در این روزها با گسترش ویروس کرونا همه افراد به این فکر هستند که همه قسمتهای خانه را ضد عفونی کنند، به همین خاطر مصرف مواد شوینده آنها افزایش یافته است.
اما گاهی ممکن است با استفاده ی زیاد از مواد شوینده،مسمومیتهای سطحی و شدیدی برای برخی از افراد به وجود بیاید.از این رو در این مطلب نکاتی را که باید در مصرف این مواد به آن توجه شود را بیان می کنیم. آسیبهای بهداشتی هنگام استفاده از مواد شوینده ، ممکن است در کوتاه مدت اثر چندانی نداشته باشد، اما در بلندمدت مشکلات ریوی و پوستی، عوارض چشمی و آلرژیهای مختلف تا سرطان را به همراه دارد. کارشناسان بهداشت در مورد ترکیب مواد شوینده به مردم هشدار دادهاند زیرا ترکیب مواد شوینده یا پاک کنندهها با مواد سفیدکننده در فضای کوچکی مانند حمام یا دستشویی خطرناک است. در واقع با ترکیب شویندهها با سفیدکنندهها از فعل و انفعالات شیمیایی ترکیب این مواد، گاز کلر آزاد شده که با رطوبت مخاط دهان اسید کلریدریک ایجاد کرده که بسیار قوی و سوزاننده است و استنشاق آن در فضاهای کوچک علایم شدید تنفسی ایجاد میکند. مواد شیمیایی در طولانیمدت برای لوازم و وسایل خانه هم مضر هستند و باعث ایجاد خوردگی و از بین رفتن درخشش و شفافیت لعاب کاشی و سرامیک میشوند. از طرف دیگر، پس از آبکشی و وارد شدن این مواد به چرخۀ فاضلاب،این مواد آثار منفی در طبیعت را خواهند داشت.
بدترین شکل استفاده از پاک کنندهها:
بدترین شکل استفاده از مواد شوینده و پاک کننده آن است که آنها را با آب گرم مخلوط کنند یا از آنها در محیطهای بستهای که بخار آب وجود دارد، استفاده شود.
توصیه های قبل از جرم گیری سطوح
استفاده از دستکش یکی از دغدغه های زن خانه دار ،جرم گیری کاشی و سرامیک های سرویس بهداشتی بدون آسیب رسیدن به آنها می باشد. بسیاری از بانوان عادت دارند با دست بدون محافظ به کار کردن با وایتکس و سایر مواد شوینده شیمیایی بپردازند. این کار ممکن است در کوتاه مدت عارضهای برای شما ایجاد نکند ولی در بلندمدت موجب حساسیتهای پوستی، پوستهپوسته شدن، سوزش، خارش و یا حتی ترک پوستتان خواهد شد. بنابراین هنگام استفاده از این محصولات، یک جفت دستکش آشپزخانه بپوشید تا از پوست دست در برابر این مواد شوینده شیمیایی محافظت کند.بعد از اتمام کار با این مواد شوینده پوست دست را با آب ولرم بشویید و در نهایت از کرمهای مرطوب کننده، نرم کننده و چربکننده روی پوست دستتان استفاده کنید. همچنین دقت کنید هنگام کار با مواد شوینده مثل وایتکس، این مایعات روی دست و اعضای دیگر بدنتان نریزد و اگر چنین اتفاقی افتاد فورا آن را با آب بشویید. مهمتر از آن مراقب زخمهای سطح بدنتان و یا زخمها و بریدگیهای کف دستتان باشید. برخورد وایتکس به زخمها، علاوه بر آنکه درد و ناراحتی زیادی برایتان ایجاد میکند میتواند روند ترمیم زخم را با تاخیر همراه کرده و حتی زخم را بدتر کند.
فقط نوع شوینده در تمیزکاری مهم نیست، بلکه روشی که با آن کاشی و سرامیک ها را تمیز میکنید هم اهمیت دارد. برای اینکه بتوانید بهتر درز ها و کاشی ها رو جرم گیری کنید قبل از شروع تمیزکاری، بوسیله تی یا جارو تمامی گرد و غبار های کف رو بگیرید و بوسیله دستمال پارچه ای گرد و غبار های دیوار رو بگیرید.
