به محض تولد نوزاد یکی از اولین چیزهایی که مورد استفاده قرار میگیرد پستانک است.به همین خاطر استفاده از پستانک برای کودک مخالفین و موافقین زیادی دارد که هر کدام از استدلالهای خود در این زمینه را بیان کردهاند. پستانک البته پس از مدتی برای خود کودک نیز به یک وسیله جذاب تبدیل شده و بسیاری از اوقات حتی ممکن است برای آن دلتنگی کند. به خاطر فواید پستانک برای آرام کردن بچه پدر و مادرها نیز علاقه ویژهای به آن دارند چرا که میتواند کجخلقی و گریه کودک را به آسانی و سریع متوقف کند.
بیشتر بخوانید
مزایا و معایب پستانک
اما همانطور که پدر و مادرها از ساکت شدن بچه توسط پستانک لذت میبرند احتمالاً در سر بسیاری از آنها این فکر به وجود میآید که نکند عادت بچه به پستانک باعث شود عادت مکیدن در او به وجود بیاید و یا در شیر خوردن او اختلالی ایجاد شود. به همین خاطر این نگرانیها نیز به استفاده بیشتر کودک از پستانک، افزایش پیدا میکند.
پستانک برای سلامتی مفید است؟
حالا بیایید این مسئله را بررسی کنیم که اگر کودک شما به پستانک علاقه دارد، وظیفه شما چیست و آیا پستانک برای سلامتی مفید است؟ پستانک انواع متنوعی دارد و با نامهای مختلفی شناخته میشود اما تقریباً در همه انواع آن، یکی از بهترین وسیلهها برای سرگرمکردن کودک و شاد کردن اوست و همانطور که از ریشه انگلیسی نام آن پیداست به آرام کردن کودک و ساکت کردن او کمک میکند. مکیدن یک واکنش غیرارادی در کودکان است که حتی پیش از تولد در آنها ایجاد میشود. ایجاد این عادت حتی پیش از تولد به این خاطر است که خوردن شیر برای آنها آسانتر شود. بنابراین حتی زمانی که کودک از سینه مادر و یا بطری شیر نمیخورد عمل مکیدن در او امری طبیعی است.
استفاده از پستانک برای کودک از چه زمانی مجاز است؟
نمیتوان به طور قاطعی به این سؤال جواب درست داد و در واقع یک جواب برای آن وجود ندارد. با این حال به طور کلی و با توصیه آکادمی متخصصان اطفال آمریکا به نظر میرسد بهترین زمان برای شروع دادن پستانک به کودک زمانی است که عادت شیر خوردن در او تثبیت شده است. بنابراین به نظر میرسد که حداقل ۴ هفته باید در دادن پستانک به کودک صبر کرد تا با شکل گیری عادت شیر خوردن از سینه مادر کودک پستانک را با سینه مادر اشتباه نگیرد. اگر تاکنون درباره این اختلال چیزی نشنیدهاید به طور خلاصه میتوان گفت که نوع مکیدن سینه مادر با نوع مکیدن پستانک متفاوت است و باید به کودک فرصت داد تا به خوبی یاد بگیرد که چگونه سینه مادر را برای تغذیه بمکد.
مکیدن پستانک نسبت به مکیدن سینه مادر عملی آسانتر است به همین خاطر بسیاری از کودکان بلافاصله پس از تولد در مکیدن سینه مادر مشکل دارند. با دادن زودهنگام پستانک به کودک ممکن است باعث شوید انرژی خود را صرف مکیدن آن کند و دیگر برای مکیدن سینه مادر انرژی و توانی نداشته باشد و به خواب برود. از طرفی عادت کردن به آسانی مکیدن پستانک ممکن است کار اصلی کودکانی تغذیه از شیر مادر را با اختلال مواجه کند. مکیدن سینه مادر در نوزادان نارس و نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا میآیند مشکلتر است چرا که عضلات مخصوص به این کار در آنها هنوز به اندازه کافی رشد و نمو نداشته است. با توجه به نوع اندام و نیز ماه تولد هر کودکی پزشک و یا پرستار باید به مادر توصیه کند که از چه زمانی میتواند به بچه پستانک بدهد. بنابراین توجه کنید که نسخه واحدی برای کودکان وجود ندارد.
