معرفی شهرستان اسلام آباد غرب در کرمانشاه «قسمت اول» شهرستان اسلام آباد غرب یکی از شهرهای تاریخی که قدمت آن ۶ تا ۷ هزار سال پیش می رسد، جزو استان کرمانشاه می باشد. این شهرستان به لحاظ موقعیت ارتباطی نقطه اتصال ۴ استان کرمانشاه، ایلام، لرستان و خوزستان می باشد و قرار گرفتن در مسیر راه کربلا اهمیت استراتژیک این شهرستان را دو چندان می کند. شهرستان اسلام آباد غرب یکی از شهرهای استان کرمانشاه است. این شهر بزرگترین شهر کلهرنشین ایران است. به گفته مورخان مالک این شهر در گذشته فردی به نام محمد الرسول المرادزاده بوده است. ما در این مقاله، در دو بخش، به معرفی این شهرستان می پردازیم. از لحاظ تاریخ تقسیمات کشوری این شهرستان و جمعیت دومین شهرستان استان محسوب می گردد که ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد حدود ۱۴۰۰ متر می باشد و میزان بارندگی در آن به طور سالانه ۵/۳۴۶ میلیمتر است. آب و هوای معتدل فراوانی آب و خاک حاصلخیز موجب شده که این شهر از قدیم الایام یکی از پربارترین مراکز کشاورزی و فرهنگی غرب کشور به شمار آید. موقعیت جفرافیایی این شهر از شمال به شهرستان جوانرود، از شرق به شهرستان کرمانشاه، از جنوب به شهرستان شیروان و از غرب به شهرستان‌های سرپل ذهاب و گیلان غرب محدود می‌شود. در درازای جغرافیایی ۴۶ درجه و ۳۱ دقیقه و در پهنای جغرافیایی ۳۴درجه و ۶ دقیقه و در بلندی۱۳۳۵ متری از سطح دریا، در۶۵ کیلومتری جنوب باختری کرمانشاه و در مسیر راه کرمانشاه – خسروی قرار دارد. مسیرهای دسترسی به ‌این منطقه عبارت است از: راه اصلی به سوی شمال خاوری تا شهر کرمانشاه به درازای ۶۵ کیلومتر - راهی تا مرکز شهرستان ایلام به درازای ۱۳۰ کیلومتر - راهی تا پل دختر به درازای ۱۴۸ کیلومتر - راهی تا قصر شیرین به درازای ۱۱۲کیلومتر به علت قرار داشتن بر سر راه اصلی مرکز ایران، مرز عراق، و مسیر ارتباطی کرمانشاه - قصر شیرین - خسروی (در کنار مرز) از اهمیتی ویژه‌ای برخوردار است. این شهرستان متشکل از 4 شهر ( اسلام آباد – کرند – گهواره – حمیل) و چهاربخش و 12 دهستان و343 روستا می باشد. موقعیت استراتژیکی شهرستان اسلام آباد غرب بعد از شهرستان کرمانشاه هم از نظر جمعیت و هم از نظر وسعت دومین شهرستان بزرگ استان کرمانشاه با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی عامل اتصال استانهای ایلام، بخشی از استانهای لرستان و خوزستان و همچنین شهرهای غربی استان کرمانشاه به مرکز کشور می باشد، علاوه بر اینها ضمن اینکه نقطه اتصال دو قطب مهم صنعتی شمال و جنوب یعنی استان خوزستان و آذربایجان غربی است، اصلی ترین و نزدیکترین شاهراه کشور و همچنین کشورهای اسلامی ( همسایه شرقی) به عتبات عالیات می باشد. شرایط آب و هوایی جلگه اسلام آباد غرب جزء اقلیم غربی کشور بوده و اقلیم آن همچون سایر نقاط کشور تحت تأثیر عرض جغرافیایی و موقعیت کشور در رؤیت کره زمین است و هر گاه در کشور نفوذ بادهای غربی از دامنه بیشتری برخوردار باشد سالی پر باران دارد. نام شهر اسلام‌آباد در گذشته روستایی به نام ئارون آباد (هارون آباد) بود و یکی از آبادی‌های بخش باوندپور محسوب می‌شد. در سال ۱۳۱۴ نام آن به شاه آباد تغییر یافت و پس از انقلاب ۵۷، اسلام‌آباد نامیده شد. هم اکنون نیز بزرگان و ریش سفیدان شهر و منطقه آن را با همان نام ئارون آباد می‌خوانند. اما این شهر با توجه به استقرار حکومت‌های