کلیه و مجاری ادراری از مهمترین اعضای بدن هستند و در واقع خون را تصفیه میکنند. در صورتی که این اعضا دچار مشکل شوند، سلامت فرد به خطر میافتد و میتوانند مشکلات بسیار جدی را برای فرد ایجاد کنند.
دستگاه ادراری شامل دو کلیه، دو میزنای که کلیهها را به مثانه متصل میکنند، مثانه و میزراه است که مجرای خروج ادرار به بیرون از بدن است. هر کدام از این اعضا که دچار اختلال شوند، می توانید به لیست دکتر متخصص اورولوژی (کلیه و مجاری ادراری) در دکترتو مراجعه کنیم.
ادرار مایعی است که حاوی مواد زائد بدن که باید به بیرون از بدن راه پیدا کنند، است. خون بدن دارای مواد مفید و مضر است که کلیهها آنها را تصفیه میکنند و مواد زائد را به ادرار میریزند. سپس ادرار باید از بدن خارج شود. در صورتی که خروج ادرار از بدن و یا تشکیل آن توسط کلیهها دچار مشکل شود، باید به دکتر کلیه مراجعه کنیم.
اگر میخواهید راجع به دکتر اورولوژی اطلاعات داشتهباشید و بدانید که چه بیماریهایی را درمان میکند، چه اختلالاتی را تشخیص میدهد و اقداماتی که برای بیمار انجام میدهد، کداماند، با دکترتو تا انتهای این مطلب مختصر و مفید همراه باشید و برای این سوالات پاسخ پیدا کنید.
متخصص اورولوژی کیست؟
دکتر متخصص داخلی میتواند با ادامه تحصیل در شاخه اورولوژی، به مرحله فوق تخصص اورولوژی دست پیدا کند. متخصص اورولوژی در رابطه با سیستم ادراری تخصص و دانش کافی دارد. سیستم ادراری شامل مثانه، کلیهها، حالبها (لولههایی که ادرار را از کلیه به مثانه منتقل میکنند.) و مجرای ادراری میشود. اورولوژیست در مورد انواع بیماریها و مشکلات مربوط به این اندامها و بافتها اطلاعات کافی داشته و در تشخیص و درمان آنها به شما کمک میکند.متخصص اورولوژی همچنین درمورد دستگاه تناسلی آقایان شامل بیضهها، آلت تناسلی، کیسه بیضه و پروستات دانش بالایی داشته و بیماریهای این بخش را هم درمان میکند.
این متخصصان در محیطهای مختلف مانند بیمارستان، مراکز تخصصی یا مطب شخصی میتوانند کار کنند. گاهی ممکن است جراحیهای مانند سرطان یا انسداد دستگاه ادراری را انجام دهند.
بخشهایی از بدن که اورولوژیستها به بررسی آنها میپردازند
اعضای بدن که دکتر اورولوژی به درمان آنها میپردازد شامل موارد زیر هستند؛
● کلیهها: فیلترکنندهی خون و تشکیلدهندهی ادرار
● میزنای: ادرار را از کلیه به مثانه انتقال میدهند
● مثانه: ادرار را برای مدتی ذخیره میکند
● میزراه: ادرار را از مثانه به بیرون از بدن انتقال میدهد
● غدد آدرنال یا فوق کلیه: دو غدهای که بر روی کلیهها قرار دارند و هورمون ترشح میکنند
● آلت تناسلی مردانه: اسپرمها و ادرار را در مردان به بیرون انتقال میدهد
● پروستات: غدهای که زیر مثانه قرار دارد و موادی را به اسپرمها اضافه میکند
● بیضهها: غددی که در زیر شکم قرار دارند و هورمون ترشح میکنند و اسپرم میسازند
بیماریهایی که متخصص اورولوژی درمان میکند
دکتر اورولوژی به بررسی و درمان بسیاری از بیماریها میپردازد که کلیهها و مجاری ادراری و دستگاه تولید مثلی در مرد را درگیر میکنند. به عنوان مثال:
تجویز تصویربرداری، تجویز و انجام سیستوسکوپی، آنالیز آزمایش و کشت ادرار ، اندازه گیری حجم ادرار باقیمانده، فشار ادراری ، نمونه برداری از کلیهها، پروستات و مثانه، برداشتن مثانه و پروستات، شکستن سنگ کلیه، پیوند کلیه، ترمیم و رفع انسدادهای سیستم ادراری-تناسلی، یورتروسکوپی، وازکتومی.
