فناوریهای جدید تا اینجا توانستهاند حداقل برخی از شغلها را کاملا از بین ببرند و از طرفی مشاغل جدید و تخصصی ایجاد کنند. در حوزه پزشکی و زیر مجموعههای آن نیز تحول عظیمی به واسطه هوش مصنوعی و وجود رباتهای گوناگون در حال رخ دادن است که این پرسش را به وجود میآورد که آیا هوش مصنوعی و یا این رباتها جایگزین پزشکان میشوند؟ و آیا هوش مصنوعی رشته پزشکی را از بین میبرد؟ طی بررسی سالهای اخیر و ورود فناوریهای جدید به این حوزه در مییابیم که هوش مصنوعی مفهوم پزشکی را تغییر خواهد داد. در واقع میتواند بسیاری از کارها را حذف و در عوض وظایفی را به آن اضافه کند. پیشرفت فناوری در راستای حمایت از جان و مال بشر بوده و کاربردهای بیشماری در این حوزه دارد. فناوری هرگز در مقابل انسان قرار نگرفته است و ابتکارات همیشه با هدف خدمت به بشر ارائه میشوند.
هوش مصنوعی جایگزین پزشکی میشود؟
اگر بخواهیم بگوییم هوش مصنوعی جای پزشکان را میگیرد و دیگر رشتههای پزشکی کاربردی ندارند، کاملا با یک گزاره غلط روبرو میشویم. حتی خود هوش مصنوعی در پاسخ به این سوال میگوید: «خیر، هوش مصنوعی نمیتواند رشته پزشکی را به طور کامل از بین ببرد. هوش مصنوعی میتواند در برخی از وظایف و فعالیتهای پزشکی مانند تشخیص بیماریها، پیشبینی نتایج درمانی و ارائه راهنمایی در تصمیمگیریها همکاری کند، اما هنوز نیاز به دانش و تجربه انسانی در عملکرد رشته پزشکی وجود دارد. هوش مصنوعی ممکن است در بهبود و سرعت بخشیدن به تشخیص و درمان بیماران کمک کند، اما نمیتواند جایگزین نقش پزشکان حرفهای شود.» مثلا در اواخر سال ۲۰۱۶، پروفسور جفری هینتون، پدر شبکههای عصبی، گفته بود که به وضوح باید آموزش رادیولوژیستها را کنار بگذاریم، زیرا الگوریتمهای تصویری بهزودی بهتر از انسان عمل خواهند کرد. حال بعد از گذشت نه سال به وضوح میبینیم که چنین اتفاقی نیافتاده و ما هنوز با رادیولوژیستها سروکار داریم و به طور قطع با بیان دلایل متعدد به شما ثابت میکنیم که هوش مصنوعی جایگزینی برای پزشکان نیست و فقط میتواند به عنوان یک دستیار باشد.
اگر چه هوش مصنوعی میتواند روندهایی مشخص مثل تشخیص یک ضایعه پوستی یا تشخیص یک بیماری از طریق الگوریتمهای مشخص را بهتر از انسان انجام دهد اما در حوزهی پزشکی به صورت کلی لزوم نظارت انسان غیر قابل حذف است
رباتها احساس ندارند
درست است که رباتها میتوانند مجموعهای از تکنولوژیها و راهحلهای عالی را ارائه دهند و یا بسیاری از وظایف روزمره پزشکان را بر عهده بگیرند، اما قدرت درک احساسات بیمار و ابراز همدلی را ندارند و همین موضوع سبب میشود بیماران در شرایط مشابه به جای انتخاب ربات از یک پزشک انسانی استفاده کنند. یعنی بهتر است اینگونه بگوییم که شاید برای یک پرسش و پاسخ درباره بیماری و یا دارو از هوش مصنوعی و چتباتهای مبتنی بر آن استفاده کنیم، اما هیچ وقت به یک ربات اعتماد نخواهیم کرد.
تشخیص با روش غیرخطی
پزشکان با مطالعات و کار کردن طی سالیان سال توانستهاند تجربه کسب کنند و در صورت برخورد با یک بیماری خاص تمامی جوانب را بسنجند و در نهایت یک راهحل ارائه دهند. در مقابل یک ربات فقط میتواند از روش خطی استفاده کند و فقط از اطلاعات و دادهای که آموزش دیده استفاده کند. یعنی ما در پزشکی به خلاقیت و مهارت نیاز داریم که رباتها از عهده آن برنمیآیند. پزشکان قادرند با توجه به دانش علمی، تجربیات شخصی و بررسی دقیق بیمار، تشخیص صحیح را بدهند و درمان مناسب را تجویز کنند در صورتیکه هوش مصنوعی نمیتواند این دانش و تجربه را به طور کامل جایگزین کند.
اخلاق حرفهای
علاوه بر دانش و تجربه، پزشکان باید اصول اخلاق حرفهای را رعایت کنند. آنها باید با احترام به حقوق بیماران، از طریق مشورت و رعایت حریم شخصی، بهترین درمان را ارائه دهند. هوش مصنوعی نمیتواند این نوع اخلاق حرفهای را به طور کامل جایگزین کند و عموما از یک روشی که آموزش دیده برای درمان استفاده میکند و احترامی برای نظر بیمار قائل نیست.
تصمیمگیری در شرایط پیچیده
در برخی مواقع، تشخیص و درمان بیماران نیازمند تصمیمگیری در شرایط پیچیده است. پزشکان با توجه به دانش و تجربه خود، قادرند در این شرایط تصمیمگیری کنند. هوش مصنوعی ممکن است در این زمینه کمک کند، اما نمیتواند به طور کامل جایگزین پزشکان حرفهای شود. مثلا یک ربات میتواند میلیونها صفحه را سرچ کند؛ اما هرگز قادر نخواهد بود راه تنفسی بزرگسالان را سریعا باز کند.
کاربرد هوش مصنوعی در پزشکی
هوش مصنوعی در بسیاری از جهات توانسته کمک بزرگی به بشر کند و در مواردی خلا دسترسی به مراقبتهای درمانی را جبران نماید. برخی از کارکردهای هوش مصنوعی در این زمینه به شرح زیر است: · ثبت اطلاعات و تاریخچه درمانی افراد جهت تشخیص و پیشبینی بیماری · کشف مسیرهای درمانی مختلف · پردازش تصاویر پزشکی · کنترل علائم حیاتی بیماران و ثبت نتایج آن · پزشکی از راه دور نظیر رباتهای جراحی همچنین نباید کاربردهای هوش مصنوعی در زیرگروههای پزشکی مثل پرستاری و خدمات به معلولین، داروسازی، خدمات ورزشی و تغذیه را نادیده گرفت. در نهایت اگر چه هوش مصنوعی میتواند روندهایی مشخص مثل تشخیص یک ضایعه پوستی یا تشخیص یک بیماری از طریق الگوریتمهای مشخص را بهتر از انسان انجام دهد اما در حوزهی پزشکی به صورت کلی لزوم نظارت انسان غیر قابل حذف است.