پستانک و شیر خشک
یک پژوهش از متخصصان آمریکایی در سال ۲۰۱۳ نشان میدهد که دادن پستانک به کودک ممکن است در فرایند شیر خوردن آنها از پستان مادر مفید باشد. در این تحقیق محققان به این نتیجه رسیدند نوزادانی که از پستانک نیز استفاده میکنند شیر خشک کمتری میخورند.
۷۹ درصد کودکانی که پستانک در دسترس آنها بود بدون نیاز به خوردن شیر خشک از شیر مادر تغذیه میکردند. اما زمانی که پستانک در دسترس کودکان بود تنها ۶۸ درصد کودکان بدون نیاز به خوردن شیر خشک از شیر مادر تغذیه میکردند. بنابراین یک تئوری نیز وجود دارد که معتقد است دادن پستانک به کودک باعث میشود فرایند شیر خوردن و از پستان مادر آسانتر شود. برخی از مادرها بین وعدههای شیردهی با استفاده از بطری به کودک خود شیر میدهند تا کودک راحتتر از شیر مادر تغذیه کند. بنابراین به طور کلی میتوان گفت با انجام تحقیقات وسیعتر و بیشتر نمیتوان نظریه قاطعی در این زمینه داده و باید هر نوزاد توسط پزشک خود معاینه شود و دستورات لازم را برای او گرفت. اگر کودک شما از ابتدای تولد به خوردن شیر از بطری نیز عادت دارد میتوانید از پستانک نیز برای استفاده کنید.
استفاده از پستانک در زمان خواب
حتی اگر کودک شما گریه و زاری نکند، پستانک باعث میشود که خواب بهتر و طولانیتری داشته باشد و نیز زودتر به خواب رود و این بدان معنی است که شما نیز میتوانید بیشتر بخوابید. بنابراین احتمالاً تمایل به استفاده از پستانک برای خواب کودک نیز دارید.همچنین برخی پژوهشگران معتقدند استفاده از پستانک باعث میشود موارد مرگ ناگهانی کودک در هنگام خواب نیز کاهش پیدا کند. سندروم مرگ ناگهانی کودک بیشترین علت مرگ نوزادان بین یک ماه تا یک سال است. چندین مطالعه پزشکی نشان داده است که دادن پستانک به کودکان هنگام خواب باعث می شود بیش از ۵۰ درصد ریسک مرگ نوزاد در خواب کاهش پیدا کند. مراکز پزشکی نیز توصیه مشابهی دارند.آکادمی متخصصان کودک آمریکا در راهنمای مرتبط با سندروم مرگ ناگهانی کودکان اشاره میکند که دادن پستانک به کودکان هنگام خواب حتی بعد از سنین که کودک به پستانک نیاز دارد خوب است.بنابراین خیالتان راحت باشد و هنگام خواب به کودکتان پستانک دهید تا همه بهتر بخوابد هم شما بتوانید نفسی تازه کنید.
چرا دادن پستانک در هنگام خواب به کودک مفید است؟
استفاده از پستانک در هنگام خواب میتواند به چندین دلیل کودک شما را از سندروم مرگ ناگهانی و نیز خفگی نجات دهد.
یک راه برای گرفتن پستانک از کودک این است که وقتی خواب است کاغذی کنار او بگذارید و روی آن بنویسید از تو متشکرم و پس از بیدار شدن به او توضیح دهید که آدم فضاییها این کاغذ را گذاشتهاند و پستانک او را بردهاند.
