راه رفتن کودک یک ساله و نیز حرف زدن کودک یک ساله از جمله دغدغههای همه والدین است. در این متن درباره نحوه برخورد با کودک یک ساله بخوانید.
راه رفتن کودک یکساله و نیز حرف زدن کودک یکساله از جمله دغدغههای همه والدین است. در این متن درباره نحوه برخورد با کودک یکساله بخوانید. بسیاری گمان میکنند چون کودک شش ماهه و یا هشت ماهه نمیتواند حرف بزند پس در برقراری ارتباط با محیط و دیگران نیز ناتوان است. با اینکه کودک از یک سالگی تازه شروع به حرف زدن آن هم به صورت ناقص میکند، با این حال پیش از آن نیز در حال ارتباط برقرار کردن با محیط میباشد و نحوه پاسخگویی به این ارتباط گیری در رشد و تربیت فرزند مهم است.
یادگیری آموختهها از والدین
نوزادی که متولد میشود همه آموختههای خود را از والدین دریافت میکند، بنابراین به نوعی میتوان گفت کودک آینه والدین خویش است. به همین جهت نحوه رفتار با کودک در شکل دهی رفتار او تاثیر فراوانی دارد. کودک یکساله میداند اگر شما همراه با غذا و او را بغل میکنید در حال دادن حس امنیت هستید و اگر هنگام گریه به سمت او میروید، آرامش نوزاد برای شما مهم است.
برای این که بدانید نحوه برخورد با کودک یکساله چگونه است باید این نکته را به خاطر داشته باشید که کودک کم کم یاد میگیرد که با صداها و یا گریهها توجه شما را به خود جلب کند. او میداند اگر چیزی را میخواهد باید با صدا از شما بخواهد و یا گریه کند. لبخند نیز همین کارکرد را دارد و کودک یاد گرفته است در صورت لبخند زدن شما نیز به او لبخند خواهید زد.
نحوه برخورد با کودک یکساله: واکنش به رفتارهای پدر و مادر
بنابراین لبخند زدن، واکنش به گریه و نیز صدا های کودک همگی باعث میشود که راهنمایی برای رفتارهای بعدی خود داشته باشد.در واقع به دلیل این که کودک زیر یک سال نمیتواند صحبت کند همه این حرکات و آواها، زبان او برای ارتباط با دیگران است. کودک در یک سالگی کم کم یاد میگیرد که چگونه مهارت های زبانی خویش برای ارتباط با دیگران را گسترش دهد. او کم کم با آواها و کلماتی که شما میگویید آشنا میشود و تلاش میکند مهارت حرف زدن خود را آمادهتر کند.البته باید توجه داشته باشید که درک مطلب کودک زودتر از مهارت بیان او رشد مییابد.بنابراین کودک در ابتدا مهارت قوی تری در پردازش و دریافت سخنان شما خواهد داشت. این مسئله عوارضی دارد که مهمترین آن خشم کودک است. کودک در این مرحله کم کم یاد میگیرد که دیگران چه میگویند و چه میخواهند اما چون نمیتواند خواستهها و پاسخ های خویش را ارائه کند از این موضوع عصبانی میشود.بنابراین نباید کج خلقی معمولی کودک در این سن شما را نگران کند.
مراحل آموختن ارتباط توسط کودک
احتمالاً در اطرافیان خود کودکان زیادی را دیده اید که در یک سن شروع به حرف زدن میکند و هر کدام در ماههای مختلفی از ابتدای زندگی شروع به سخن گفتن میکنند.این مسئله امری طبیعی است و نباید شما را چندان نگران کند اما در روند یادگیری حرف زدن توسط کودک چند نقطه عطف وجود دارد که باید به آن توجه کنید. کودکی که به یک سالگی میرسد میتواند چندین کلمه را به کار ببرد. کلماتی از جمله دا و با و ما از سوی کودک برای برقراری ارتباط با نزدیکترین افراد خود مانند پدر و مادر استفاده میشود. برخی اوقات کودکان یکساله از کلمه مامان یا مادر استفاده نمیکنند و بسیاری از مادران از این مسئله ناراحت میشوند و حتی ممکن است برای به کار بردن این کلمه توسط کودک به او فشار بیاورند. با این حال توجه کنید که کودک در یک سالگی بیشتر کلماتی از جمله شیر و یا بابا را شنیده است و احتمالاً کودک شما نیز اگر از کلمه مامان استفاده نمیکند به این خاطر است که کمتر آن را شنیده است.
