مفصل ران یک مفصل گوی و کاسهای است که در آن قسمت گرد بالای استخوان ران به خوبی در قسمت کاسهای شکل تحتانی لگن که استابولوم نام دارد، قرار میگیرد. سطح هر دو این استخوانها با یک ماده محافظ غضروفی پوشانده شده است که امکان سر خوردن استخوانها بر روی یکدیگر را فراهم میکند و موجب حرکت آسان آنها میشود. همچنین، یک حلقه سخت غضروفی به نام لابروم نیز بیرون مفصل را احاطه کرده است و ساختاری محکم برای روان نگه داشتن مفصل ایجاد میکند.
شروع آرتروز لگن در افراد مختلف متفاوت است به طوری که، برخی از افراد در طول فعالیتهای روزمره درد شدیدی را تجربه میکنند، اما برخی دیگر متوجه سفتی مفصل هنگام صبح و زمان بیرون آمدن از رخت خواب میشوند. برخی دیگر نیز متوجه کوتاهی یک پا نسبت به پای دیگر میشوند، که هنگام راه رفتن کمی لنگش ایجاد میکند.
درد و سایر علائم آرتروز ران به چه دلیلی ایجاد میشوند؟
علت اصلی درد و سایر علائم آرتروز ران، اصطکاک استخوانها با یکدیگر است که به دلیل فرسایش غضروف ایجاد میشود. در واقع تماس مکرر میان استخوانها در طول زمان ممکن است لایه غضروفی را به طور کامل از بین ببرد و مفصل را در برابر دیگر آسیبها تحریکپذیر کند.
رشد استخوانی یا خار استخوان نیز اغلب به دلیل اصطکاک مفصل ایجاد میشود و علائم آرتروز را افزایش میدهد.
علائم آرتروز ناشی از فرسایش غضروف و اصطکاک در مفصل برای همه افراد یکسان نیست و بیشتر آنها درد لگن ناشی از التهاب در غشای پوشش مفصلی به نام سینوویوم را تجربه میکنند. سینوویوم مادهای ژل مانند به نام مایع سینوویال ترشح میکند که موجب روان شدن مفصل میشود و استرس هنگام حرکت را جذب میکند.
استئوآرتریت اغلب در چه سنی ایجاد میشود؟
استئوآرتریت اغلب در افراد بالای 60 سال دیده میشود و علت آن نیز ممکن است فرسایش غضروف، نازک شدن مایع سینوویال یا هر دو آنها باشد. این عارضه در افراد جوان بسیار کم دیده میشود و ممکن است به دلیل وضعیتی به نام سندرم گیرافتادگی لگن ایجاد شود که در آن استخوانهای مفصل ران به درستی در یک راستا قرار نمیگیرند.به ندرت پیش میآید که آرتروز ران در نتیجه یک بیماری پزشکی دوران کودکی مانند لگ کالو پرتس و دیسپلازی هیپ دوران کودکی ایجاد شود که بر شکل استخوانهای مفصل ران تاثیر میگذارد و ممکن است منجر به ایجاد اصطکاک میان استخوانهای مفصل شود.
پزشک متخصص چگونه آرتروز مفصل ران را تشخیص میدهد؟
دکتر میلاد آقابزرگی علائم بیماران را از دیدگاههای مختلف پزشکی مورد ارزیابی قرار میدهد تا وجود آرتریت را تائید و راههای موثری برای مدیریت درد و بهبود دامنه حرکتی تعیین کند. روشهای تشخیص آرتروز مفصل ران که توسط جراح و متخصص ارتوپدی انجام میشود، معمولا به شرح زیر است:تاریخچه پزشکی
با توجه به این که علائم آرتروز مفصل ران در افراد مختلف متفاوت است و این علائم ممکن است مشابه با علائم دیگر بیماریها باشد اما، پزشکان همواره علاقه دارند تا تجربههای جدیدی کسب کنند. در این روش تشخیصی ممکن است پزشکان از بیماران سوالاتی درباره زمان شروع درد، سفتی یا اختلال عملکرد مفصل ران، محل درد، حرکات دردناک و تداخل علائم با فعالیتهای روزانه بپرسند.علاوه بر این، پزشکان باید بدانند که آیا بیماران دارای مشکلات زمینهای هستند، داروی خاصی مصرف میکنند، جراحی تعویض مفصل لگن انجام دادهاند و یا آسیب دیدگی لگنی داشتهاند یا خیر؟
بررسی تمامی این جزئیات میتواند به پزشکان کمک کند تا تشخیص درستی داشته باشند و گزینههای درمانی تضمین شدهای را تعیین کنند.
معاینه بدنی
پزشکان به منظور مشخص کردن علائم ناشی از آرتروز مفصل ران بیماران را معاینه میکنند و از آنها میخواهند تا به آرامی لگن خود را حرکت دهند و به جلو یا عقب راه بروند. آنها همچنین ممکن است پوست خارج از مفصل ران را به آرامی بررسی کنند و میزان حساسیت به لمس یا تورم آن را بسنجند.اشعه ایکس
ام آر آی و سونوگرافی
پزشکان با استفاده از اسکنام ار آی و تصویربرداری اولتراسوند میتوانند موارد خفیف استئوآرتریت و مشکلات بافت نرم در مفصل ران مانند پارگی لابرال را تشخیص دهند و وجود التهاب در غشای سینوویال را ارزیابی کنند.در طول سونوگرافی با استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری از ساختارهای داخلی بدن ارائه میشود که میتواند در تشخیص آرتروز مفصل ران بسیار موثر باشد.
امتیازدهی به نتایج گزارش شده توسط بیمار
در این روش تشخیصی، پزشکان به نتایج گزارش شده توسط بیمار که برای ارزیابی نوع درد لگن و میزان عملکرد فعلی آن استفاده میشود، امتیاز میدهند. در واقع این روش دارای یک پرسشنامهای است که پزشکان از آن برای بدست اوردن اطلاعاتی در مورد علائم خاص استفاده میکنند.دکتر میلاد آقابزرگی جراح ارتوپد و تومور استخوان در تهران با استفاده از نتایج این پرسشنامه یک برنامه درمانی مناسب برای هر بیمار تنظیم میکند که میتواند پاسخگوی تمامی نیازهای او باشد و موجب بهبود کیفیت زندگی روزانه شود.
