یادم است روزی که با امیر رزاقزاده راوی «احمد متوسلیان» به گفتوگو نشسته بودم میگفت «حاجاحمد» هیچوقت به دنبال نام و آوازه نبود، اینکه بخواهد آوازهای از قهرمان بودن برای خود دست وپا کند وقتی به خط مرزی منتقل شده بود گفته بود من به دنبال قهرمان شدن نیستم بلکه میخواهم پنجه در پنجه دشمن بندازم و گلوگاهشان را ببندم، میگفت من باید در شلمچه باشم جایی که نیروهای رژیم بعث اونجا هستن و نیروهای زرهی و مکانیزهشون رو مستقر کردند، وقتی این گفتهها یادم میآید به این فکر میکنم که چقدر سوژههای خوب و ناب برای سینمای ما وجود دارد که یا وقت و هزینه کافی و مناسب ندارند یا اصلا به سمتش نرفتند.
اما دهه شصت را میتوان به عنوان سینمای جنگ نام برد و برخی از فیلمسازان همان سالهای اولیه جنگ شروع به فیلمسازی در مورد این موضوع کردند. بدون شک میتوان این دوره را جز مهمترین دورهایی دانست که اتفاقاتی شگرفی در هنر هفتم رخ داد. شاید خیلیها اولین فیلم سینمایی تو حوزه جنگ را از «کرخه تا راین» بدانند که در ذهنشان مانده و از آن صحبت میکنند حتی دیالوگهایش را گاهی وقتها در این ور و آن ور میبینیم اما واقعیت امر این است که این فیلم اوایل سالهای هفتاد تولید شده است.
مرز؛ اولین فیلم دفاع مقدسی
در اصل فیلم «مرز» نخستین فیلم سینمایی است که در تاریخچه سینمای دفاع مقدس از آن نام برده شده است. سال 1360 جمشید حیدری کارگردانی و سیروس الوند فیلمنامه این اثر است. سعید راد، داوود رشیدی و آهو خردمند بازیگران «مرز» بودند. فیلم روایتی از افرادی است که در یک روستای مرزی زندگی میکنند و در برابر حمله دشمن مقاومت میکنند و به فرماندهی یک استوار آموزش نظامی میبینند تا سرانجام بر حیلههای دشمن پیروز میشوند.
گروه نیروهای اطلاعاتی در منطقه جنگی
فیلم «جانبازان» در سال 1361 ساخته شد و شاید دومین فیلم سینمایی در حوزه دفاع مقدس نام بگیرد. کارگردان این فیلم ناصر محمدی و نویسنده حسین عمرانی کاوه بود ، فیلم درباره حول محور جنگ و نیورهای اطلاعاتی ارتش است که گروهی را به منطقه ارسال میکنند تا عملیاتی را انجام دهند.
فیلم «مرز» نخستین فیلم سینمایی است که در تاریخچه سینمای دفاع مقدس از آن نام برده شده است. سال 1360 جمشید حیدری کارگردانی و سیروس الوند فیلمنامه این اثر است
دهه شصت به نام سینمای جنگ
فیلم «عبور از میدان مین» نادر قویدل و جواد طاهری نویسندگان این اثر بودند و طاهری در نقش کارگردان فیلم هم بود. داستان فیلم درباره، گروهانی از نظامیان موفق میشوند در یکی از قلعههای مهم دشمن مستقر شوند. دشمن قلعه را محاصره و اطراف آن را مین گذاری میکند. افراد درون قلعه با کمبود مهمات و آذوقه روبه رو میشوند. یک افسر ارتش، که تخصص اش خنثی کردن مین است، با دو تن دیگر، برای رساندن ملزومات به افراد درون قلعه، عازم منطقه هستند و پس از خنثی کردن مینهای کار گذاشته شده کامیون حامل مهمات و آذوقه را به نیروهای محاصره شده میرسانند. سعید راد، مجید مظفری، جواد روشنایی و ... در این فیلم بازی کردند.
اثر دفاع مقدسی شهریار بحرانی
شهریار بحرانی از دیگر کارگردانی است که در حوزه جنگ فعالیت داشته و فیلم «گذرگاه» دفاع مقدسی را در سال 1365 ساخته است، فیلم گذرگاه درباره یک رزمنده است که به همراه سه تن از همرزمانش برای عملیات گشت و شناسایی به جبهه اعزام میشود. این رزمنده حلقه ازدواجش را به نامزدش که تازه به عقد او درآمده میدهد و عازم میشود. در جبهه برای انجام ماموریت او و همرزمانش به وسیله یک راهنمای محلی از راه مخفی ادامه مسیر میدهند اما راهنمای محلی توسط عراقیها شهید میشود و گروه مجبور میشود از راه اصلی به شناسایی برود. خسرو ضیایی، ادلان شجاع کاوه، مهرداد خوشبخت و علی شاه حاتمی بازیگران فیلم بودند.