یادگیری کلمات بیشتر
هرچی از یک سالگی به سمت دو سالگی میرویم کودک کلمات بیشتری را یاد میگیرد و قادر است تا ۵۰-۶۰ کلمه را در این سنین ادا کند.البته بعضی از کلمات گفته شده توسط کودک در این سنین را تنها اطرافیان او درک میکند چراکه هنوز توانایی گفتن کلمات به صورت صحیح و کامل را پیدا نکرده است.سرعت یادگیری کلمات و جملات شما توسط کودک دز این سن زیاد است بنابراین میتواند سوالاتی از جمله چشم تو کجاست و یا پیشی کجاست را درک کند و به آنها پاسخ دهد.او احتمالاً میتواند دستورات سادهای مانند توپ را پرت کن را نیز بفهمد و به آن عمل کند.
کودکی که به یک سالگی میرسد میتواند چندین کلمه را به کار ببرد. کلماتی از جمله دا و با و ما از سوی کودک برای برقراری ارتباط با نزدیکترین افراد خود مانند پدر و مادر استفاده میشود.
نحوه برخورد با کودک یکساله: افزایش توان ارتباط با دیگران
کودک در این سن در پاسخ به برخی جملات هنوز نمیتواند چیزی بگوید بنابراین با اشاره و یا رفتارهای مختلف به آنها پاسخ میدهد. یکی از وظایف والدین برای تربیت کودک در این سن افزایش توان برقراری ارتباط او با دیگران و محیط اطراف است بنابراین سعی کنید با تمرین های مختلف و آرامش آموزش چگونه میتواند بهتر با محیط اطراف تعامل داشته باشد و حرف زدن را کم کم یاد بگیرد. البته توجه داشته باشید که کودک در ظاهر از شخص خاصی حرف زدن را آموزش نمیبیند، بلکه در این فرایند آهسته میتواند مانند دیگران صحبت کند. با این حال واکنش های شما به کودک تأثیر بسیار زیادی در نحوه آموزش و یادگیری سخن گفتن او دارد. اما چون این واکنشها طبیعی است متوجه ارزشی که دارند نمیشویم. نحوه برخورد با نق زدن های کودک و یا زمانی که چیزی میخواهد بسته به این که با آرامش به آن جواب دهیم و یا با عصبانیت میتواند در برقراری ارتباط کودک با محیط اطراف خود تاثیر زیادی بگذارد. تحقیقات نشان داده است که کودکانی که اطرافیانشان مرتب با آنها سخن میگویند از مهارتهای زبانی قویتری برخوردار خواهند شد.
پرهیز از عصبانیت
اگر کودک شما دیر زبان باز کرده است فشار به او و برخورده همراه با عصبانیت با او میتواند این فرآیند را پیچیدهتر کند بنابراین نوع رفتار با چنین کودکی بسیار مهم است. اگر کودک شما در این سن شروع به صحبت کرده است، نباید با صحبت کردن با او را فراموش کنیم چرا که هنوز راه زیادی تا فراگیری کامل ارتباط و سخن گفتن با دیگران دارد.
نکات مهم در نحوه برخورد با کودک یکساله
با کودک خود در موقعیت های مختلف درباره کارهایی که انجام میدهید صحبت کنید. اگر دور میز ناهار و یا شام نشسته ای درباره وسایل آن مانند قاشق و چنگال و یا خود غذا با کودک خود سخن بگویید. سعی کنید کارهایی که کودک انجام میدهد را برای او توضیح دهید. مثلاً وقتی چنگال را در دستش گرفته است به او بگویید که تو این چنگال را بلند کرده ای.
بیشتر بخوانید
کودک از منظر قانون اساسی و کنوانسیون حقوق کودک کیست؟
اگر کودک سعی میکند با اصوات و یا کلمات مبهم با شما صحبت کند به او بی اعتنایی نکنید. او تلاش میکند پاسخ شما را بدهد اما چون هنوز نمیتواند به درستی صحبت کند قادر به ادای کلمات نیست. در این حالت باید از طرف شما حس سودمندی و اهمیت داده شدن را کسب کند. باکس بین حس تلاش خود برای حرف زدن را بیشتر خواهد کرد. اگر کودک میتواند یک کلمه را به کار ببرد شما میتوانید در ادامه با آن کلمه یک جمله بسازید تا کودک با جمله سازی کم کم آشنا شود. مثلاً اگر اسم قاشق را آورد شما میتوانید در ادامه بگویید بله با قاشق میتوان غذا خورد. از طرف دیگر میتوانید نام اشیا و یا چیزهایی که کودک با آن دست میزند یا به آن اشاره میکند را نیز ببرید تا دایره لغات او بیشتر شود. برای این کار همچنین میتوانید از کتاب قصههای کودک استفاده کنید و تصاویر مختلف آن را با نامشان نشان کودک دهید.