مختلف در این شهر و کلاً منطقه در دوران مختلف تاریخی نام‌های دیگری را نیز تجربه کرده و بر خود داشته که هیچگاه ماندگار نبوده و تنها از طرف حاکمان بر آن گذاشته شده و مورد اقبال مردم نبوده‌است. از جمله این نام‌ها می‌توان به «مَنَلی» یا «ری مَنَلی» در اوایل اسلام، «زیدیه» در دوران خلافت عباسیان، «شاه آباد غرب» (به کردی = شاباد)، در دوران پهلوی و زمان حکومت رضاخان اشاره کرد. پس از پیروزی انقلاب بهمن ۱۳۵۷ نام شهر توسط آیت‌الله محمد یزدی به اسلام‌آباد غرب تغییر پیدا کرد. پیشینه تاریخی بنای اولیه شهر اسلام آباد طبق نوشته اصطخری در مسالک الممالک وحمد اله مستوفی به دوران آریاییها بر میگردد. نام اولیه ای که بر آن نهاده شده است مندلی بوده است و این نام مربوط به دوره ماد تا ساسانی میباشد که با این اسم و با جمعیت اندکی مدتها به صورت یک محله کوچک مسکونی باقی مانده است که بعدها در دوران اسلامی این شهر هارون آباد نامیده شد و بنای آن را به هارون الرشید خلیفه عباسی (۱۹۳-۱۴۸ ه-ق) نسبت می دهند. باتوجه به وجود تپه چغا گاوانه در مرکز شهر کنونی اسلام آباد غرب و طی کاوشهای علمی باستان شناختی در سال ۱۳۴۹ هجری شمسی توسط آقای محمود کردوانی و نتایج یافته‌های تحقیقاتی در مرکز این شهر حاکی از آن است که این شهر باستانی در نقطه سوق الجیشی در جاده خراسان بزرگ قرار دارد این شاهراه از دوره باستان تا به امروز مسیر ارتباطی دشتهای بین النهرین و خوزستان باکوههای زاگرس و فلات ایران و فراسوی آن است از آن سو جاده ارتباطی آناتولی و آذربایجان به لرستان و فارس از نزدیکی آسلام آباد می‌گذشته است واین موقعیت ممتاز به این شهر این امتیاز را می داده تا در محل تلاقی فرهنگهای پیش از تاریخ و تاریخی، سرزمینهای مختلف رشد و ترقی کند. پژوهشهای باستان شناسی آثار مهمی را از ادوار مختلف زندگی انسان باستان را در این شهر شناسایی کرده است. چنین به نظر می رسد که از دوره نوسنگی پیش از سفال (۱۰۰۰۰ سال پیش) مردم در این مکان می‌زیسته اند. ساکنان اسلام آباد همگام با دیگر مردمان کوهستان زاگرس در مراحل آغازین زندگی یکجا نشینی و اهلی کردن حیواناتی چون گوسفند و بز و آغاز کشت گیاهانی چون گندم و جو مشارکت داشته اند. پس از آن در عصر مفرغ و آهن از حدود ۵۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد آسلام آباد یکی از واحد‌های سیاسی کوههای زاگرس بوده که در منابع مکتوب بین النهرین به آن اشاره شده است. با توجه به کشف تعدادی لوح نوشته گلی به خط بابلی قدیم در کاوشهای سال ۱۳۴۹ شمسی توسط آقای محمود کردوانی و بازخوانی آنها توسط دکتر کامیار عبدی استاد دانشگاه شیکاگو آمریکا بین سالهای ۷۹ تا۸۲ حاکی از آن است که شهر اسلام آباد غرب در ۳۵۰۰ سال پیش از میلاد یکی از مراکز مهم تجاری محسوب می‌شده است و در این لوحه‌های گلی از حقوق بردگان و مواد تجارت شده از قبیل جو وگندم و روغن نام برده و رسید کالاها به احتمال شهری به اسم پالوم بوده است و به نظر می رسد که همین نام اسلام آباد امروزی بوده است در سال ۱۳۰۹ هجری شمسی شهر هارون آباد که در آن زمان حود ۴۸۰ نفر جمعیت اولیه آن بود به شاه آباد تغییر نام یافت و این شهر یکی از مراکز ایلات بزرگ غرب کشور به نام ایل بزرگ کلهر قرار گرفت. سرانجام شهر شاه آباد در سال ۱۳۵۷ مقارن با پیروزی شکوهمند و غرور آفرین انقلاب آسلامی به اسلام آباد غرب تغییر نام یافت.