شربت خاکشیر، تخم شربتی، سکنجبین از جمله نوشیدنی های سنتی هستند که قدیمی ها نوشیدن آن ها را برای رفع عطش و خنک شدن بسیار کارساز می دانند.آن ها معتقد هستند شربت این گیاهان با تعادل در تعریق بدن از گرمازدگی جلوگیری می کند و می تواند برای مدت زیادی آب بدن را تامین کرده و فرد را از تشنگی مفرط مصون دارد.
آموزش انواع شربت تابستانی
شربت تخم شربتی
تخم شربتی گیاهی خودرو است که در اوایل فصل بهار در کوهستانها و بیابانهامیروید. نامهای دیگر آن بادروج و تره خراسانی است. بسیاری از افراد آن را با دانه ریحان یا دانه چیا اشتباه میگیرند، در صورتی که این سه کاملاً متفاوت با یکدیگر هستند و تنها وجه تشابه ظاهرشان است.گاهی از عرق بیدمشک بدون رقیق کردن استفاده میشود که خواصی نظیر تقویتکننده، آرامبخش، ضد گرمازدگی و مقوی قلب دارد. گاهی نیز به صورت شربت آن را رقیق و مقداری شکر به آن اضافه میشود. عرق بیدمشک علاوه بر ضد عطش بودن، خاصیت آرامبخشی و تقویت قلب نیز دارد.
بسیاری از افراد با شنیدن نام تخم شربتی اولین چیزی که در ذهنشان تداعی میشود گرمای تابستان و شربت خنک تخم شربتی برای رفع عطش است که به دلیل جذب بالای آب آن است، در صورتی که مبتلا به بیماری آسم یا سرفه ناشی از سرماخوردگی و آنفولانزا هستید مقدار کمی تخم شربتی با زنجبیل و عسل در یک لیوان آب ولرم بریزید و نوش جان کنید.
مواد لازم:
- شکر ۲ پیمانه
- آب ۱ پیمانه
- تخم شربتی ۲ قاشق سوپ خوری
- عرق نسترن یک دوم پیمانه
- عرق بهارنارنج یک دوم پیمانه
طرز تهیه:
تهیه این نوع شربت بسیار آسان بوده و دردسری ندارد. کاری که باید انجام بدهید این است که تخم شربتی ها را پاک کرده تا همراه آن آشغال نباشد. سپس تخم شربتی ها را به بخیسانید تالعاب بیاندازند.
در این مرحله شکر را همراه یک پیمانه آب در یک قابلمه روی حرارت قرار دهید تا شکر کاملا حل شود. هنگامی که شروع به جوشیدن کرد قابلمه حاوی آب و شکر را از روی حرارت بردارید و اجازه بدهید تا سرد شود.
تخم شربتی، عرق نسترن، عرق بهار نارنج را با مقداری آب به مخلوط شکر و آب که سرد شده است اضافه نمایید. نوشیدنی شما الان آماده شده است، فقط موقع نوشیدن آن را هم بزنید تا تخم شربتی ها در آن شناور شوند.
از تخم شربتی به همراه چند گیاه دارویی دیگر نیز به عنوان دمنوش برای رفع بسیاری از بیماری ها استفاده می شود.
شربت بهار نارنج
بهار نارنج شکوفه و گل درخت نارنج است که علاوه بر استفاده در صنعت عطر سازی و اسانس خواص دارویی بسیاری دارد. اگر شما از سردردهای میگرنی رنج میبرید و راهی برای بهبود این سردردها پیدا نکردید نوشیدن روزانه یک لیوان شربت بهار نارنج را امتحان کنید.خاصیت آرام بخش بودن بهارنارنج برای بهبود خواب افرادی که خواب راحتی ندارند و یا دچار کم خوابی هستند و همچنین کنترل تشنجها و حملههای عصبی بسیار تأثیرگذار است. از دیگر خواص بهار نارنج میتوان به کاهش تپش نامنظم قلب و تقویت معده و کاهش دردهای معده اشاره کرد.