یکی از این دلایل سخت شدن چرخیدن کودک به سمت معده در هنگام خواب است. در هنگام روز و زمانی که شما نیز بیدار هستید میتوانید با دقت کودک را مراقبت کنید و اگر خطری برای او پیش بیاید از آن جلوگیری کنید اما هنگام شب اگر کودک بر روی معده خود بخوابد ریسک سندروم مرگ ناگهانی نوزاد افزایش پیدا میکند و شما نیز نمیتوانید کاری کنید. استفاده از پستانک برای نوزاد همچنین باعث میشود که هنگام خواب، سر او زیادی به تشک یا بالش و یا پتو نزدیک نشود. بسیاری از پدر و مادرها برای جلوگیری از خفه شدن کودکشان در نتیجه نزدیکی سر به این سه مورد گهواره کودک خود را تا حد ممکن آری از این موارد تهیه میکنند. همچنین برخی از محققان معتقدند که مکیدن پستانک میتواند به بهبود و رشد ماهیچههای تنفسی و نیز سیستم عصبی کمک کند. بنابراین میتوانید پیش از خواب به کودک خود پستانک دهید تا کم کم به خواب برود. اگر پستانک بین خواب کودک از دهان و بیرون آمد و بیدار نشد مشکل وجود ندارد اما اگر بیدار شد و شروع به گریه کرد دوباره پستانک را در دهان او بگذارید تا بتواند بخوابد.
فواید پستانک
همان قدر که دستمال مرطوب در مراقبت از کودک مهم است پستانک نیز فواید قابل اشارهای دارد. در ادامه به چند مورد از فواید پستانک در محیط کار و یا ماشین اشاره میکنیم. این نکته را به خاطر داشته باشید که مکیدن پستانک کمتر از مکیدن انگشت شست میتواند خطرناک باشد و نیز به ندرت پیش از ۶ ماهگی نوزاد در او عادت جدیدی ایجاد میشود. در هنگام خواب و یا صورت روزانه پستانک کمک میکند که: کودک بهتر بخوابد برود و نیز خواب بهتری داشته باشد. کودک در صورت بیدار شدن آرامش بیشتری داشته باشد و راحتتر دوباره به خواب برود. پستانک همچنین کمک میکند که: سندروم مرگ ناگهانی نوزادان در نوزادانی که به تازگی متولد شدهاند رخ ندهد. کودک شما فقط از شیر شما تغذیه کند و نه شیر خشک.
بیشتر بخوانید
دردسرهای خوردن پستانک
در فواصل زمانی شیر خوردن از پستانهای مادر، کودک آرامش بیشتری داشته باشد. پستانک همچنین میتواند حواس کودک را در این مواقع پرت کند و یا او را آرام کند: در مواقعی که سر و صدا زیاد است. در مواقع دارای استرس و اضطراب زیاد. در مواقعی که کودک بیمار است و یا دچار کولیک شده است. زمانی که کودک قرار است که چکاپ شود و یا عکس بگیرد. زمانی که کودک میخواهد حمام کند و البته قبل از زیر آب رفتن. استفاده از پستانک در زمان پرواز و یا مسافرت نیز کمک میکند که: اضطراب کودک کم شود. گرفتگی گوش ناشی از تغییر فشار هوا برطرف شود.
