کاتالیستهای ۱۰۰ درصد ایرانی ، افتخار تولید ملی
مهندس جلیل سبحانی تولید کاتالیست های تولید بنزین یورو 5 و 4 را افتخار تولید ملی و اوج داخلی سازی تجهیزات و کالاهای راهبردی صنعت نفت عنوان کرد.این کاتالیستها تا پیش از این توسط یو او پی آمریکا تهیه میشد اما امروز با اعتماد به جوانان کشور حلقه مفقوده تولید بنزین در پالایشگاه ستاره خلیج فارس پیدا شد و ایران برای همیشه از وابستگی به این کالای استراتژیک بینیاز شد.
در این میان، نقش شرکت طراحی مهندسی و تامین قطعات و مواد شیمیایی صنایع پتروشیمی(اسپک) در ساخت این کاتالیست مهم، بسیار پر رنگ و قابل توجه است. این شرکت با حمایت و پشتیبانی از شرکت «اکسیرنوین فرآیند آسیا» نقشی بی بدیل در تولید این کاتالیست 100 درصد ایرانی ایفا کرده است. بر این اساس،با حمایت های جلیل سبحانی در ساخت این کاتالیست، رویای خودکفایی در تولید بنزین ایران به عینیت پیوسته است .
«خودکفایی بنزین» آرزویی که سالها در دل مسئولان پرورانده بودو با افتتاح پالایشگاه ستاره خلیج فارس این رویا تعبیر شد.رویای خودکفایی در تولید بنزین زمانی تعبیر شد که متخصصان ایرانی توانستند در یک اقدام بیسابقه موفق به ساخت و تولید کاتالیست شوند.اهمیت دستیابی به دانش فنی تولید کاتالیست بنزین زمانی به چشم میآید که بدانیم پالایشگاههای کشور برای دستیابی به آن، اغلب حالتی بحرانی داشتهاند. تحریم، علاوه بر آثار اقتصادی ویرانگر بر کشور، آثاری داشت که به طور مستقیم بر زندگی مردم تاثیر داشت.بسیاری از تاخیرها در اجرای پروژههای اقتصادی و صنعتی و از جمله پروژههای نفت و گاز در کشورمان حاصل همان تحریمها بود که هم در حوزه سرمایهگذاری و هم در حوزه تامین تجهیزات موردنیاز پروژهها، موانع متعددی را ایجاد کرده بود.تحریم کاتالیستهای بنزین یورو 4 و یورو 5 توسط شرکتهای خارجی، یکی از مواردی بود که موجب تاخیر در دستیابی به هدف تولید بنزین یورو 4 و یورو 5 در کشورمان شدهبود. حالا همان محدودیتها در دوران تحریم موجب شکوفایی دیگری شد و اکنون در سالهای پس از تحریم، محققان و پژوهشگران توانمند داخلی توانستند نسل جدیدی از کاتالیستها که در اختیار شرکتهای آمریکایی بود، با دانش ایرانی در کشور تولید کنند. تا پیش از راهاندازی پالایشگاه ستاره خلیج فارس، بنزینی که در سایر پالایشگاههای داخلی تولید میشد پاسخگوی نیاز کشور نبود و همواره فاصله قابل توجهی بین میزان تولید و مصرف بنزین وجود داشت اما قبل از به مدار آمدن پالایشگاه ستاره خلیج فارس، بیژن زنگنه - وزیر نفت - نوید خودکفایی در بنزین را به مردم داد و اواخر مهرماه سال ۱۳۹۵ بود که اعلام کرد که با بهرهبرداری فازهای ستاره خلیج فارس دیگر واردکننده بنزین نخواهیم بود.در نهایت پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس در بندرعباس افتتاح و اعلام شد این پالایشگاه به تنهایی معادل ۵۵ درصد مجموع تولید دیگر پالایشگاهها بنزین تولید میکند و با تکمیل همه فازهای آن مجموع تولید بنزین کشور به بیش از ۲۱۱ میلیون لیتر خواهد رسید؛ ضمن اینکه با در مدار قرار گرفتن تولید این پالایشگاه، ۱۴ میلیون لیتر گازوئیل به ظرفیت تولید فرآوردههای نفتی افزوده خواهد شد.پس از افتتاح این پالایشگاه «خودکفایی در تولید بنزین» و همچنین «صادرات بنزین» رنگ دیگری به خود گرفت.
درواقع هنوز از خودکفایی در بنزین اطمینانی حاصل نشده بود که پرونده صادرات بنزین گشوده شد.در این راستا، فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا گفت: با بهرهبرداری کامل از پالایشگاه ستاره خلیج فارس امکان صادرات بنزین و افزایش کیفیت سوخت مصرفی داخل نیز فراهم میشود و ایران به جرگه صادرکنندگان بنزین میپیوندد. همچنین مجلس در اواخر سال ۱۳۹۶ اعلام کرد مجلس در سال آینده اعتباری برای واردات بنزین در نظر نمیگیرد که این امر نیز محقق شد و در بودجه سال ۱۳۹۷ ردیفی برای بنزین در نظر گرفته نشد.فاز اول ستاره خلیج فارس نیز در اواسط زمستان سال ۱۳۹۶ به مدار آمد که اعلام شد با راهاندازی آن متوسط تولید بنزین کشور به حدود ۷۸ میلیون لیتر خواهد رسید. این موضوع درحالی مطرح شده که با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال ۱۳۹۶، شاهد روند رو به رشد مصرف بنزین در کشور بودیم؛ به طوریکه مصرف بنزین در ۲۸ اسفندماه رکورد زد و به ۱۱۵میلیون و ۸۰۰ هزار لیتر رسید.
البته روند رو به رشد مصرف بنزین در سال ۱۳۹۶ پیشبینی نشده بود و آن طور که مسئولان اعلام کردند رشد مصرف بنزین در سال ۱۳۹۶ درحالی به هشت درصد رسید که پیشبینی شش درصد برای آن شده بود.مصرف بنزین درحالی به ۱۱۵ میلیون لیتر رسید که با میزان مصرف ۸۱ میلیون لیتری روزانه حدود ۱۵ میلیون لیتر بنزین وارد میکردیم. هرچند این رشد تصاعدی مصرف بنزین سوخترسانی به مردم را با مشکل مواجه نکرد اما به نظر میرسد رویای خودکفایی و همچنین صادرات بنزین کمیدور از دست باشد.