بهار نارنج جزء گیاهانی است که خواص مختلفی برای بدن دارد. از جمله خاص این داروی گیاهی میتوان به تأثیرگذاری آن بر روی سیستم عصبی بدن و خاصیت آرامش اعصاب و تسکین اضطراب در افراد اشاره کرد. می توان بهار نارنج را در لیوان های مخصوص دمنوش ریخته و از دم کرده گل آن برای رفع قولنج های عصبی نیز استفاده کرد.
مواد لازم:
- عرق بهار نارنج دو لیوان
- شکر ۵ قاشق
- آب لیمو ترش و تازه یک قاشق غذاخوری
- آب سه لیوان
طرز تهیه:
برای درست کردن شربت بهار نارنج ابتدا باید عرق بهار نارنج به همراه آب و شکر را داخل ظرفی ریخته و روی حرارت ملایم قرار بدهید تا جوش بیاید. باید روی حرارت به اندازهای بماند که حالت غلیظی در آن به وجود بیاید و به اصطلاح قوام بیاید.
نکته مهم این است که قبل از قوام پیدا کردن شربت باید یک قاشق آبلیمو تازه به آن اضافه کنید. بهتر است در این مرحله شربت ده دقیقه دیگر بر روی حرارت بجوشد هنگامی که شربت قوام آمد آن را از روی حرارت برداشته و اجازه بدهید خنک شود.
ظاهر شربت تقریباً کمی رقیق تر از شیره مربا می باشد. می توانید این نوشیدنی را طی چند روز در یخچال نگه دارید و از آن استفاده کنید
شربت خاکشیر
شربت خاکشیر معجزهای برای کاهش سردرد و رفع بی حالی و سرگیجه ناشی از گرما است .خاکشیر گیاهی است که اصطلاحاً به آن خاکشی می گویند که تخم این گیاه ریز و کمی بلند است و به دو رنگ قرمز و قهوهای وجود دارد که طعم خاکشیر قرمز تلخ است.خواص خاکشیر؛ درمان یبوست و اسهال و برای سم زدایی و پاک سازی کبد چرب مفید است . خاکشیر به دلیل خاصیت ضد ویروسی خود برای درمان سرماخوردگی و آنفولانزا توصیه میشود.
در صورتی که خاکشیر را با یک لیوان آب ولرم ناشتا بخورید برای کمک به کاهش وزن مناسب است ولی اگر خاکشیر را با شیر در ناشتا بخورید برای افزایش وزن مناسب است. دانه های خاکشیر ضد عفونی کننده، ضد انگل و تب بر هستند و به رفع التهاب کلیه کمک می کنند. این دانه ها با کمی شکر، گلاب و آب سرد بسیار ملین و خنک بوده و از سرگیجه، تب، بی حالی، تهوع و بی اشتهایی ناشی از گرمازدگی می کاهند.
دانه های خاکشیر از بی حالی، تهوع و بی اشتهایی ناشی از گرمازدگی می کاهند. شربت خاکشیر همچنین مقوی معده و هاضمه بوده، اشتها و میل جنسی را زیاد می کند و مصرف آن در دوران بارداری بسیار مفید است.
دانه های خاکشیر وقتی در مجاورت آب قرار می گیرند می توانند چندین برابر وزن خود آب جذب کرده و متورم شوند. در نتیجه این دانه ها آب زیادی را در بدن نگه داشته و وقتی بدن به تعریق افتاده و با کمبود آب مواجه می شود از ذخیره ی آب آن ها استفاده می کند بنابراین مصرف این شربت را در روزهای گرم سال و در ساعات اوج گرما که مجبور به خروج از منزل هستید یا اگر به گرما حساسیت دارید توصیه می کنیم. از خواص خاکشیر میتوان به لاغر شدن افراد چاق، افزایش قوای جنسی برای برطرف کردن ناباروری، رفع آکنه و لکه صورت، برای مو خواص ضد التهابی و ضد باکتری دارد و از شوره سر جلوگیری میکند. از خاکشیر وتخم شربتی برای رفع عطش و تشنگی زیاد درفصل تابستان استفاده می شود.