استفاده از جملات ساده
اگر کودک به حرف های شما گوش میدهد تلاش کنید در فرایند نحوه برخورد با کودک یکساله تا حد ممکن از جمله های ساده به جای جمله های پیچیده استفاده کنید چرا که اگر کودک نتواند هیچ یک از اجزای سخن شما را بفهمد حوصله او سر میرود اما اگر جملات ساده را جلوی او تکرار کنید کودک نیز تلاش میکند آنها را تقلید کند. اگر محیط آموزش حرف زدن به کودک زیادی شلوغ باشد در روند یادگیری او تاثیر منفی دارد. بنابراین سعی کنید اگر قرار است با او سخن بگویید و یا چیزی را به او نشان دهید و نامش را بگویید صدای تلویزیون را کم کنید. کودک برخلاف بزرگسالان که میتوانند در سر و صدا نیز زبان فارسی را به خوبی تشخیص دهند چون در مراحل اولیه آموزش است از این کار عاجز میباشد. همانطور که گفته شد نحوه واکنش شما به کودک و حرف زدن او بسیار مهم است بنابراین اگر کودک حتی از کلمات و اصوات به بدون معنا نیز استفاده میکند به او واکنش نشان دهید و برخی اوقات سعی کنید آنها را اصلاح کنید. اما این کار را به گونه ای انجام دهید که کودک از ادامه حرف زدن خود پشیمان شود.
سوال پرسیدن از کودک
کودک در یادگیری زبان و حرف زدن تمایل دارد که موضوعات موردنظر خود را سریعاً عوض کند چون در ابتدای راه یادگیری توجه کودک دامنه ی کوچکی دارد. ممکن است در دقایقی کوتاه کودک به دهها موضوع اشاره کند. بنابراین از این موضوع ناراحت نشوید و با آرامش کامل به او توجه کنید. سعی کنید در زمان های مختلف از کودک خود سوال های متفاوتی را بپرسید اما انتظار نداشته باشید که همه این سوال ها را جواب دهد. اگر کودک به سوال شما جواب نداد میتوانید خودتان جواب خودتان را بدهید و کودک از این فرایند میتواند یادگیری خود را افزایش دهد.
برخلاف بزرگسالان که از تکرار بیزار هستند کودک از تکرار کلمات و اصوات مختلف لذت نمیبرد بنابراین سعی کنید لالاییها و یا داستان های کوتاه را به کرات برای او تکرار کنید. میتوانید پس از مدتی از کودک خود بخواهید ادامه این داستان کوتاه و یا یک جمله کوتاه را بگوید اما اگر نتوانست به فشار نیاورید خودتان در گفتن آن به کودک کمک کنید.
نحوه برخورد با کودک یکساله : دیر زبان باز کردن
اگر کودک شما دیر زبان باز کرده است تلاش کنید او را با آرامش وادار به گفتن کلمات کنید بنابراین لازم است که در این زمانها اگر کودک با اشاره و یا ایما چیزی از شما خواست از او بخواهید که کلمه مورد نظرش را بگویید تا شما به حرف او گوش دهید. فراموش نکنید که طی این فرایند کودک ممکن است عصبانی شود اما شما نباید از کوره در بروید. کودک برای یادگیری در این مرحله به شدت به ارتباط با شما واکنش نشان میدهد و هر گونه کنشی از سمت شما یک واکنش بعدی در او پدید خواهد آورد. گاهی اوقات دیر زبان باز کردن کودک مرتبط با بیماری های دیگر او است. پدر و مادر به دلیل ارتباط زیاد با کودک میتوانند به سرعت این مسئله را تشخیص دهند بنابراین باید آن را به عنوان یک احتمال در نظر بگیرند.