مضرات و خطرات پستانک
چند مورد از خطرات و مضرات پستانک وجود دارد که باید در ذهن خود داشته باشید. اگر کودک زودتر از آنچه مجاز است به استفاده از پستانک دست بزنند، ممکن است در خوردن شیر از پستانهای مادر دچار اختلال شود. در این مواقع از یک طرف کودک ترجیح میدهد پستانک را به جای سینههای مادر استفاده کند و از طرف دیگر خیلی سریع از خوردن شیر از پستانهای مادر خسته میشود. از طرف دیگر اگر از پستانک پس از شش ماهگی استفاده شود ممکن است عادتهای بدی در نوزاد شما به وجود بیاید. در این حالت ممکن است کودک شما برای ساکت شدن در هنگام بیداری به پستانک اعتیاد پیدا کند همچنین اگر در هنگام خواب پستانک از دهان او خارج شود فوراً بیدار شود و شروع به گریه کند. همچنین اگر پستانک تمیز باشد و به صورت مرتب آن شستوشو ندهید ممکن است: باکتریها به بدن کودک شما وارد شود. مخصوصاً در سنین بعد از شش ماهگی احتمال عفونت گوش زیاد شود. همچنین استفاده زیاد و طولانی مدت در سنین بالاتر کودک نیز باعث اختلال در رشد دندانهای کودک خواهند شد و باعث میشود که دندانهای او کج و به طریق نادرستی رشد کند. البته اخیراً سازندگان پستانکها نوع خاصی از آنها را تولید کردند که میتواند این مسئله را نیز حل کند و این نکته را نیز توجه کنید که حتی اگر دندانهای کودک در این سن نادرست رشد کنند چندان مهم نیست چرا که دندانهای دائمی او نیستند.
توصیه هایی برای استفاده از پستانک
از پستانکهای یک تکه استفاده کنید چرا که استفاده از پستانکهای چند تکه باعث احتمال خفگی کودک خواهد شد. از پستانکهایی استفاده کنید که با مواد مرغوب و پلاستیکهای طبیعی درست شده اند. استفاده از پستانکهایی که در آن ها و مواد شیمیایی مضر وجود دارند ممنوع است. هر چند وقت یکبار با قرار دادن پستانک در آب جوش به مدت چند دقیقه آن را ضدعفونی کنید. مکیدن پستانک تمیز کودک توسط شما ایرادی ندارد و ممکن است از آلرژیهای بعدی نیز پیشگیری کند.
پستانک مضرات و فوایدی دارد که مهمترین فایده آن جلوگیری و کاهش ریسک مرگ ناگهانی کودک مخصوصاً کودکان زیر چهار ماه در هنگام خواب است.
هر چیز خوبی نیز دارای پایان است
به هر دلیلی از پستانک برای کودک خود استفاده کرده باشید چه برای آرام کردن او و چه برای خواباندن او بالاخره روزی فرا میرسد که باید پستانک را کنار بگذارید.اگر دیدید که کودکتان به جای مکیدن پستانک به جویدن آن میپردازد احتمالاً وقت این کار نیز فرارسیده است. همانطور که آشنا کردن کودک با دستشویی بعد از پوشک گرفتن آن دارای مراحلی است، جدا کردن پستانک از کودک نیز مراحلی دارد. گرفتن پستانک از کودک باعث ناراحتی و کج خلقی او خواهد شد بنابراین باید صبر داشته باشید. در فرایندی آرام و با صبر زیاد مدت زمانهای مشخصی را برای استفاده از پستانک وضع کرده و فقط در این زمانها به پستانک بدهید. استفاده از پستانک را به یک مکان خاص مانند گهواره کودک محدود کنید. برای ساکت کردن کودک و یا متوقف کردن گریه او از وسایل دیگری مانند یک اسباببازی به جای پستانک استفاده کنید.
نتیجه گیری در مورد فواید و مضرات پستانک
به صورت کلی پستانک برای نوزادان مضر نیست اما به طور خاص برای هر نوزادی دستورالعمل ویژه برای استفاده کردن و یا نکردن از آن وجود دارد. ممکن است برخیها نیاز باشد که از همان اوایل تولد از پستانک برای کودک خود استفاده کنند و یا برخی پس از مدتی شیر خوردن برای جدا کردن کودک از پستان مادر دست به استفاده از پستانک بزنند. پستانک مضرات و فوایدی دارد که مهمترین فایده آن جلوگیری و کاهش ریسک مرگ ناگهانی کودک مخصوصاً کودکان زیر چهار ماه در هنگام خواب است. همانطور که گفته شد اختلال در رشد دندانهای یکی از مضرات پستانک از اما نباید در ماههای اولیه نسبت به این مسئله نگران نباشید چرا که رشد دندانهای نوزاد از شش ماهگی شروع میشود. عفونت گوش نیز یکی از مضرات احتمالی پستانک است. آکادمی متخصصان کودک آمریکا توصیه میکند که در سن یک سالگی کودک خود را از پستانک جدا کنید و تا آن هنگام از این وضعیت لذت ببرید.
