روستای داریان، رویایی در دل هورامان روستای داریان یکی قدیمی ترین و زیبایی‌ترین روستاهای هورامان از توابع بخش مرکزی شهرستان پاوه می باشد، که به خاطر طبیعت بکر و زیبایش و همچنین انارستان‌های بی نظیرش شهرت دارد. داریان یکی از روستاهای دیدنی منطقه ی هورامان می باشد. که با جمعیتی بیش از ۱۰۰۰ نفر و در ۲۸ کیلومتری شهرستان پاوه قرار دارد. در مورد اینکه چرا اسم این روستا را داریان نامیده اند، در میان مردم روستا چند بحث وجود دارد اما درست ترین آنها با توجه به اینکه زبان روستاییان هورامی است این است که: داریان یعنی سیر شده از آب و چون این روستا دارای چشمه های زیبا وپر آبی می باشد و از نظر منابع آبی کاملا سیراب است به خاطر این اسم این روستا را داریان نامیده اند. به هر حال روستای داریان یکی از روستاهای قدیمی و منحصربفرد شهرستان پاوه و حتی منطقه اورامانات می باشد. مردمانش از نژاد کُرد و با لهجه ی شیرین اورامی تکلم می نمایند. آیین شان اسلام (سنی مذهب) و پیرو امام شافعی هستند. جمعیت روستا را ۱۰۰۰ نفر برآورد می نمایند، جمعیت کثیری نیز در پاوه ساکن می باشند. معنی لغوی داریان (به زبان هورامی آب یاری شده است، آنهم به علت وفور آب …) ،فاصله اش تا مرکز شهرستان ۲۸ کیلومتر بوده، قبلاً جاده دسترسی آن خاکی و پیچ های خطرناک آن در نوع خود منحصربفرد بود به نحوی که خیلی ها تمایلی به رانندگی در آن مسیر نداشتند اما با تسهیلات ایجاد شده جاده مذکور تعریض و آسفالت گردیده و الان خود در نقش جاذبه های روستا محسوب می شود. روستای داریان به خاطر طبیعت زیبایش، واقع شدن در دامنه کوه شاهو، پوشش جنگلی، وجود چشمه های پرآب، باغات انار و… مشهور بوده در طول سنوات اخیر نیز پرورش ماهیان سرد آبی به خوبی خود را نشان داده و در شرایط فعلی به عنوان قطب پرورش ماهی شهرستان شناخته می شود. در طول دره ی داریان حوضچه های پرورش ماهی به تعداد وفور یافت می شود، همه ی کسانیکه در مسیر رودخانه واقع شده اند در یک رقابت سازنده به پرورش ماهی مشغول اند. نغمه پرندگان، صدای دلنشین و موسیقی دلنواز جریان آب، فضای سبز و پر طراوت همراه با شور و اشتیاق ساکنین روستا حیاتی دوباره را به آن منطقه ی رویایی بخشیده است. اکثر باغداران به ساختن ویلاهایی در درون باغات (خانه باغ ها) اقدام نموده اند، جنب و جوش کودکان، تلاش و مساعی بزرگسالان و… فضای روح بخشی را فراهم آورده است. خیلی ها باغ را نه بخاطر درآمد بلکه به سبب لذت معنوی و مردم داری و… توسعه داده اند. باغات روستای داریان با سایر روستاها تفاوت ماهوی دارد، نظافت و تمیزی حرف اول را می زند، جوهای روانش چنان تمیز است که رهگذران از آن خود را سیراب می نمایند. بهار، تابستان و پاییز داریان چنان طبیعتی را درخود دارد که قابل توصیف نمی باشد. خیلی از مردم پاوه داریان را آنطور که ما دیدیم مشاهده ننموده اند. تبلیغات کافی و وافی در خصوص شناساندن روستا به عمل نیامده است ، اگر سکوهایی و یا خانه باغات روستا به گردشگران اجاره داده شود خود منبع درآمد پایداری را برای ساکنین به وجود می آورد. توصیه می گردد با دعوت از طیف های مختلف و به مناسبت های گوناکون زمینیه حضور بیشتر فراهم گردد، اداره میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان در مبحث گردشگری می تواند بیشتر از این فعال باشد، دستگاه مهم و تاثیرگذاری که رکود را در فعالیت هایش شاهدیم، تاکنون برنامه های فرهنگی، تبلیغ خاصی را برای منطقه تدارک ندیده است. مردم روستا داریان به ویژه مالکین استخرهای پرورش ماهی با تعبیه فضایی برای قهوه خانه سنتی و خانوادگی با طبغ ماهی می توانند خیلی ها را از سفر به پالانگان و.. باز دارند. مردم تنوع می خواهند، تنوع آنجا نیز مثال زدنی است، بستر فراهم، اگر همت نیز به کرم آید حرف ها برای گفتن دارد. وجود رودخانه خروشان سیروان و سدداریان به توانمندی و ظرفیت بالای روستا در آینده ی نزدیک می انجامد. گذشته از مواهب طبیعت متأسفانه جاده درون روستا بزرگترین عامل بازدارنده توسعه روستا محسوب می شود بطوریکه در پاره ای از موارد برای عبور مجبور به پیمودن مسافتی با دنده عقب هستیم، کمتر پیش می آید بدون دنده عقب بتوانیم به جلو حرکت نماییم انشاا… راهکاری هم برای توسعه ی آن بیابند. به همه ی سروران گرانمایه توصیه می نماید در معیت خانواده و بعداً همراه دوستان تمام ظرافت ها و دیدنی های شمال را یکجا در روستای داریان ببینید روستایی که مردمانش بسیار خونگرم و صمیمی و در مهمان نوازی مثال زدنی اند. شغل غالب مردم باغداری و دامپروری بوده و در کنار آن صنایع دستی از جمله سبد بافی و همچنین پرورش ماهی و زنبور داری نیز رایج است. در پایین روستا رودخانه خروشان و بسیا زیبای سیروان جاری است که زیبایی خاصی را به این منطقه بخشیده است.