مشکل کم شنوایی در کودک
اگر کودک شما نسبت به هم سن و سال های خود دیرتر زبان باز کرده و یا برای حرف زدن تلاش خاصی انجام نمیدهد ممکن است از مشکل ناشنوایی و یا کم شنوایی رنج ببرد. این مشکل ممکن است در اثر عفونت گوش پدید بیاید و در صورت توجه نکردن به آن تکلم کودک را با مشکل مواجه خواهد کرد. همچنین اگر در بستگان کودک مشکل عدم شنوایی یا کم شنوایی وجود داشته باشد ممکن است کودک به صورت ارثی مسئله را داشته باشد. در این مواقع لازم است که حتماً با پزشک کودک مشورت کنید و شنوایی او را توسط متخصص شنوایی سنج بررسی نمایید. تشخیص زودهنگام این بیماری میتواند به بهبود روند سخن گفتن او کمک کند.
نحوه برخورد با کودک یکساله : راه رفتن کودک
یکی دیگر از مواردی که کودک یکساله در حال یادگیری آن میباشد حرکت در محیط اطراف و تلاش برای راه رفتن مستقلانه است.همیشه راه رفتن کودک و شروع به آن برای والدین جذابیت بسیار زیادی دارد و البته دیر شروع کردن این مرحله توسط برخی کودکان موجب ناراحتی و نگرانی زیاد والدین میشود. کودکی که سالم باشد بین ۹ تا ۱۷ ماهگی تلاش خود برای راه رفتن را شروع میکند بنابراین کودک یکساله با استفاده از اشعه اطراف میتواند کم کم راه برود. کودک در این سن کم کم یاد میگیرد که چگونه به صورت پایدار و متعادل راه رفتن را بیاموزد تا بتواند بدون استفاده از این کمکیها این طرف و آن طرف برود. مهمترین عامل راه رفتن کودک افزایش و شکلگیری تواناییهای درونی او میباشد بنابراین کمک زیادی از والدین در این مرحله بر نمیآید. ورزش های مختلف و یا ژیمناستیک نمیتواند در این مرحله چندان به کودک کمک کند.تا کودک نتوانسته از قابلیت راه رفتن را کسب کند نباید توسط والدین مجبور به این کار شود بنابراین از فشار به کودک در این مرحله خودداری کنید.
وظیفه والدین در فرایند یادگیری راه رفتن
وظیفه والدین برای نحوه برخورد با کودک یکساله در این سن حمایت از کودک و تشویق او به ادامه یادگیری است. این تصور که کودک چون راه رفتن را یاد نگرفته است نباید او را بغل کرد تصوری اشتباه میباشد بلکه بغل کردن و حمایت از او میتواند به ادامه تلاش های کودک منجر شود.هنگامی که کودک تلاش میکند تاتی تاتی راه برود و یا به استفاده از اشیا اطراف به راه رفتن ادامه دهد او را تشویق کنید و محیط را برای این کار امن سازید.
کودکی که در ازای تلاشهای خود حمایت دریافت میکند به ادامه راه امیدوار میشود. او کم کم تلاش میکند گام های بزرگتری بردارد و طبعاً در این راه بارها به زمین میخورد. چون این فرآیند برای کودک به شدت جذاب است ممکن است نسبت به اسباب بازیهای خود بی میل شود. همچنین ناتوانی در ابتدای کار میتواند کودک را عصبی کند. با این حال پس از زندگی که بتواند این کار را انجام دهد خلق و خوی او نیز بهبود پیدا میکند.
ویژگیهای شخصیتی کودک و راه رفتن
در خلال تلاش های کودک برای یادگیری راه رفتن میتوانید ویژگی های مختلفی از او مانند شجاعت و یا محتاط بودن را بفهمید. همچنین میتوانید بفهمید او توانایی این را دارد که با آرامش به سمت هدف خود برود و یا سریعاً دست به گریه و زاری میزند. اگر کودک پس از اولین شکست به شما نگاه میکند و انتظار کمک دارد یکی دیگر از ویژگیهای شخصیتی خود را نشان میدهد. کودک پس از اینکه میتواند راه برود با دنیای جدید روبرو میشود و دوست دارد همه آن را کشف کند و از طرفی دور شدن او از والدین میتواند در دلهره ایجاد کند.
