در سورۀ دهر (انسان)، اول، ویژگیهای "ابرار" را یک به یک میشمرد؛ بعد وعدۀ برخورداری از ۱۸ نوع نعمت رشکبرانگیز! را به آنها میدهد؛ از نوشیدن انواع شرابهای مُعطر به عطر کافور و زنجبیل گرفته تا نوشیدن از دست ساقی اعلی یعنی خودِ خدا (و سقیهم ربّهم شرابًا طهورًا).
اما نکتۀ عجیب اینجاست؛ آیات ۵ تا ۲۲ این سوره را که میخوانی یک سوال بزرگ در ذهن و زبانش سبز میشود:
چرا در بین این همه نعمتهای بهشتی که چشمبهراه ابرارند، از حوران بهشتی، سخنی در میان نیست!؟ با اینکه حورالعین، نعمت مشترک در همه بهشتها اعم از بهشت ذات، بهشت صفات و بهشت اعمال است که در قرآن از آنها با عناوینی مثل: رضوان (آلعمران،۱۵)، جنات النعیم (مائده،۶۵)، دارالسلام (نام عمومی تمام مراتب بهشت)، (انعام،۱۲۷)، جنات عدن (توبه،۷۲)، جناب الفردوس (کهف،۱۰۷)، جنة الخلد (فرقان،۱۵) و جنات المأوی (تنزیل،۱۹) یاد شده است.
سرّ مسأله چیست؟
پاسخ، نکتۀ لطیفی است که از ذهن خلاق ابن جوزی، نویسندۀ مشهور اهل تسنن (م قرن ۶) آمده است (کتاب «التبصره»، ج ۱، ص ۴۵۴) و آن اینکه: در میان این ابرار که مخاطبان اصلی این آیاتاند، عُلیا مخدّره و بانوی باکرامتی است که خدا به پاس حرمتش، از ذکر حوران بهشتی، چشم پوشیده است و ما میدانیم که او کسی نیست جز صاحب مقام عصمت کبری و ناموس دهر، فاطمه زهرا (سلام الله علیها).
پینوشت:
۱. مجلسی، بحار الأنوار، چاپ بیروت، انتشارات الوفاء، ۱۴۰۳ قمری، چاپ دوم، ج۴۶، ص ۲۶۰.
