برخی از پیامبران که از سوی خدا فرستاده شدند دارای شریعت نبودند و فقط شریعت پیامبران قبل از خود یا زمان خود را تبلیغ می کردند، پس همانطور که توضیح داده شد، پیامبرانی که دارای شریعت هستند اولوالعزم نامیده می شوند.
پیامبران اولوالعزم در قرآن
خداوند در قرآن کریم به تشریع دین و ابلاغ آن توسط پیامبران اشاره می کند و نام چهار پیامبر، غیر از پیامبر اسلام که آخرین دین الهی توسط وی آورده شده مورد خطاب قرار داده است.پیامبران اولوالعزم در احادیث و روایات
بعضی از مفسّران غیر شیعه، پیامبران اولوالعزم را کسانی دانسته اند که مأمور به جهاد بودند و یا مکاشفاتشان را اظهار کرده اند، و در تعیین مصداق هم از نوح، ابراهیم، اسحاق، یعقوب، یوسف، ایّوب، یا ابراهیم، نوح، هود (ع) و محمد (ص) نام برده اند.ولی با توجه به روایات ائمه اطهار(ع)، متوجه می شویم که پیامبران اولو العزم تنها پنج نفر است. صفات اولوالعزم در روایات این چنین بیان شده است:
- دارای دعوت همگانی و جهان شمول برای انس و جنّ بوده اند.
- دارای شریعت و دین مستقل و تازه ای بودهاند.
- دارای کتاب آسمانی بوده اند.
پس داشتن کتاب یکی از شرایط پیامبران اولوالعزم است. امّا دو شرط مهم دیگر نیز در این جا وجود دارد که یکی داشتن دعوتی جهان شمول برای همه انسان ها و جنّیان و دیگری داشتن شریعتی مستقل و تازه است.
باید توجه داشت معنای شریعت مستقل این نیست که با شریعت پیامبران قبل کاملا متفاوت باشد و با آن سازگاری نداشته باشد، بلکه معنایش این است که بنابر مقتضیات زمان شریعت ها هم متفاوت می شد که این امری طبیعی است لذا پیامبرانی مانند حضرت داوود شامل پیامبران اولولعزم نمی شوند چراکه حضرت داود (ع) اگر چه دارای کتاب آسمانی است، ولی کتاب او، کتاب احکام و شریعت مستقل و تازه نبود، چنان که حضرت آدم، شیث و ادریس (ع) هم دارای کتاب بودند، ولی اولوالعزم نبودند.
البته در روایات، به صراحت اسامی پیامبران اولوالعزم بیان شده است. چنانکه از امام سجاد علیه السلام نقل شده که فرمودند؛ اولوالعزم پنج نفرند:
- حضرت نوح
- حضرت ابراهیم
- حضرت موسی
- حضرت عیسی (ع)
- حضرت محمد (ص)
معجزات پیامبران اولوالعزم
- قرآن کریم
- شق القمر
- معراج
برخى از معجزات حضرت ابراهیم(ع) عبارتند از:
- زنده کردن مرغ هاى چهارگانه به اذن خداوند
- سرد شدن آتش
برخى معجزات حضرت موسى(ع) عبارتند از:
- انداختن عصا و تبدیل شدن آن به اژدها و خنثى نمودن سحر ساحران فرعون
- بیرون آوردن دست از گریبان و روشن شدن و درخشندگى در بین انگشتان آن حضرت
- غرق شدن فرعونیان در رود نیل و نجات پیروان حضرت موسى
- زدن عصا بر سنگ در بیابان و جوشیدن چشمه هاى آب به اذن خداوند
- ارسال توفان، ملخ، شپش، قورباغه ها
- خون شدن آب ها در میان قوم حضرت موسى از جانب خداوند
برخی معجزات حضرت نوح(ع) عبارتند از:
- کشتی نوح
- توفان و نجات نوح(ع) و پیروان آن حضرت
برخی معجزات حضرت عیسى(ع) عبارتند از:
- زنده کردن مردگان
- شفا دادن شخص کور
- شفا دادن مریض پیس
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟
فقط پنج تن از پیامبران الهی دارای خصیصهی اولوالعزم بودن هستند؛ یعنی هم دعوت همگانی، هم شریعت و هم کتاب الهی داشتند. آن پنج نفر، حضرت نوح، ابراهیم، موسی، عیسی(ع) و پیامبر اسلام حضرت محمد(ص) هستند.چرا اولو العزم نامیده شدند؟
با توجه به اینکه پیامبران صاحب شریعت جدید و آیین تازه با مشکلات و گرفتاریهاى بیشترى روبرو بودند، و براى مقابله با آن، عزم و ارادۀ محکمترى لازم داشتند، به این دسته از پیامبران، اولو العزم اطلاق شده است
نام کتابهایشان چیست؟
در روایات از کتاب حضرت نوح و حضرت ابراهیم (ع) به نام صحف یاد شده، و تورات کتاب حضرت موسی، انجیل کتاب حضرت عیسی(ع) و قرآن کتاب پیامبر اسلام (ص) است.چرا زرتشت و داوود(ع) با داشتن کتاب، اولوالعزم نیستند؟
اولوالعزم بودن، نشانه صاحب شریعت بودن است. به عبارت دیگر، پیامبران الوالعزم دارای دینی خاص هستند و پیامبران هم زمان او یا قبل از او باید دین او را ترویج دهند.
"اوستا" کتاب زرتشتیان است، در قسمتهای مختلف اوستا نقل قولها و یا صحبتهایی که او با خدا یا مردم میکند بیان شده است اگرچه بر طبق روایات، وی پیامبر الهی و صاحب کتاب بود، ولی اولوالعزم نبود.
قرآن مجید اصل دین را به پنج نفر از پیامبران اختصاص می دهد:
در سوره شوری آیه سیزده فرموده: دین شما همان است كه به نوح و محمد و ابراهیم و موسى و عیسى علیهم السلام وحى و توصیه شد.
در سوره احزاب آیه هفت: درباره اخذ عهد از همه پیامبران مخصوصاً از نوح، محمد، ابراهیم، موسی و عیسی علیهم السلام است.
از این دو آیه می توان فهمید كه اولاً اولواالعزم این پنج نفر هستند و آنها داراى كتاب و شریعت مستقلی هستند، در غیر این صورت همه پیامبران داراى صبر و ثبات و استقامت هستند. این پیامبران هر کدام دارای کتاب آسمانی مخصوص و یک دین تازه بودند البته هیچ کدام دین پیامبر قبلی را نقض نمی کردند و بلکه فقط آن را کامل تر می کردند.
برخی از پیامبران که از سوی خدا فرستاده شدند دارای شریعت نبودند و فقط شریعت پیامبران قبل از خود یا زمان خود را تبلیغ می کردند، پس همانطور که توضیح داده شد، پیامبرانی که دارای شریعت هستند اولوالعزم نامیده می شوند.
بطور کلی می توان گفت که پیامبران دو دسته هستند:
- دسته ی اول پیامبرانی بودند كه دین پیامبر قبل از خود را تبلیغ می كردند
- دسته ی دوم پیامبرانی بودند كه دین جدیدی ارائه كردند كه هر كدام از دین ها از دین قبلی خود كامل تر و جامع تر بوده است و ارائه دهندگان دین كامل تر را پیامبران اولوالعزم می گویند.
