لنده، نگینی غریب در استان کهگیلویه و بویراحمد لنده نخستین بخش كهگیلویه ‌و بویراحمد با قدمت دیرینه اجتماعی، فرهنگی به سبب ٨٠ سال پیشینه در مرکزیت سیاسی، اداری، انتظامی، آموزشی و تجاری از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. تاریخ لنده مرکز شهرستان لنده در استان کهگیلویه و بویراحمد است. این شهر از قدیمی‌ترین شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمداست، به طوری که در سال ۱۳۰۵ با نام بخش ثلاث و زیر نظر فرمانداری کل بهبهان اداره می‌شد. تا قبل از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران، لنده توسط خوانین ایل طیبی اداره می‌شد. بقایای قلعه حکومت خوانین در بخش ثلاث (نام قبلی بخش لنده) همچنان وجود دارد. لنده قصبه مرکز دهستان طیبی گرمسیری بخش کهگیلویه شهرستان بهبهان، واقع در ۷۲۰۰۰ گزی شمال شوسه بهبهان به آغاجاری. کوهستانی، گرمسیر مالاریائی و دارای ١١٦٧٠ تن سکنه. آب آن از چشمه و چاه. محصول آنجا غلات، انگور، انار و لبنیات. شغل اهالی زراعت و حشم داری و صنایع دستی قالی و قالیچه و گلیم بافی و ساکنین از طایفه طیبی هستند. طبق آخرین سرشماری اعلام شده در ٢٣ اسفند ۱۳۹۵، جمعیت این شهر برابر با ۲۱٫۸۱۲ نفر بوده‌است.. لنده در ۳۰ کیلومتری شمال باختری دهدشت قرار دارد و رودخانه مارون از جنوب و رودخانه جن از شرق آن می‌گذرند. کوه سیاه (٣٠٨٠ متر) و کوه سفید (٣١٠٠) دو کوه مهمی هستند که در ۴۰ کیلومتری شهر لنده واقع شده‌اند. نام لنده در فرهنگ عمومی از معنای لنده به عنوان مکان گود و عمیق نام برده می‌شود که این به دلیل پایین بودن ارتفاع این شهر نسبت به مناطق پیرامونش می‌باشد. در تصاویر این واقعیت به وضوح قابل مشاهده‌است. وجود چندین طرح پرورش ماهی در این منطقه رونق اقتصادی به این منطقه داده است. در روزهای تعطیل این منطقه به یکی از شلوغ ترین مناطق استان تبدیل می‌شود. جاذبه های طبیعی لنده • موگرمون «منطقه موگرمون» در فاصله ٥ کیلومتری ضلع شرقی شهرستان لنده قرار دارد. طبیعت زیبا و بکر منطقه گردشگری "موگرمون" گوشه‌ای از لطف خداوند است که چشم هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند. موگرمون که به بهشت گمشده شهرت دارد همچون نگینی در شهرستان لنده می درخشدو دارای جاذبه گردشگری و تفریحی مثل رودخانه جن می باشد، در کنار این رودخانه شالیزارهای برنج، درخت‌های طبیعی «مورد» که به شکل منظمی اطراف رودخانه را فرا گرفته، باغات و درختان طبیعی و بکر اطراف رودخانه جلوه خاصی به این منطقه داده است و سرازیر شدن چشمه‌های زلال در این منطقه به زیبایی و طراوت آن افزوده و چشمه‌سارهای زیبایی را خلق کرده است.و همچنین وجود چندین طرح ماهی که به دلیل کیفیت و مرغوبیت ماهی (قزل آلا) از صادرکنندگان مهم ماهی به دیگر شهرهای استان و استان های همجوار می باشد. • کوه سیاه که بعنوان ییلاق مردم این منطقه می باشددارای تنوع زیست محیطی فراوانی است. و درختان ثمری زیادی از جمله تندروک، محلو، موسیر،بلوط، بنه، انجیر، کاسنی، کارده، کرفس، دودوبره، گیاه معطر چویل، جاشیر و... در آنجا می رویند. و زیستگاه جانورانی چون خرس، پلنگ، گراز، خرگوش، سنجاب ایرانی، جوجه تیغی و تعداد اندکی بز کوهی و انواع پرندگان نغمه سرا چون کبک و تیهو و انواع دارکوب و بلبل می باشد. که داشتن این ویژگی ها این منطقه را منحصر بفرد کرده است. از دیگر پتانسیل های این کوه که ارتفاع آن را ٢٩٠٠ متر تخمین زده اند وجود جاده مناسب و چاههای نفتی بسیاری است که سالهای زیادی مد نظر وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. • کوه سفید • صحرای آبلش • رودخانه مارون • نقش برجسته شتر بر کوه مشرف به شهر دشت‌های سرسبز دشت زیبای آبلش در کنار شهرک مالشیخ، دشت کهناب (بن)، دشت ناصری از مهم‌ترین دشت‌های سرسبز این شهرستان بوده که با آغاز بهار طبیعت بسیار مفرح و زیبا به نظر می‌رسد. مردم لنده مردم لنده مسلمان و شیعه و لر زبانند و از شاخه گرمسیر ایل طیبی و ایل سلیمان شهرویی می‌باشند که طوایفی از جمله تاماولی، آورنگی، لطف‌اللهی، کرائی، آل‌طیب، بصره‌ای، شیتاپی، تارضایی، اولاد و چندین طایفه از سادات ( سادات گردلی، مونهی، هاشمی و حیدری ) را در بر می‌گیرد. مردم قدیمی شهر لنده ترکیبی از خوانین و مردمان قدیمی شهر (که شامل طوایف مختلف ایل طیبی و به تعداد محدود برخی ایلات دیگر استان می‌باشد) و مهاجرانی از بهبهان که بعنوان تاجرین منطقه بودند و در لنده ساکن شدند را، در بر می‌گیرد.