جملات قصار استاد مطهری به بهانه روز معلم مکتب واقع بین و واقع گرای اسلام ، اقتصاد را زیربنا نمی داند اما نقش اساسی آن را نیز نادیده نمی گیرد . ( ده گفتار / ص 309) شعر فارسی و نثر فارسی در طول دوازده قرن، از مضامین قرآن و حدیث به شدت متأثر بوده است اغلب مضامین عالی عرفانی و موعظه ای فارسی ، تحت تأثیر قرآن و سنت راه تعالی را طی کرده است . (مجموعه آثار ، ج 14 / ص 581) جنبش تنباکو را علمای ایران آغاز کردند و با دخالت زعیم بزرگ مرحوم حاج میرزا حسن شیرازی به پیروزی نهایی رسید . (نهضتهای اسلامی / ص55) بشر امروزی از نظر علمی و فکری پا به جایی نهاده که آهنگ سفر افلاک کرده و سقراطها و افلاطونها باید افتخار شاگردی اش را بپذیرند اما از نظر روح و خوی و منش ، یک « زنگی مست تیغ بران به دست » بیش نیست . برای یک ملت هیچ موهبتی بالاتر از شخصیت نیست اگر همه مواهب و ابزارهای زندگی را از ملتی بگیرند و شخصیتش محفوظ باشد غمی نیست . ( سیری در سیره نبوی /ص 14) در مقابل قدرت علمی و فنی بشر ، هیچ دژ تسخیرناپذیری جز روح و نفس آدمی وجود ندارد . (سیری در سیره نبوی /ص 13) اسلام خود بنیانگذار یک تمدن عظیم است ودر تاریخ افتخارآمیز خود دانشگاه ها به وجود آورد ودانشمندان نابغه به جهان تحویل داد و به علم و تمدن کمک فراوان کرد . (سیری در سیره نبوی /ص20) زنده ترین امواج اجتماعی ، امواج و جنبشهای دینی است ؛ پیوند این امواج و این نهضتها با جوهر حیات وفطرت زندگی از هر چیز دیگر اصیل تر است . (سیری در سیره نبوی / ص 24 ) وقت آن است که غرب مانند همه زمانهای دیگر با همه تقدمی که در علوم و صنایع دارد فلسفه زندگی را از شرق بیاموزد . (اخلاق جنسی /ص 28) اگر روح اجتماعی وجود داشته باشد وجامعه زنده و جاندار باشد بدون شک در آن جامعه همدردی و همکاری وجود دارد . (حکمتها و اندرزها /ص 229) شناخت صحیح شرط اول رشد است ؛ باید ببینیم آیا از وجود امکاناتی که خداوند تبارک و تعالی در اختیار ما قرار داده و سرمایه هایی که در طول تاریخ پیدا کرده ایم آگاهی داریم . ( امدادهای غیبی در زندگی بشر/ ص 135) جهان بینی توحیدی کشش و جاذبه دارد، به انسان نشاط و دلگرمی می بخشد هدفهایی متعالی و مقدس عرضه می دارد و افرادی فداکار می سازد . ( مجموعه آثار، ج2/ص 84) توحید صدوق خود دریافتی از معرفت است ودر مباحثات آن ، نه به شکل القاء یک سلسله مسائل تعبدی بلکه به صورت القاء یک سلسله بیانات استدلالی روشنگر و ترتیب صغرا و کبرای منطقی بحث شده است . (مجموع آثار ، ج 6/ص 881) انسان یک پایگاه آزاد اندیشه دارد که می تواند به وسیله آن خود را از هر تأثیری مستقل نگه دارد ودر زبان اسلام از آن به «فطرت » تعبیر شده است . زنده ترین امواج اجتماعی ، امواج و جنبشهای دینی است ؛ پیوند این امواج و این نهضتها با جوهر حیات وفطرت زندگی از هر چیز دیگر اصیل تر است . ( وحی و نبوت / ص 98) غلط ترین فکر این است که ما همه اصلاحات جزئی و کلی را از مصلح و ظهور غیبی بخواهیم . (یاداشتهای استاد مطهری ، ج1 /ص 169 ) من خودم را شاگرد آقای مطهری می دانم ؛ البته بنده پیش استاد مطهری درس نخوانده ام ، اما یکی از عناصری که فکر اسلامی من را