مواد لازم:
- آب ۲ لیوان
- یخ به میزان لازم
- گلاب به میزان لازم
- خاکشیر ۳ قاشق غذاخوری
- شکر به ازای هر لیوان آب ۴ قاشق غذاخوری
طرز تهیه:
قبل از شروع کار باید اول از همه شروع به شستن شربتخاکشیر کنیم. مقداری خاکشیر را داخل یک ظرف مناسب ریخته و کمی به آن آب اضافه می کنیم. توسط یک قاشق یا چنگال آن را هم می زنیم تا کاملا خیس شوند.
کمی صبر کنید تا کامل خاکشیر ها ته نشین شوند و بعد آشغال هایی که روی سطح آب هستند را به آرامی جدا کنید. حالا در این مرحله آب خاکشیر را به آرامی خالی کرده و مجدد دوباره مراحل بالا را انجام دهید.
سپس در این مرحله آب و خاک شیر را هم زده تا خاکشیر از کف ظرف جدا شود و بعد آب خاکشیر را داخل ظرف دیگری بریزید. چند بار این کار را انجام دهید تاشنی در کف ظرف نماند. در این مرحله شکر و آب را مانند سایر شربت ها داخل ظرف روی حرارت ملایم قرار دهید تا کاملا شکر در آب حل شود.
سپس به آن مقداری گلاب اضافه کرده و بعد ازهم زدن و مقداری جوشیدن آن را کنار بگذارید تا خنک شود. بعد از خنک شدن مواد تهیه شده، خاکشیر شسته شده را به همراه کمی آب به آن اضافه کرده و به مقدار دلخواه به آن یخ اضافه کنید تا خنک شود و از نوشیدن آن لذت کافی را ببرید.
شربت پرتقال خانگی
شربت پرتقال یکی از نوشیدنی های خوش طعم برای بهار و تابستان است. شما می توانید با میوه هایی که در دست دارید شربت های خانگی درست کنید.مواد لازم:
- آب پرتقال 2لیوان
- آب 3 لیوان
- شکر 3 لیوان
- تکه های پرتقال به میزان دلخواه
- اسانس پرتقال به دلخواه
طرز تهیه:
آب و شکر را در قابلمه روی حرارت بالا قرار دهید. حرارت را کم کنید و به مدت 35 دقیقه بجوشانید. سپس آب پرتقال را اضافه کنید و زمان دهید تا به جوش آید. تکه های پرتقال را درون تنظیف نازکی بپیچانید و بعد از به جوش آمدن آب پرتقال به درون قابلمه اضافه کنید.
حرارت را کم کرده و به مدت 35 دقیقه دیگر روی حرارت نگه دارید. سپس تنظیف را از قابلمه خارج کنید. تنظیف را وقتی سرد شد فشار دهید و این عصاره را هم به شربت اضافه کنید. صبر کنید تا شربت کامل خنک شود و سپس درون یخچال قرار دهید.