بیماریهای که متخصص اورولوژی در مردان درمان میکند
برخی از بیماریهایی که در مردان وجود دارد و متخصص اورولوژی به تشخیص و درمان آنها میپردازد، شامل موارد زیر هستند؛
● سرطان مثانه
● تومور و سرطان کلیهها
● سرطان و تومور آلت تناسلی مردانه
● سرطان بیضه
● تومور پروستات
● سرطان فوق کلیه
● بزرگ شدن غدهی پروستات
● اختلال نعوظ
● دیرانزالی و یا زودانزالی
● نازایی
● سندروم دردناک مثانه یا کیست اینترستیشیال
● اختلالات کلیوی
● سنگ کلیه
● التهاب پروستات
● عفونت مجاری ادراری
● واریکوسل
بیماریهایی که متخصص اورولوژی در زنان درمان میکند
برخی از بیماریها وجود دارد که دکتر اورولوژی در زنان به درمان و تشخیص آنها میپردازد. برخی از این اختلالات در مردان هم وجود دارند؛
● افتادگی مثانه
● ورود مثانه به واژن
● سرطان مثانه
● سرطان کلیه
● سرطان غدد فوق کلیه
● کیست اینترستیشیال
● سنگ کلیه
● مثانهی بیش فعال
● عفونت مجاری ادراری
● بیاختیاری ادراری
بیماریهایی که دکتر اورولوژی در کودکان درمان میکند
علاوه بر بسیاری از موارد فوق که در کودکان هم توسط دکتر اورولوژی درمان میشود، برخی بیماریهای دیگر هم هستند که عبارتاند از؛
● شب ادراری
● توقف ادرار (اصطلاحا شاشبند شدن)
● بیضههای نزول نکرده (گاهی بیضهها از شکم خارج نمیشوند)
دکتر اورولوژی از چه روشهای تشخیصی و درمانی استفاده میکند؟
دکتر اورولوژی میتواند برای درمان، داروهای مختلف تجویز کند یا در برخی مشکلات تمریناتی را برای تقویت عضلات لگن آموزش دهد تا مشکل مربوط به نگهداشتن ادرار برطرف شود. متخصص اورولوژی برای تشخیص دقیق و درمان ممکن است از روشهای زیر استفاده کند.سیستوسکوپی: روشی که در آن با ابزار تلسکوپ میتوان به مثانه و مجاری ادرار بادقت نگاه کرد.
اورتروسکوپی: مشابه روش سیستوسکوپی بوده و میتوان با آن حالبها و کلیهها را بررسی کرد.
بیوپسی پروستات: برای تشخیص سرطان یک نمونه کوچک از بافت پروستات برداشته میشود.
نفرکتومی: این روش نوعی جراحی است که برای درمان سرطان کلیه برداشته میشود.
وازکتومی: متخصص اورولوژی برای عقیمسازی آقایان لولههای حامل اسپرم را برش میدهد.
اقداماتی که متخصص اورولوژی انجام میدهد
هنگامی که به هر دلیلی به متخصص اورولوژی مراجعه میکنید و یا توسط دکترهای دیگر به دکتر اورولوژی ارجاع دادهمیشوید، بعد از گرفتن شرح حال و انجام معاینات فیزیکی، ممکن است تستها و یا آزمایشهایی درخواست شوند و اقدامات زیر صورت گیرند؛● درخواست تصویربرداریهایی مثل CT، MRI، سونوگرافی و یا اشعهی ایکس
● اشعهی ایکس از مثانه که سیستوگرام نامیدهمیشود.
● سیستوسکوپی؛ یک لولهی باریک که سر آن دوربین دارد و از مجرای خروجی ادرار وارد مثانه میشود.
