دریاچه ها، رودخانه ها و منابع آبی استان کرمانشاه
استان كرمانشاه از مناطق نسبتاً پرآب كشور محسوب میشود. حرکت توده های هوا و وزش بادهای مرطوبی که از طرف مدیترانه و اقیانوس اطلس می وزند، سبب ریزش برف و باران نسبتاً فراوان و ذخیره آب های زیر زمینی و همچنین جریان رود های متعددی در نواحی مختلف این استان گردیده است.
مهم ترین حوزه های آبریز استان کرمانشاه عبارتند از: آب های سطحی و آب های زیر زمینی
آب های سطحی
رودخانه ها مهمترین منابع آب های سطحی در استان کرمانشاه محسوب می شوند.
آب های سطحی استان كرمانشاه به دو حوزه بزرگ آبریز زیر تقسیم می شوند:
الف) حوزه آبریز داخلی (حوزه كـرخه علیا)
این حوزه را می توان حوزه سمیره نامید. این حوزه شامل شهرستانهای كرمانشاه، اسلامآباد غرب، كنگاور، جوانرود (بخش روانسر)، صحنه و هرسین میشود و آب رودخانههای آن به رودخانه سیمره میریزد.
مهمترین رودخانه های این حوزه عبارتند از:
1 . رود دینور
چند رودخانه که از کوه های ما بین سنقر و دینور سرچشمه می گیرند در محلی به نام میانراهان به هم پیوسته و رودخانه دینور یا به اصطلاح محلی آب دینور را تشکیل می دهند.
2. خرم رود
این رودخانه از سمت شمال وارد شهرستان کنگاور می گردد و پس از پیوستن به رودخانه قره چای به طرف جنوب غربی متمایل می شود.
3. گاماسیاب
این رودخانه از سرابی به همین نام در نهاوند سرچشمه گرفتهاز ارضی آبادی«چم سرخ» در هفت کیلومتری جنوب گردنه بیدسرخ در جهت شرقی-غربی وارد استان کرمانشاه می شود.
4. رودخانه مرگ
این رودخانه از سراب فیروزآباد واقع در جنوب غربی ماهیدشت سرچشمه گرفته و در شمال شرقی روستای میر عزیزی، به قرهسو متصل میشود. پس از عبور از ماهیدشت و دریافت آب سراب كاشنبه، وارد دشت كوزران شده و در آنجا آب رودخانه زردآب به آن میپیوندد. پس از آن در پای كوه ویس به رودخانه قرهسو میریزد.
5. رودخانه رازآور
این رودخانه از كوههای اطراف كندوله و كامیاران سرچشمه گرفته و پس از عبور از كوههای جنوب شرقی كامیاران، در پای كوه قرال به مسیرش ادامه داده و در جنوب قزانچی به رودخانه قرهسو میریزد.
6. رودخانه قره سو
سرچشمه اصلی این رودخانه سراب روانسر واقع در 50 کیلومتری شمال غرب كرمانشاه میباشد. این رودخانه با جهت شمال غربی به جنوب شرقی جریان پیدا میكند و در 15 کیلومتری كرمانشاه رودخانه رازآور و شاخههای فرعی آن به قرهسو میپیوندد و با مسیر پر پیچ و خم، در سطح دشت جریان یافته و در نزدیكی روستای قزانچی رودخانه مرگ به آن متصل میشود. این رودخانه با یک شیب آرام از داخل شهر كرمانشاه عبور كرده و در نزدیكی فرامان به رودخانه گاماسیاب میپیوندد.
7. رودخانه راوند
شاخه اصلی این رودخانه رود کرند است که در اسلام آباد به آب راوند تغییر نام می دهد.
ب) حوزه آبریز خارجی (حوزه آبریز سیروان)
این حوزه شامل شهرستانهای قصرشیرین، پاوه، سرپل ذهاب، گیلان غرب، بخشی از سنقر، جوانرود (غیر از بخش روانسر) و بخــــشی از شهرستان اسلامآباد غرب بوده و آب رودخانههای آن از كشور خارج شده و وارد كشور عراق میگردد.
مهمترین رودخانههای این حوزه عبارتند از:
1. رودخانه سیروان
این رودخانه که بزرگترین رودخانه این حوزه است، از جنوب غربی كردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از شمال غربی اورامانات، دوآب و شمال هرتا، رودخانههای ژادرود، قشلاق رود، لیله، لوشه، زمكان، دشت حر به آن پیوسته و سپس وارد كشور عراق میشود.
2. رودخانه الوند
این رودخانه از آب چشمههای سیاوانه و سراب اسكندر در كوه دالاهو در شمال غربی كرند سرچشمه گرفته و بعد از طی مسافت حدود 3 كیلومتر، در زمین فرو رفته و پس از مسافت كوتاهی از محل دیگری به نام سراب هشتانه خارج شده و تشكیل آبشاری در ریجاب میدهد. این رود پس از مشروب نمودن دشت ذهاب، به طرف قصرشیرین جریان یافته و نهایتاً وارد خانقین عراق میشود و در محل دوآب خانقین وارد دیاله میشود. این رودخانه از لحاظ این كه از سرپل ذهاب (حلوان) میگذرد، به نام رودخانه حلوان نیز معروف است.
آب های زیر زمینی
استان کرمانشاه را سرزمین آب و سنگ می نامند. زیرا علاوه بر وضعیت ناهمواری و بارش های نسبتاً فراوان، عامل دیگری چون جنس زمین سبب شده است که سفره آب های زیرزمینی پر آب باشد؛ به گونه ای که به علت داشتن بیشترین تعداد چشمه ها، به سرزمین آب و سنگ مشهور شده است. چشمه های فراوان با آبدهی مناسب، سبب شده است تا تعدادی از رودخانه های استان، از سراب ها سرچشمه بگیرد.
سراب ها
ممهمترین سراب ها در استان کرمانشاه، سراب هشیلان است که حدود 1100 هکتار وسعت داشته و در منطقه بالا دربند در 50 کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه قرار گرفته است.
علاوه بر این، سراب نیلوفر و سراب یاوری در همین منطقه، سراب خضر زنده و یراب خضر الیاس در میان دربند، سراب بیستون، سراب نجوبران و سراب برناج در حوالی بیستون و سراب هرسین می توان نام برد.
از لحاظ آماری این استان دارای 13 رودخانه مهم، 74 پارچه سراب، 697 دهنه چشمه، 816 حلقه چاه عمیق و 2987 حلقه چاه نیمه عمیق می باشد.