شربت سکنجبین
از نوشیدنی های دیگری که اغلب قدیمی ها از آن استفاده می کنند شربت سکنجبین است. این شربت وطنی دارای طبیعت سرد و خنک بوده و تمام منافع سرکه را دارد و به صفرابر مشهور است. هنگامی که شربت سکنجبین را با یخ خنک کرده و به همراه خیار رنده شده بنوشند تشنگی را رفع و از التهاب ناشی از گرما می کاهد. شربت سکنجبین که نام اصلی آن سرکنگبین است به افراد دارای مزاج گرم در فصل تابستان توصیه میشود. یکی از اصلیترین خواص شربت سکنجبین این است که صفرای اضافی بدن را خارج میکند. خواص شگفت آور شربت سکنجبین؛ دمای بدن را کاهش میدهد. درصورتیکه اشتها ندارید سکنجبین یک اشتها آور بینظیراست.افرادی که سردردهای پیاپی دارند از سکنجبین استفاده کنند. کسانی که درد معده دارند مصرف سکنجبین برای کاهش دردشان معجزه میکند.درمان مشکلات گوارشی و نفخ معده، درمان کامل بیخوابی، درمان مشکلات ادراری نیز این شربت مفید است.
مواد لازم:
- سرکه نصف پیمانه
- شکر دو پیمانه (میتوان از عسل به جای شکر استفاده کرد)
- آب دولیوان آب
- نعنای تازه چند برگ (در تهیه شربت سکنجبین میتوان عرق نعناع یا چند برگ نعناع نیز استفاده کرد)
- یخ به مقدار دلخواه
طرز تهیه:
ابتدا آب و شکر را در ظرفی میریزیم و روی حرارت میگزاریم. پس از جوش آمدن سرکه و نعناع را به آن اضافه میکنیم و روی حرارت هم میزیم تا به قوام برسد. زمانی که به قوام دوام دلخواه رسید از روی حرارت بر میداریم تا خنک شود. سپس به آن یخ و خیار و کاهو رنده شده اضافه میکنیم. نوش جان
شربت آلبالو
یکی از میوههای پرطرفدار این فصل آلبالو است که علاوه بر طعم خوشایند آن خواص بینظیری هم دارد. آلبالو سرشار از کلسیم، فسفر، کلر، گوگرد، منیزیم، سدیم، پتاسیم است و دارای خواص زیادی است. آلبالو برای افرادی که چربی خون و فشارخون دارند مفید است. برای درمان سنگ کلیه مناسب است.افرادی که دچار تهوع میشوند آلبالو مصرف میکنند. در صورتی که در مصرف آلبالو زیاده روی نشود برای آرامش اعصاب توصیه میشود .آلبالو ملین بسیار قوی میباشد. برای درمان افرادی که دچار خارش پوست هستند نیز توصیه میشود .
مواد لازم:
- آلبالو یک کیلوگرم
- شکر ۱ کیلو و ۲۰۰ گرم
- آب ۱ لیوان
- وانیل ۱ قاشق چایخوری
- نعنا تازه چند شاخه
طرز تهیه:
ابتدا آلبالوها را چند بار بشورید و هستهشان را بگیرید. به ۲ روش دستگاه هسته گیر و با دست میتوانید هسته را جدا کنید. سپس به مدت ۱ یا ۲ روز آلبالوها را بزارید در شکر بماند. در این مدت مخلوط آلبالو و شکر را در محیط خنک ترجیحاً یخچال نگهداری کنید.
در مرحله بعد، در یک ظرف ترجیحاً قابلمه لعابی (چون قابلمه لعابی برای تهیه شربت مناسبتر است) مخلوط شکر و آلبالو را بریزید و یک لیوان آب اضافه کنید و اجازه دهید با حرارت ملایم بپزد. حرارت خیلی کم رنگ شربت را تیره و حرارت خیلی زیاد رنگ آن را قهوهای میکند .
در مرحله آخر چند قطره وانیل اضافه کنید. شربت را مرتب هم بزنید و یک ساعت بر روی حرارت متوسط هم بزنید تا قوام پیدا کند. برای اینکه یک شربت شفاف و خوش رنگ داشته باشید بعد ازیک ساعت محتویات درون قابلمه را در یک ظرف تمیز آبکش کنید و شربت را در یک شیشه تمیز و خشک بریزید.