● بررسی سرعت خروج ادرار
● نمونهی ادرار و آزمایش آنالیز و کشت ادرار
● بررسی فشار و حجم مثانه
جراحیهایی که دکتر اورولوژی میتواند انجام دهد شامل موارد زیر هستند؛
● بیوپسی مثانه، کلیه و پروستات
● سیستکتومی؛ برداشت مثانه برای درمان سرطان
● لیتوتریپسی؛ درمان سنگ کلیه با شکستن سنگها
● پیوند کلیه
● بازکردن انسداد کلیوی و مجاری ادراری
● بازسازی کلیه بعد از آسیب
● بازسازی مجاری ادراری که آسیب دیدهاند
● پروستاتکتومی؛ برداشت پروستات برای درمان سرطان و یا بزرگ شدن آن
● جراحی پرولاپس مثانه و مجاری ادراری
● وازکتومی؛ روش دائمی جلوگیری از بارداری در مردان
دلایل مراجعه به متخصص اورولوژی
برای درمان انواع بیماریهای مربوط به سیستم ادراری یا مشکلات دستگاه تناسلی آقایان میتوان به متخصص اورولوژی مراجعه کرد. دررابطهبا برخی از بیماریهای مزمن مانند سنگ کلیه، سرطان پروستات یا مشکل در نگهداشتن ادرار، اورولوژیست بهعنوان پزشک اصلی در مدیریت بیماری به شخص کمک میکند.دکتر اورولوژی میتواند مشکلات مربوط به مثانه، عفونتهای دستگاه ادراری، سرطان مثانه و کلیه، سنگ کلیه و بسیاری دیگر از بیماریها را تشخیص داده و درمان کند. آقایان میتوانند برای مشکلاتی مانند اختلال نعوظ، بزرگشدن غده پروستات و سرطان پروستات و بیضه به اورولوژیست مراجعه کنند.
زنان هم برای حل مشکلات ادراری مانند نگهداشتن ادرار بعد از بارداری میتوانند به دکتر اورولوژی مراجعه کنند. در رابطه با کودکان برای درمان مشکلاتی غیرطبیعی مانند شب ادراری نیاز به مراجعه به دکتر اورولوژی است.
اگر دچار علائم شدیدی در سیستم ادراری یا دستگاه تناسلی شدید، باید سریعا به دکتر متخصص اورولوژی مراجعه کنید. علائمی مانند خون در ادرار، ازدستدادن کنترل مثانه، درد هنگام ادرار، درد در ناحیه کمر و بزرگشدن پروستات نشانههای جدی بوده که باید توسط متخصص اورولوژی بررسی شوند.
دلایلی که ممکن است به خاطر آنها به دکتر اورولوژی مراجعه کنید و یا شما را به او ارجاع دهند، شامل موارد زیر هستند؛● اختلال در ادرار کردن: در صورتی که ادرار شما قطره قطره باشد، سوزش ادرار داشتهباشید و یا ادرار کردن همراه با درد باشد
● تغییرات در ادرار کردن: مثلا تکرر ادرار صورت گیرد و نیاز و اضطرار به ادرار کردن داشتهباشید
● اختلال نعوظ: اگر در نعوظ پیدا کردن مشکل باشد و یا فرد نتواند نعوظ را برای مدت کافی نگه دارد
● نازایی
● احساس سنگینی در واژن و احساس کنید که چیزی وارد آن میشود و یا در داخل آن وجود دارد
● درد لگنی
● ادرار کردن زمانی که نمیخواهید ادرار کنید: مثلا بیاختیاری ادرار در حین عطسه و سرفه کردن، بیاختیاری ادرار در خندههای ناگهانی، شب ادراری
نتیجه گیری
در صورتی که هر کدام از این علائم در شما دیدهشد، بلافاصله به دکتر اورولوژی مراجعه کنید تا مشکلات جدیتر نشوند و در سریعترین زمان ممکن، اختلال کلیه و مجاری ادراری شما تشخیص دادهشده و درمان شوند.
منابع:
https://www.healthline.com/health/what-is-a-urologist
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/21884-urologist
https://doctoreto.com/blog/urologists-what-do-they-do