پایه گذاری کرده است سخنرانیهای بیست سال پیش آقای مطهری است . ( استاد در کلام رهبر / ص 101) اسلام دشمن بیکاری و بیکارگی است انسان به حکم این که از جامعه بهره می برد و به حکم این که کار بهترین عامل سازنده فرد و اجتماع و بیکاری بزرگترین عامل فساد است باید کار مفید انجام دهد . ( وحی و نبوت / ص 118) اگر دفاع از خود باشد مقدس است و اگر دفاع از ملت باشد مقدستر است چون جنبه شخصی تبدیل می شود به جنبه ملی و گسترش پیدا می کند . .( جهاد /ص 70) رسول خدا با آنکه پیغمبر بود و مردم توقع نداشتند رأی و نظر آنها را بخواهد برای این که به مردم شخصیت دهد ، همواره با آنان مشورت می کرد . (حکمتها و اندرزها /ص 120) زنان در طول تاریخ تنها مولد و زاینده مردان و پرورش دهنده جسم آنها نبوده اند بلکه الهام بخش و نیرو دهنده و مکمل مردانگی آنها نیز بوده اند . (آینده انقلاب اسلامی ایران / ص 225) دموکراسی در اسلام یعنی انسانیت رها شده ودر غرب یعنی حیوانیت رها شده؛ بنابراین آزادی و دموکراسی در قاموس اسلام جنبه انسانی دارد و در غرب جنبه حیوانی . ( آینده انقلاب اسلامی ایران / ص 272) دشمنان با این که امام حسن عسکری را سخت تحت تعقیب داشتند و گاهی به زندان می بردند ، وقتی که با حضرت روبرو می شدند ، نمی توانستند در مقابل ایشان خضوع نکنند. (سیری در سیرة ائمه اطهار /ص 214) بشر در زندگی خاص خود اعم از زندگی فردی و اجتماعی احیانا مشمول لطفها ورحمتهای خاصی می شود که او را دستگیری می کند و از سقوط نجات می دهند . (امدادهای غیبی در زندگی /ص 71) آزادی معنوی یعنی آزادی فکر از خرافات و اوهام و آزادی اراده از وابستگیهای حیوانی . (یاددا شتهای استاد مطهری / ج 1 / ص 98 ) قرآن می گوید برای اینکه رعب شما به دل دشمن بیفتد وخیال تجاوز به ساحت شما را در دماغ خود نپرورد، نیرو تهیه کنید و نیرومند باشید . غلط ترین فکر این است که ما همه اصلاحات جزئی و کلی را از مصلح و ظهور غیبی بخواهیم . ( جهاد/ ص 28) اقبال در عین فراگیری علوم و فنون غربی از هر گونه غربگرائی و شیفتگی نسبت به «ایسم » های غربی ، مسلمانان را برحذر می داشت . (نهضتهای اسلامی / ص 48) قرآن در پیوند انسان با خدا زیباترین بیانها را آورده است خدای قرآن برخلاف خدای فلاسفه یک موجود خشک و بی روح و بیگانه با بشر نیست ؛ خدای قرآن از رگ انسان به انسان نزدیکتر است . ( وحی و نبوت /ص 93) برای یک ملت هیچ موهبتی بالاتر از شخصیت نیست اگر همه مواهب و ابزارهای زندگی را از ملتی بگیرند و شخصیتش محفوظ باشد غمی نیست . (یادداشتهای استاد مطهری ، ج9 /ص 51) اگر خداوند به وسیله بعضی از افراد بشر جلو بعضی دیگر را نگیرد خرابی وفساد همه جا را می گیرد ارتشی که وظیفه اش جلوگیری از تجاوز است ، وجودش لازم و ضروری است. (جهاد /ص 16 ) اگر در عرصه خلاقیت و سازندگی ، زمینه را «انسان » فرض کنیم هیچ هنرمندی و صنعتگری به پای پیامبران نمی رسد . (سیری در سیره نبوی / ص 12 ) در میان عوامل فساد اخلاق و تضعیف روحیه و در میان عواملی که در زندگی ایجاد بدبختی وناتوانی می کنند ، چیزی به اندازه تنعم و نازپروردگی مؤثر نیست . (بیست گفتار /ص 193) تنظیم برای تبیان: شکوری