مهم ترین اخبار در این مورد مربوط به کمبود این تجهیزات می باشد ولی سوال اصلی این است که تحریم ها واقعاً چه تاثیراتی در تامین تجهیزات پزشکی، بیمارستانی و آزمایشگاهی داشته است. در واقع، شاید بتوانیم بگوییم تحریم ها بیشتر از عدم تامین، منجر به افزایش قیمت ها بصورت نجومی، ایجاد بازارهای سیاه و در بهترین شرایط، صف های انتظار طولانی برای نیازمندان شده است.
در حال حاضر، حدود یک هزار و صد شرکت فعال و دارای مجوز در زمینه واردات انواع تجهیزات پزشکی و بیمارستانی فعال هستند. بر اساس آمار مرکز داده های گمرک کشور، ارزش واردات تجهیزات پزشکی در سال 1400 بالغ بر 1.7 میلیارد دلار بوده است. از سوی دیگر، مجوزهای ثبت شده و فعال برای تولید انواع تجهیزات پزشکی در کشور برای حدود 1500 شرکت است که بر اساس آمار، گردش مالی تولیدات داخل در این صنعت در حدود 800 میلیون دلار در سال 1400 بوده است. البته شکی نیست که بخش عمده ای از مواد و قطعات مورد نیاز برای تولید اعم از مدارهای الکترونیک، مواد پایه و المان‌های ضروری و از همه مهمتر دانش فنی موردنیاز نیز کماکان وارداتی است که سهم 35 درصدی تولید داخل را باز هم کاهش می دهد.
همچنین بیش از 250 شرکت دانش بنیان نیز در حوزه تولید تجهیزات پزشکی ثبت شده اند ولی تاثیر چندانی در آمار تولید سال های اخیر نداشته اند. با این اوصاف، بنظر می رسد گرایش مدیران دولتی و حتی صاحبان کسب و کارهای خصوصی حول محور واردات می گردد.
بر اساس شواهد، تامین ارز ترجیحی برای واردکنندگان نیز از ابتدای سال 1400 تا کنون بصورت صحیح انجام نشده است که دلیلی ست برای افزایش حداقل 40درصدی قیمت ها بر مبنای پایه ارز ثابت در بازار آزاد و به نسبت دوره قبل. ولی تجربیات در سطح بازار، در اکثر موارد به افزایشی بین 150 تا 250 درصد نیز دلالت دارد. از سوی دیگر، شنیده ها حاکی از آن است که بانک مرکزی به میزان یک میلیارد دلار تخصیص ارز را از ابتدای سال جاری ایفاد کرده است. با لحاظ کردن دریافت اعتبارات ارزی مربوط به واردات تجهیزات پزشکی و اقلام دارویی و نشتی هایی که بصورت معمول در این تخصیص ها رخ می دهد، بنظر می رسد رویکرد دولت نیز کماکان مبتنی بر واردات تجهیزات پزشکی و اقلام دارویی است و حداقل در سال جاری، انتظار بومی سازی دانش فنی و توسعه تولید این سری تجهیزات و اقلام در کشور، صرفاً متکی خواهد بود بر عزم و غیرت بخش خصوصی.

انواع تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی

برای آشنایی بیشتر با این حوزه و همچنین معاملات مرتبط با تجهیزات پزشکی و بیمارستانی، لازم است به گروه بندی صنفی این سری محصولات نیز اشاره شود.
تجهیزات پزشکی ـ وسایل معاینه که بصورت معمول آشنایی با آنها برای عموم جامعه وجود دارد. دستگاه های سنچش فشار خون، گوشی پزشکی یا استتوسکوپ، انواع لوازم معاینه و نهایتاً مبلمان تخصصی نظیر تخت بیمار و صندلی و ....
تجهیزات پزشکی ـ تشخیصی نظیر اسپیرومتر، سی تی اسکن، ام آر آی، سونوگرافی، تجهیزات ثبت نوار مغز، قلب و عصب، آندوسکوپی، کلونوسکوپی و تجهیزات پرتوپزشکی یا پزشکی هسته ای در این دسته قرار دارند. تجهیزات پزشکی تشخیصی عموماً گران ترین تجهیزات در مراکز درمانی نیز هستند و بروزآوری آنها با پیشرفت تکنولوژی پزشکی همگام است.
تجهیزات پزشکی ـ درمانی عموماً تجهیزات و ابزاری هستند که برای ایجاد شرایط ثابت در حال بیمار و یا انتقال دارو بصورت وریدی و یا عضلانی استفاده می شوند.