راههای مختلف برای گرفتن پستانک از کودک
طولانی کردن فرایند جداسازی مانند هر اعتیاد فیزیکی و یا روانی دیگری، وابستگی کودک شما به پستانک باید طی یک فرایند زمانبر و نیز با حوصله از بین برود. اگر زمان این فرایند را طولانیتر کنید احتمالاً انجام آن برای شما و نیز کودکتان دردسرهای کمتری را به همراه خواهد داشت. روش قاطعانه روش بالا مخصوص کسانی است که حوصله بیشتری دارند و میتوانند فرایند طولانی مدت آن را تحمل کنند اما روش دیگری که موثر است اما قاطعیت بیشتری نیاز دارد و احتمالاً دردسرهای بیشتری در مدت کوتاه به همراه دارد جدا کردن دفعی کودک از پستانک است.پس از اینکه در این روش پستانک را از کودک خود گرفتید به هیچکدام از التماسها و یا گریهها و فریادهای آن نباید توجه کنید تا او ظرف مدت یک تا دو هفته عادت کند که دیگر از پستانک استفاده نکند و خواستار آن نباشد. با کودک همدردی کنید یکی از روشهایی که میتوانید با استفاده از این فرایند گرفتن پستانک از کودک را آسانتر کنید گفتن حرفهای دارای همدردی به کودک است. مثلاً میتوانید به کودکتان بگویید پستانک مخصوص کودکان کوچک است و تو که بزرگ شده دیگر نباید از آن استفاده کنیم. احتمالاً در این وضعیت کودک آماده اولین فداکاری زندگی خود به خاطر ثابت کردن بزرگ شدنش است. از آدم فضاییها استفاده کنید اگر پدر و مادر هستید احتمالاً بارها به خاطر گول زدن کودک خود به منظور انجام دادن کارهایی که برای او مفید است دروغهایی به او گفتهاید. یک راه برای گرفتن پستانک از کودک این است که وقتی خواب است کاغذی کنار او بگذارید و روی آن بنویسید از تو متشکرم و پس از بیدار شدن به او توضیح دهید که آدم فضاییها این کاغذ را گذاشتهاند و پستانک او را بردهاند. پستانک را خراب کنید یکی از راه برای گرفتن پستانک از کودک این است که آن را ناگهانی قیچی کنید و به کودک خود توضیح دهید که پستانک خراب شده و دیگر نمیتوان از آن استفاده کرد.شما به اندازه بزرگ شده است که اصرار نکند دوید و یک پسر که دیگر از مغازه خرید هنوز با این مفاهیم آشنا نیست بنابراین میتوانیم در یک حرکت ضربتی و خراب کردن پستانک کودک را از آن جدا کنید. البته میتوانید از یک هفته قبل به کودک خود خبر دهید که یک هفته بعد دیگر از پستانک خبری نیست و خراب میشود و این مسئله را هر روز برای او تکرار کنید تا یادش بماند و به عنوان یک هشدار ملایم آن را دریافت کند. البته اگر کودک شما با یک بار گفتن این حرف توجیه میشود و دیگر لازم نیست به چیزی بگویید به تکرار هر روزه این حرف نیازی نیست. تعارف کردن را متوقف کنید اگر کودک شما برای خوابیدن و یا برای آرام شدن تقاضای پستانک نمیکند شما نیز به او آن را نشان ندهید و بگذارید کمکم به نبود آن عادت کند. منابع: + و +