تکلیف قرارداد رهنی در متمم افزایش مبلغ اسناد تنظیمی در باره ی تسهیلات اعطائی بانک ها عموما متضمن دو قراردادند.یعنی در جوار قرارداد اصلی و به تبع آن قرارداد رهنی هم هست. هر دو در ضمن یک سند تسجیل می شود و برای همین وقتی می خواهیم به عنوان مثال قراردادی فروش اقساطی تنظیم کنیم اسمش را می گذاریم قرارداد فروش اقساطی مشتمل بر رهن . همین طور مشارکت مدنی مشتمل بر رهن ؛ وقتی بانک می خواهد با مشارکت دیگری کاری را انجام بدهد کاری چون احداث ساختمان .وقتی برای قرارداد فروش اقساطی متمم افزایش مبلغ تنظیم می کنیم می گوییم متمم را باید چنین تحلیل کرد که طرفین قرارداد اولیه را اقاله ضمنی کرده اند و بیعی جدید منعقد کرده اند با مفاد آن قرارداد . چاره ای جز این تحلیل نیست ؛ چون با انعقاد قرارداد فروش اقساطی نخستین ؛ مبیع در کیسه ی دارایی مشتری قرار می گیرد و ذمه ی مشتری (تسهیلات گیرنده ) هم نسبت به پرداخت ثمن در مقابل بانک مشغول می شود ؛ یعنی در کیسه ی او نیز جزء منفی دارایی حجیم تر می شود.اگر ثمن در متمم افزایش یابد و گره قرارداد اولیه را باز شده به اراده ی طرفین ندانیم ؛ این مبلغ افزوده در متمم را چه باید نامید ؟ ثمن یا چیزی دیگر . اگر ثمن است معوض آن چیست ؟ مالی که با انعقاد قرارداد اولیه در کیسه ی او قرار گرفته است ؟ آیا این بدان معنی نیست که مشتری برای مالی که قبلا در کیسه ی دارایی اش قرار گرفته است مبلغی دیگر می پردازد ؟ قرارداد رهنی یک قرارداد تبعی است و چون قرارداد اولیه اقاله شود قرارداد رهنی نیز منفسخ می شود و وقتی در متمم افزایش مبلغ گفته می شود که مورد رهن قرارداد شماره ی ……. (قرارداد اولیه) کماکان در قبال مبلغ آن قرارداد و مبلغ متمم حاضر در رهن و وثیقه ی بانک است اگر گوییم که بر مبلغ ثمن افزوده ایم معنای این کار جز آنی نخواهد بود که گفتیم. یا باید بر این افزایش نامی دیگر نهیم مثل تبدیل تعهد و یا باید تسلیم تحلیلی شویم که بیان شد. حال که با تنظیم متمم افزایش مبلغ ، مهر تفاسخ بر پیشانی قرارداد اولیه کوبیدیم ؛ باید دید تکلیف آن قرارداد رهنی که همزمان با قرارداد فروش اقساطی و البته قدری مۆخر از آن ولی در ضمن یک سند بین بانک و تسهیلات گیرنده منعقد شده است چه می شود؟ قرارداد رهنی یک قرارداد تبعی است و چون قرارداد اولیه اقاله شود قرارداد رهنی نیز منفسخ می شود و وقتی در متمم افزایش مبلغ گفته می شود که مورد رهن قرارداد شماره ی ……. (قرارداد اولیه) کماکان در قبال مبلغ آن قرارداد و مبلغ متمم حاضر در رهن و وثیقه ی بانک است؛ این هم تاکیدی است بر این که آن ها در متمم ؛ تجدید میثاق کرده اند و تسهیلات گیرنده اراده ی خویش بر توثیق مجدد وثیقه ی آزاد گشته ؛ ابراز و بانک هم آن را قبول کرده است و برای همین نویسنده ی این سطور را اعتقاد بر این است که وقتی متمم نوشته می شود ؛ مورد رهن را باید صریح آورد و خلاصه معامله هم به اداره ی ثبت فرستاد. بخش حقوق تبیان منبع : حقوق فردا