نکات کلیدی برای تهیه شربت آلبالو
آلبالوهای داخل آبکش را فشار ندهید چون باعث کدر شدن رنگ شربت میشود. میتوانید با باقیمانده آلبالوها مربای آلبالو درست کنید.
می توانید چند شاخه نعنای تازه را حین پخت داخل قابلمه بریزید تا شربت آلبالو عطر بی نظیر نعنا را هم به خودش بگیرد.
برای گرفتن سردی شربت آلبالو خانگی کمی زنجلیل تازه رنده کنید و آب آن را با پارچه بگیرید.در انتهای پخت شربت آلبالو و قبل از آبکش کردن چند قطره از این آب زنجفیل را اضافه کنید.
اضافه کردن وانیل به شربت آلبالو خانگی بهدلخواه است. در مرحله آخر طعم آن را بچشید و اگر عطر مورد سلیقهی شما را نداشت وانیل به آن اضافه کنید.
شربت زعفران
ایران بزرگترین تولید کننده زعفران در جهان است و شهرستان تربت حیدریه به دلیل تولید سالیانه ۵۰ تن زعفران به عنوان پایتخت زعفران جهان شناخته میشود.خواص زعفران؛ افزایش ایمنی بدن، افزایش گردش خون، جلوگیری از بیماریهای قلبی-عروقی، زعفران باعث جذب بالای کلسیم میشود که برای جلوگیری از پوکی استخوان بسیار توصیه میشود. همچنین مفید برای افرادی که دچار پارکینسون و یا آلزایمر هستند.
مواد لازم:
- زعفران آسیاب شده نصف قاشق غذاخوری
- شکر به میزان دلخواه
- آب 4 لیوان
- گلاب ۴ قاشق غذاخوری
طرز تهیه:
ابتدا زعفران را آسیاب کنید و آن را دم کنید. برای دم کردن زعفران می توانید از دو روش دم کردن با یخ و دم کردن با آب جوش استفاده کنید.
دم کردن با یخ: برای دم کردن زعفران با یخ ابتدا باید زعفران را با هاون بکوبید و اصطلاحاً آسیاب کنید و چند قطعه یخ به آن اضافه کنید و اجازه دهید با دمای اتاق آب شوند. این روش زمان بر است. در صورتی که زمان برای شما مهم است روش دم کردن زعفران با آبجوش مناسبتر است.
دم کردن با آب جوش: در این روش به جای یخ اب جوش روی زعفران آسیاب شده بریزید . روی آن درپوش بزارید و بر روی حرارت غیر مستقیم قرار دهید. (به عنوان مثال بر روی درپوش سماور و یا کتری در حال جوشیدن ) ۱۵ دقیقه صبر کنید تا زعفران دم بکشد.
بعد از دم کردن زعفران آب را بر روی حرارت بزارید تا جوش بیاید و شکر اضافه کنید. در تمام مدت تا قوام آمدن هم بزنید. بعد از آن که به غلظت دلخواه رسید از روی حرارت بردارید و گلاب و زعفران را اضافه کنید و اجازه دهید تا خنک شود. چند قطعه یخ به آن اضافه کنید و با آب نوش جان کنید.