تجهیزات پزشکی ـ آزمایشگاهی نیز بخش مهمی از این صنعت را به خود اختصاص می دهند. انواع دستگاه های تجزیه، گیت های تشخیصی، دستگاه های شمارنده و طیف سنج ها و محیط های کشت و اتاق های تمیز در این گروه دسته بندی می شوند.
تجهیزات پزشکی ـ اتاق عمل شامل تجهیزات و لوازم بیهوشی، ساکشن ها، مانیتورها، میز و تخت عمل، پروژکتورها، دایسکتورها، البسه اتاق عمل و همچنین ابزار تخصصی عمل بصورت درون شکافت و یا عادی نیز در این بخش تعریف می شوند.
تجهیزات پزشکی ـ توانبخشی که عموماً توسط کلینیک ها و مراکز فیزیوتراپی بکار گرفته می شوند. توانبخشی بصورت معمول با هدف افزایش کارآیی اندام های بدن انسان که به دلیل بیماری و یا اقدامات درمانی تهاجمی نظیر عمل های جراحی دچار آسیب و یا کاستی در عملکرد شده اند انجام می شود.
تجهیزات پزشکی ـ چشم پزشکی که از حساس ترین تجهیزات هستند و با هدف تشخیص و درمان بصورت کلینیکی و یا جراحی مورد استفاده قرار می گیرند.
تجهیزات دندانپزشکی شامل انواع ابزار تخصصی برای معاینه و تراش و فرم دهی، عصب کشی، جرمگیری، صندلی بیمار (معروف به یونیت دندانپزشکی) و تجهیزات ترمیمی دندان است. البته رشته دندانپزشکی از خدمات لابراتورهای ساخت دندان نیز استفاده می کند که این لابراتوارها به فراخور دستگاه ها و تجهیزات تخصصی خود را دارا هستند.
انواع نرم افزارها و سامانه های کامپیوتری تخصصی نیز در خدمت صنعت پزشکی و درمان هستند که عموماً و به دلیل حساسیت و دانش بکار رفته در آنها، از مبادی خارجی تامین می شوند.
لازم به ذکر است صادرات تجهیزات و لوازم پزشکی ایران به سایر کشورها و بخصوص کشورهای اروپایی نیز بخشی از صادرات کشور را بخود اختصاص می دهد. ارزش صادراتی این سری اقلام و تجهیزات تا کنون به مرز یک میلیارد دلار نرسیده است ولی بر اساس آمار، سیری رو به رشد را طی 6 سال اخیر تجربه کرده است.

تامین تجهیزات پزشکی کشور با برگزاری مناقصات

تامین تجهیزات پزشکی در کشور نیز به مثابه سایر بازارها و صنایع، هم زمان از دو مسیر سنتی و مدرن صورت می پذیرد. در ساختار سنتی، مراجعه به فروشگاه های واقع در بورس های مختلف لوازم و تجهیزات پزشکی و یا حضور ویزیتور در مبادی درمانی (مطب ها، کلینیک ها و درمانگاه ها) کماکان به قوت خود باقی ست. البته شرکت های قدیمی روش هایی را برای حفظ مشتریان خود بکار بسته اند که در اکثر موارد، سفارشات را بصورت تلفنی نیز انجام می دهند.
در حالت مدرن، فروشگاه‌های اینترنتی برای فروش معدود و غیر عمده اکثر اقلام و تجهیزات پزشکی و دارویی و آزمایشگاهی جای خود را در این بازار به خوبی باز کرده اند. با اینحال، معاملات با ارزش های ریالی و یا ارزی بالا از طریق استعلام و یا برگزاری مناقصات انجام می شود.
با توجه به مصوبات مجلس و دولت در زمینه معرفی حدود معاملات و تقسیم بندی به سه بخش خُرد، متوسط و کلان عملاً بخش دولتی و دستگاه های اجرایی اخذ استعلام بها برای معاملات خرد و متوسط و یا برگزاری مناقصه عمومی برای معاملات متوسط و کلان را مد نظر قرار می دهند. بخش خصوصی نیز با هدف دستیابی به قیمت رقابتی و همچنین کیفیت و خدمات پس از فروش بهتر، روی به برگزاری مناقصات و یا استعلام قیمت از طریق پایگاه های اینترنتی آورده است.