افزایش ایمنی کودک
در این مرحله باید ایمنی کودک را افزایش دهیم چرا که ممکن است دست به کارهای خطرناکی بزند. وسایلی که ممکن است برای او خطر داشته باشد را از جلوی راهش بردارید. اگر به او به خیابان رفتهاید حواستان را به خوبی جمع کنید. کودک ممکن است در حرکاتی ناگهانی از شما دور شود و خود را در معرض خطر قرار دهد. کمدها و میزها و دیگر اشیا خطرناک را با روش های مختلف برای او امن سازید. اگر کودک شما حتب در خانه از شما دور شده است و صدایی از او نمیآید ممکن است در معرض خطر قرار گرفته باشد. بنابراین به سمت او بروید تا مطمئن شوید خطری او را تهدید نمیکند. ممکن است کودک به کفش هایی با زیره نرم و استحکام کافی نیاز داشته باشد تا پای او در فرایند یادگیری راه رفتن و تلاش برای اکتشاف این دنیای جدید آسیب نبیند. با این حال کفش کودک نباید لبه بلند داشته باشد و یا دارای تخت سفت باشد چراکه در فرایند راه رفتن نه تنها به او کمکی نمیکند بلکه جلوی آن را نیز میگیرد.
یکی دیگر از مواردی که کودک یکساله در حال یادگیری آن میباشد حرکت در محیط اطراف و تلاش برای راه رفتن مستقلانه است.همیشه راه رفتن کودک و شروع به آن برای والدین جذابیت بسیار زیادی دارد و البته دیر شروع کردن این مرحله توسط برخی کودکان موجب ناراحتی و نگرانی زیاد والدین میشود.
سن راه رفتن
برخی از کودکان حتی تا ۱۷ ماهگی نمیتوانند به خوبی راه بروند اما نباید از این مسئله نگران باشید چراکه این فرآیند در همه کودکان یکسان نیست. بدن کودک ابتدا روی تقویت عضلات کار میکند و سپس تلاش میکند که نشستن و غلت زدن و چهار دست و پا راه رفتن را یاد بگیرد. کودک در حدود ۹ ماهگی تلاش میکند با استفاده از وسایل مختلف و اشیایی که در اطراف خود میبیند بایستد. تلاش برای نشستن بعد از ایستادن نیز یکی از مراحل این سن است که البته انجام آن برای کودک نسبت به آن چیزی که شما فکر میکنید واقعاً سختتر است. بهتر است اگر کودک در این موارد شروع به گریه کردن میکند و نمیتواند به حالتی که میخواهد، برود به جای این که فوراً به او کمک کنید و او را بنشانید به او یاد بدهید که چگونه زانویش را خم کند و یا چگونه از وسایل اطراف خود کمک بگیرد.با این حال بهتر است در این موارد به او نظارت کنید تا آسیبی وارد نشود.
از واکر و روروئک استفاده کنیم؟
در فرآیند یادگیری راه رفتن توسط کودک بسیاری به شما توصیه میکند که از واکر و یا روروئک استفاده کنید اما کارشناسان بسیاری با این وسایل مخالف هستند و آنها را مانع شکل گیری صحیح عضلات پای کودک میدانند. اگرچه همانطور که گفته شد نباید برای راه رفتن و ایستادن کودک عجله کرد اما برخی از کودکان فاقد این توانایی هستند و باید نسبت به عدم شکل گیری این توانایی در آنها حساس بود. اگر کودک شما در انجام مراحل مختلف ناتوان است باید به پزشک خود مراجعه کنید و یا تمرینات کاردرمانی برای راه رفتن کودک انجام دهید.
تمرینات کاردرمانی برای راه رفتن کودک
یکی از تمریناتی که با استفاده از آن میتوانید ایستادن کودک را تقویت کنید نشاندن او بر روی یک چهارپایه بدون پشتی است. پس از آن باید از کودک بخواهید که بلند شود و با برداشتن یک اسباببازی از روی زمین بایستد و پس از آن دوباره روی چهارپایه بنشیند. اسباب بازی را در جهات مختلف چهارپایه بگذارید تا عضلات قسمت های مختلف کودک تقویت شود.
بیشتر بخوانید
راه های جدا خوابیدن کودک از والدین
یکی دیگر از تمرینهای کاردرمانی برای راه رفتن کودک گشت زنی با او است. دستان کودک خود را بگیرید و به او یاد بدهید که دست دیگرش روی اجسام مختلف بگذارد و تلاش کند همراه شما راه بیاید. میتوانید در یک سمت خانه اسباب بازی های او را قرار دهید و از سمت دیگر به طرف آنها بروید. همان طور که در جایجای متن گفته شد یکی از مهمترین نکات در برخورد با کودک یکساله حفظ آرامش و نیز ایجاد حس امنیت و محبت در او است. اگر در خلال یادگیری حرف زدن و یا راه رفتن بتوانید با آرامش با او برخورد کنید بهتر میتواند در این فرایند پیشرفت کند.