شربت ریحان
برای تهیه این نوشیدنی مقداری شربت آب قند رقیق را با دو فنجان برگ ریحان خرد شده مخلوط کنید، داخل ظرف درداری بریزید و به مدت یک ساعت در ظرف را ببندید. بعد از آن مایع را صاف کنید و سپس در یخچال قرار دهید تا خنک و آماده نوشیدن شود.شربت استوخودوس
برای تهیه این نوشیدنی سه قاشق گل تازه استوخودوس را به مقداری شربت آب قند رقیق اضافه کنید و پس از یک ساعت شربت را صاف و خنک کنید. شربت استوخودوس شما برای نوشیدن آماده است.شربت نعناع
شربت نعناع را نیز میتوانید مطابق با روش تهیه شربت استوقودوس تهیه کرده و پس از خنک شدن در یخچال مصرف کنید. برای تهیه این نوشیدنی استفاده از یک فنجان برگ تازه نعناع کافی است.شربت گشنیز و فلفل سبز
برای تهیه این نوشیدنی خوش طعم و خنک کننده مقداری برگ گشنیز خرد شده را به همراه دو لیوان فلفل سبز ریز شده به شربت آب قند رقیق بیفزایید. پس از یک ساعت شربت را صاف کنید و بعد از خنک شدن میتوانید آن را مصرف کنید.شربت وانیل و بابونه
یک لیوان شکر را با یک چهارم لیوان گلهای تازه بابونه به همراه مقداری وانیل با یک لیوان آب مخلوط کنید و در حرارت متوسط بجوشانید تا شکر به خوبی در آب حل شود.بعد از یک دقیقه جوشیدن ظرف را از روی حرارت بردارید و به مدت یک ساعت به حال خود بگذارید و سپس آن را در شیشه تمیزی بریزید و به مدت دو هفته در یخچال نگهداری کنید تا پس از آن آماده مصرف شود.
شربت آبلیمو
یکی از شربتهایی که از قدیم در فصل گرم مورد مصرف قرار میگرفته، شربت آبلیمو است. پایه اصلی این شربت، عصاره لیموترش است که با آب رقیق میشود و همراه مقدار کمی قند یا شکر مورد مصرف قرار میگیرد.جالب است بدانید که شربت آبلیمو جلوی گرمازدگی و عطش را میگیرد و مصرف آن در ماههای گرم و در مسافرتها، به خصوص مسافرتهای دریایی، بسیار مناسب است. شربت آبلیمو زیانی ندارد و مصرف آن در هر سنی توصیه میشود.
آبلیمو خواص متعدد دیگری هم دارد که عبارتند از ضد تصلب شرایین، کاهشدهنده کلسترول، ضد برخی سموم از جمله ضدتب و ضد کمبود ویتامین Cدر بدن.
شربت بیدمشک
بیدمشک نوعی بید است ولی این درخت در اول بهار و قبل از آنکه برگ بدهد، گلهای زیبا و خوشبویی دارد. عرق بیدمشک از گلهای این نوع بید که در ارومیه بسیار زیاد است، تهیه میشود.با شروع فصل تابستان و آغاز گرما بازار نوشیدنیها خنک داغ میشود، در این میان افرادی هستند که به سلامتی خود اهمیت داده و نوشیدنیهای گیاهی و خانگی را به نوشیدنیهای صنعتی ترجیح میدهند.
گاهی از عرق بیدمشک بدون رقیق کردن استفاده میشود که خواصی نظیر تقویتکننده، آرامبخش، ضد گرمازدگی و مقوی قلب دارد.
گاهی نیز به صورت شربت آن را رقیق و مقداری شکر به آن اضافه میشود. عرق بیدمشک علاوه بر ضد عطش بودن، خاصیت آرامبخشی و تقویت قلب نیز دارد.
شربت گلاب
گلاب در حقیقت نوعی عرق گیاهی است که از گلبرگهای چند نوع گل محمدی تهیه میشود. گلاب ایرانی که به ویژه در ناحیه قمصر کاشان تهیه میشود، بسیار معروف است. گلاب که همان اسانس گل محمدی است، خواص دارویی زیادی دارد، از آن جمله میتوان به ضد اسهال، ضد التهاب، افزایشدهنده میل جنسی، ضد نفخ، مقوی قلب، خلطآور، مقوی معده و اشتهاآور بودن آن اشاره کرد.در ضمن، گلاب به برخی محصولات مثل فالوده، بستنی یا برخی شربتها افزوده میشود. گاهی نیز خود گلاب به شکل رقیق به حالت شربت به مصرف میرسد. این مایع در عین حال که خواص نامبرده را دارد در پیشگیری از عطش و گرمازدگی هم موثر است.
