جنسیت امید را نمیدانیم
به گفته دکتر ایمان معماریان؛ دامپزشک متخصص حیات وحش : "ما جنسیت امید را اصلا نمیدانیم و تعیین جنسیت این نوع پرنده هم بدون انجام آزمایشاتی میسر نیست. آوردن «رویا»، درنای ماده از بلژیک برای او هم، تنها تبلیغات بود. اتفاقی که افتاد هم کاملا این موضوع را نشان میداد، پرندهای مثل رویا که در اسارت به دنیا آمده بزرگ شده هرگز توانایی طی کردن مسیر مهاجرتی چندین هزار کیلومتری شبیه پرندهای که در طبیعت بزرگ شده را ندارد. در واقع میتوان گفت اتفاقی که افتاده هیچ ربطی به حفاظت از درنای سیبری ندارد چرا که «رویا» ذاتا توان همراهی «امید» در این مسیرهای مهاجرتی طولانی را نخواهد داشت و اصلا نر بودن امید نیز تنها یک حدس است و احتمال جفتگیری تقریبا منتفی خواهد بود. "
از غلامرضا ابدالی؛ مدیر کل دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش اما در این باره پرسیدیم که آیا مطمئن هستید امید نر باشد؟ او نیز پاسخ داد: "درباره امید هم چیزهایی که اهل فن گفتهاند نشان میدهد نر است. اما اینطور که شما سوال میکنید من هم دارم به شک میفتم! خیلیها در این ۱۵ سال گفتهاند و من هم از روی شنیدهها و نامگذاریها میگویم اما این قطعیت را من هم نمیتوانم به شما بگویم. "
رویا را به قصد جفتگیری نیاوردیم
در ادامه از ایشان پرسیدیم که پس چرا «رویا» به قصد جفتگیری به ایران آورده شد؟ که پاسخ دادند: «من در تمام مصاحبهها هرگز از جفتگیری صحبت نکردم و همیشه هم گفتهام که رویا تنها به قصد حفظ مسیر پروازی جمعیت غربی درناها به ایران آورده شده است. این مسیر تنها توسط امید در حال حاضر حفظ میشود. ما یک فرد دیگر از درناهای سیبری را به ایران آوردیم که دوتا بشوند و اگر رویا همراهی میکرد و اگر انشالله امید امسال بیاید و رویا همراهی بکند دوتا میشوند و شاید بتوانند جمعیتهای دیگر را هم با خودشان بیاورند و این مسیر حفظ شود. و مجدد تاکید میکنم که حتی یک مورد هم من جایی نگفتهام که ما به قصد جفتگیری رویا را آوردهایم و تنها به قصد حفظ کریدور پروازی سیبری به ایران این کار را انجام دادهایم. »
در جواب این سوال ما که "رویا اصلا پرندهای متولد شده و بزرگ شده در اسارت است و نمیتواند این مسیر مهاجرت طولانی را طی کند، ضمن اینکه امید آخرین پرنده جمعیت غربی است چطور ما میخواهیم این مسیر پروازی را حفظ کنیم؟ " پاسخ دادند که: «اگر رویا بتواند یکسال با امید همراهی کند میتواند این مسیر را حفظ کند و از آنجا درناهای جمعیتهای دیگر را نیز با خود همراه کنند»
جمعیت درنای شرقی هیچوقت به ایران نخواهد آمد
اما به گفته دامپزشک حیات وحش: «امید آخرین بازمانده جمعیت غربی درنای سیبری است و درنا سیبری جمعیتهای دیگری نیز دارد مثلا در چین، که وضعیت آنها شبیه امید نیست و الزاما از نظر ژنتیکی هم تفاوتی با یکدیگر ندارند و حتی زیرگونه جدایی تلقی نمیشوند. اما درباره احتمال همراهی آنها با جمعیت غربی باید گفت که آنها مسیرهای مهاجرتی خودشان را دارند و اگر آورده شوند هم به مسیرهای مهاجرتی خودشان باز میگردند. چرا که حافظه ژنتیکی آنهاست که مسیرهای مهاجرتیشان را تعیین میکند و نمیشود از آنها جمعیت به جای دیگری آورد و از آنها خواست تا مسیر مهاجرتی که ما میخواهیم را دنبال کنند. »
دکتر ایمان معماریان ادامه داد: «این بحث همراهی جمعیتهای دیگر در این مسیر پروازی نیز اصلا شدنی نیست و اتفاق نیفتاده و نمیافتدو با یک پرنده اصلا حفظ این کریدور پروازی فایدهای ندارد. ضمن اینکه چند وقت دیگر همین امید هم منقرض میشود و مسیر از بین خواهد رفت. یعنی در واقع این اقدامات مسئولان محیط زیست فایده ای برای حفظ نسل ندارد و صحبت از حفظ کریدور هم در واقع توجیه اشتباه آوردن درنای ماده به ایران است و نه توضیح علمی. در مورد همراهی جمعیتهای دیگر هم امکان پذیر نیست چرا که در مورد پرندهها و به خصوص درنا، به صورت کامل در حافظه ژنتیکی طی نسلها مسیر مهاجرتی مشخص و ذخیره شده و امکان آمدن جمعیت شرقی وجود ندارد و آنها در نهایت به شرق باز میگردند.»
