i عرب وقتی می‌گوید: حارَ الماء، یعنی آب سرگردان شد. همینطور به جای گودی که اطرافش برآمده باشد و آب در آن جمع شود هم حائر می‌گویند. یکی از نام‌های سرزمین کربلا حائر است و اشخاص منسوب به آنجا را حائری می‌گویند. حالا ببینیم چرا محدودۀ حرم سیدالشهداء علیه‌السلام را «حائر الحسینی» می‌گویند؟ گفته شده وقتی متوکل عباسی در سال ۲۳۶ هجری مقبرۀ سیدالشهداء علیه‌السلام را شخم زد و آنجا را به آب بست آب ایستاد و قبر را فرا نگرفت. بعد از این جریان به این محدوده «حائر الحسینی» گفته شده است. البته این دیدگاه درست نیست چون دست‌کم 59 سال قبل از تولد متوکل عباسی در روایات امام صادق علیه‌السلام از این مکان تعبیر به حائر شده است. برخی هم گفته‌اند در اوایل قرن دوم برای آسان‌تر شدن بازرسی زائران حسینی در اطراف مرقد مطهر دیواری بنا کرده‌اند و به این اعتبار، این مکان شریف را حائر می‌گویند. از تاریخ و روایات فهمیده می‌شود که سرزمین کربلا به خاطر پستی‌های فراوان، از آغاز به «حیر» (کوچک‌شدۀ حائر در گویش عامیانه) مشهور بوده ولی مردم وقتی می‌خواستند به محدودۀ قبر سیدالشهداء علیه‌السلام، اشاره کنند، ساختِ درست کلمه را به صورت رمزی «حائر» به کار می‌بردند تا حساسیت بنی امیه برانگیخته نشود. در پایان بد نیست بدانید طبق فتوای فقیهان نماز مسافر در حائر حسینی می‌تواند یا مستحب است به صورت کامل باشد نه شکسته. کمترین اندازۀ گفته شده برای محدودۀ حائر، قطر تقریبی ۲۲ متر است یعنی محدودۀ حرم و صحن (پیش از توسعه صفویان) که شامل روضۀ منوره بدون در نظرگرفتن رواق‌ها و مسجد پشت سر است.