریباً 120 كیلومتر از رود، مرز دو كشور ایران و تركمنستان را شامل می‌شود. جهت این رود شرقی– غربی می‌باشد كه پس از عبور از مناطق كوهستانی به تپه ماهورهای كم ارتفاع مرزی و دشت سرازیر شده و در محلی بنام«چات» (مرز ایران و تركمنستان)، رشته فرعی سومبار به آن می‌پیوندد. رود اترک در خاک تركمنستان در خلیج حسنعلی به دریای مازندران می‌ریزد. مهم‌ترین شاخه‌های آن شامل سومبار، آجی سو، آق‌ سو، خسرتوت، گرگانلی و گوگول چای می‌باشد. سطح حوضه آبریز رودخانه اترک در خاک ایران دارای 26900 كیلومتر مربع می‌باشد. این رود تأثیر بسزایی در كشت محصولات كشاورزی داشته و یكی از عوامل توسعه اقتصادی استان در نواحی شمالی و شمال شرقی به شمار می‌آید. 2- رود گرگان‌رود: این رودخانه با طول حدود 300 كیلومتر و با حوضه آبریز 10250 كیلومتر مربع از دامنه‌های شمالی البرز شرقی و دامنه‌های غربی ارتفاعات استان خراسان شمالی سرچشمه می‌گیرد و از به هم پیوستن رودهای زاو، دوغ، چهل چای، زطرین گل، تیل آباد، رامیان، محمدآباد و … تشكیل می‌شود. جهت جریان آب این رودخانه‌ها از شرق به غرب می‌باشد و شاخه‌های آن از رشته كوه البرز سرچشمه گرفته و از جنوب به شمال جریان دارند و پس از عبور از شهرهای گنبد كاووس و آق قلا در غرب خواجه نفس با تشكیل دلتای بزرگی به دریای مازندران می‌ریزد. متوسط آبدهی سالانه آن حدود 920 میلیون متر مكعب می‌باشد كه حدود 420 میلیون متر مكعب آن به مصرف كشاورزی می‌رسد. در استان گلستان به منظور بهره‌برداری بیشتر از آب برای توسعه كشاورزی، سد وشمگیر و گلستان 1 و 2 بر روی رود گرگان و شاخه‌های آن احداث شده است. ناحیه‌ای كه این رودخانه در آن جریان دارد جدای از این كه یكی ازحاصلخیزترین مناطق كشاورزی استان و كشور را تشكیل می‌دهد، منشأ و منبع تحولات عظیم تاریخی و اجتماعی در طی دوره‌های مختلف بوده است. 3- رود قره سو: شاخه اصلی این رودخانه از ارتفاع 2900 متری كوه‌های اسب چر، سوس و قزیمان سرچشمه می‌گیرد و بعد از پیمودن چشمه‌سارها و شاخه‌های فرعی به نام رودخانه باغشاه و كمی پایین‌تر به نام گرماب دشت سرانجام با سایر شاخه‌های فرعی، رودخانه قره سو را تشكیل می‌دهد. طول آن 160 كیلومتر و در جنوب استان با جهت شرقی- غربی جریان دارد. از مهم‌ترین شاخه‌های آن می‌توان به گرماب دشت، چهل چهار آب، شصت كلا، فسن رود ، النگ دره، نوشن و زیارت اشاره نمود. این رود بعد از پیمودن از چند دهستان بین بندر تركمن و بندر گز در كنار روستای قره سو به خلیج گرگان می‌ریزد. این رود از یک سو مهم‌ترین منبع تغذیه‌كننده خلیج گرگان بوده و از سوی دیگر یكی از مراكز عمده تكثیر انواع ماهیان استخوانی نظیر ماهی كلمه، ماهی سفید، سیم، كپور و كفال می‌باشد. به منظور تأمین آب آشامیدنی شهر گرگان و آبیاری زمین‌های كشاورزی، سد كوثر بر روی رود گرماب دشت؛ از شاخه‌های اصلی قره سو، احداث شده است. 4- رودخانه های حوضه خلیج گرگان: این رودخانه ها به صورت شاخه های مستقل از دامنه های شمالی ارتفاعات جنوب شهرستان های بندرگز و کردکوی سرچشمه گرفته و در بخش جنوب غربی استان با جهت جنوبی شمالی جریان می یابد. مهم ترین شاخ ههای آن شامل کارکنده، باغو، گز، وطنا، جفاکنده، مزنگ، نوکنده و… می باشند.