در حال حاضر، تقریباً تمامی بیمارستان های دولتی و خصوصی و اکثر کلینیک های درمانی و مراکز تشخیصی برای تامین تجهیزات و اقلام موردنیاز خود اقدام به برگزاری مناقصه می کنند. در سال 1400، قریب به 5700 عنوان مناقصه تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی در کشور برگزار شده است که به نسبت سال قبل، از لحاظ تعداد برگزاری تغییر زیادی نداشته است ولی گستردگی حوزه های تامین و همچنین افزایش سهم بخش خصوصی در برگزاری مناقصات کاملاً محسوس است. ضمن اینکه در سه ماه اول سال 1401 نیز بالغ بر 1800 عنوان آگهی مناقصه در حوزه های مختلف تجهیزات پزشکی، بیمارستانی، آزمایشگاهی و دندانپزشکی برگزار شده که رشد تعدادی 35درصدی را نسبت به دوره مشابه در سال 1400 نشان می دهد.
با درنظر گرفتن کاهش شیوع کرونا و بیان اینکه بخشی از مناقصات برگزار شده در 2 سال قبل بصورت مستقیم و یا غیرمستقیم مرتبط با پاندمی و حواشی آن بوده اند، افزایش نسبی تعداد مناقصات برگزار شده در سه ماهه اول سال 1401 به نسبت سال های 1400 و 1399 می تواند ناشی از دو عامل باشد:
عامل اول تمایل مراکز تشخیصی و درمانی به ایجاد رقابت بین تامین کنندگان و با هدف کاهش قیمت در شرایط مساوی است که با توجه به افزایش هزینه ها در تمامی ابعاد، کاملاً توجیه پذیر است،
عامل دوم که بنظر می رسد اهمیت و وزن بیشتری نسبت به عامل اول داشته باشد، رونق گرفتن بازار تامین تجهیزات پزشکی و قبول قیمت های بالا توسط خریداران و البته مصرف کنندگان نهایی است. البته امید بر تخصیص ارز ـ که در سال قبل تقریباً مغفول مانده بود ـ نیز بر این رشد تاثیرگذار است.  
همین دو عامل، اطلاع از مناقصه ها و استعلام های جاری در بخش تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی را بعنوان یک مزیت رقابتی در بازار تامین مطرح می سازد. تامین کنندگان تجهیزات اعم از واردکنندگان، توزیع کنندگان، تولیدکنندگان و یا کسب و کارهای خدماتی مرتبط با این تجهیزات در صورت اطلاع به موقع از مناقصات و استعلام ها می توانند براحتی برای توسعه بازار کالاها و تجهیزات و خدمات خود اقدام کنند. با توجه به وجود بیش از  3500 کسب و کار فعال در حوزه تجهیزات پزشکی، انتظار می رود رقابتی سخت و تنگاتنگ و بیشتر از سال های قبل در پیش رو باشد.
یکی از بسترهای معتبر و مطمئن در بخش اطلاع رسانی اخبار و اطلاعات مناقصات و مزایدات حوزه تجهیزات پزشکی و درمانی، پایگاه اطلاع رسانی مناقصه ها و مزایده های هزاره است. این پایگاه اینترنتی با قدمتی افزون بر 20 سال و ارائه خدمات به قریب به 20هزار کسب و کار در حوزه های مختلف مناقصه، مزایده و استعلام بدون شک یکی از بهترین انتخاب هاست برای دریافت دقیق و صحیح اطلاعات معاملات جاری در سطح کشور.
گستردگی اقلام و تجهیزات و برندها در صنعت تجهیزات پزشکی، یکی از مواردی است که در سرویس های تخصصی هزاره مبتنی بر دسته بندی و یا صرفاً کلید واژه های مشخص قابل تعریف است. در نظر بگیرید بصورت روزانه و متوسط در حدود 25 مناقصه با ارزش ریالی و یا ارزی بالا و بیش از 350 عنوان استعلام که عموماً خارج از اطلاعات شما و یا سفارشات مشتریان و همچنین همکاران شما هستند را در اختیار داشته باشید...! این اطلاعات تماماً بر بستر اینترنت و بصورت طبقه بندی شده در فرمت های مورد تمایل شما ارائه می شوند.
البته لازم به ذکر است که پایگاه های دولتی و خصوصی دیگری نیز در این عرصه فعال هستند ولی در هزاره، چکیده تجربیات کاربری و رفع نواقص موجود در این پایگاه ها بعنوان یک راهبرد بنیادین و توسعه محور در نظر گرفته شده است که تضمین کننده خدمات با بالاترین استانداردها و کیفیت به نسبت سایرین خواهد بود. برای عضویت و دریافت اطلاعات موردنیاز و فعال سازی سرویس ، می توانید در ساعات اداری با کارشناسان بخش فروش شرکت ارتباط گستران هزاره تماس بگیرید.