ترکیب نکردن مواد شوینده با هم توجه داشته باشید که دو ماده شوینده را با هم مخلوط نکنید،چون بعضی ترکیب ها مثل سرکه و سفید کننده سمی هستند. وایتکس از آن جمله مواد شیمیایی است که خانمهای خانهدار از آن زیاد استفاده میکنند ،غافل از اینکه مواد شیمیایی آن باعث حساسیت پوستی و مخاط تنفسی میشود. این ماده شوینده ،علاوه بر خاصیت سفید و پاککنندگی ضدعفونی کننده نیز هست و این مایع با آزاد کردن گاز توانایی نابود کردن اغلب، میکروبهای بیماریزا را دارد.مخلوط کردن وایتکس با مواد شوینده و تمیز کننده مسمومیتهای جدی و خطرناک را به همراه دارد و حتی در مواردی میتواند به مرگ منجر شود.کارشناسان معتقدند برای تهیه این محلول ضدعفونیکننده باید آن را به نسبت یک دهم(یک لیوان وایتکس و نه لیوان آب) و یک صدم(یک لیوان وایتکس و ۹۹ لیوان آب) با آب رقیق کرد. همچنین توصیه می شود خانمهایی که قصد استفاده از این محلول شیمیایی را دارند ،آن را به صورت تازه تهیه کنند و از مصرف محلول رقیق شده بعد از ۲۴ ساعت بپرهیزند.همچنین از مصرف این محلول با غلظت زیادتر از حد توصیه شده به دلیل تحریک تنفسی خودداری کنید. هنگامی که شما این محلول را غلیظتر تهیه میکنید، مواد شیمیایی بیشتری نیز در هوا پراکنده شده و با تنفس وارد ریههای شما میشوند و احتمال مسمومیت با وایتکس را به وجود میآورند. گاهی به برچسبها نگاه کن مواد شیمیایی که به صورت گاز، مایع و جامد هستند که در صورت تماس طولانی با آنها سلامت انسانها به خطر میافتد.استفاده از مواد شوینده و ضد عفونی کننده باعث تمیزی منزل می شود.بهتر است افراد برای اینکه از خطرات این مواد شوینده شیمیایی در امان بمانند ، قبل از مصرف ، پرچسب روی آن را بخوانند و دستور العمل های آن را رعایت کنید. هنگام خرید موادشوینده دقت کنید که شوینده مورد نظر دارای خواص ضد قارچ باشد تا سرعت رشد کپک رو کم کند.مخصوصا محیط حمام که به دلیل گرم و مرطوب بودن آن سرعت رشد قارچ زیادتر است. ماسک زدن قطعا سلامتی فرد از تمیز کردن کاشی و سرامیک ها خیلی مهمتر می باشد، پس وقتی که با اسپری پاک کننده کار میکنید، حتما از ماسک استفاده کنید.
روش تمیز کردن سطوح
باید به این نکته توجه داشته باشید که فقط نوع شوینده در تمیزکاری مهم نیست، بلکه روشی که با آن کاشی و سرامیک ها را تمیز میکنید هم اهمیت دارد. برای اینکه بتوانید بهتر درز ها و کاشی ها رو جرم گیری کنید قبل از شروع تمیزکاری، بوسیله تی یا جارو تمامی گرد و غبار های کف رو بگیرید و بوسیله دستمال پارچه ای گرد و غبار های دیوار رو بگیرید. برای تمیز کردن کاشی و سرامیک، اسکاچ رو از بالا به پایین، به صورت دورانی و با کمی فشار روی کاشی ها بکشید.
کاهش عوارض تنفسی و مسمومیتهای مواد شوینده
کارشناسان بهداشت محیط برای کاهش عوارض تنفسی و مسمومیتها به افراد توصیه میکنند که از مواد شوینده و پاک کنندهایی استفاده شود که آسیب کمتری میرسانند، مثلا استفاده از پودرهای شوینده که آنزیم هم دارند، بسیار ایمنتر از استفاده از مواد سفیدکنندهای است که بخار دارد.همچنین آنها توصیه می کنند که از پاک کننده استاندارد استفاده کنید و از مصرف مواد شوینده و پاک کنندهها در فضاهای بسته،خودداری کنید. همچنین هنگام شست و شوی حمام و دستشویی باید از ماسکهای محافظ استفاده شود و پنجرهها باز و تهویه روشن باشد تا جریان هوا برقرار شود. بسیاری از مواد ضد عفونی کننده به راحتی از ماسکهای کاغذی عبور میکنند و میتوانند موجب آسیب ریه شوند بنابراین تهویه مناسب محل، روشن کردن هواکش و بازکردن پنجرهها، استفاده نکردن از محلولهای غلیظ و بستن دستمال ضخیم مرطوب روی دهان و بینی میتواند تا حد زیادی از بروز آلرژیها و پیشگیری از این مشکلات کمک کند.
عوارض استفاده از مواد شوینده
استفاده از مواد شوینده شیمیایی ممکن است موجب شدت گرفتن بیماریهای قلبی، عروقی و ریوی شود؛ مواد شوینده شیمیایی روی زنان باردار، افراد مسن و کودکان بیشتر آسیب رسان است. افراد هنگام استفاده از شویندهها باید مطمئن شوند که استفاده، نگهداری و دفع این موادشیمیایی، مطابق با دستورالعمل سازنده است. باید توجه داشت که این مواد شوینده خطرناک دور از دسترس کودکان گذاشته شود و در این محصولات شیمیایی محکم بسته شود. مواد شوینده ، ضدعفونی کننده و سفیدکننده را در کمد نگهداری کنید که در آن قفل شده و قابل دسترس بچه ها نباشند. از دیگر عوارض تماس با این موادشوینده شیمیایی ، بیماری های تنفسی و مشکلات بلع غذا ، دردهای شدید گلو ، بینی و چشم می باشد وحتی و این مواد ممکن است باعث کاهش بینایی شوند. سوزش مری ، تهوع ، استفراغ همراه با خون و دردهای شکمی از عوارضی هستند که هنگام تماس با مواد شوینده و پاک کننده ها در دستگاه گوارش بروز می کنند. کاهش ناگهانی فشار خون و بی حالی از دیگر عوارض تماس مستقیم و زیاد با مواد شیمیایی است ، تماس زیاد با مواد شیمیایی مشکلات پوستی ، تحریک و سوزش پوست را به وجود می آورند. همان طور که گفته شد یکی از قسمت هایی که این مواد شوینده به ان آسیب می رساند ، چشم است. انواع مواد شیمیایی میتوانند به چشم آسیب برسانند، مواد شوینده و رنگ بر از جمله خطرناکترین مواد برای چشم به شمار میروند و در صورت تماس با چشم به سرعت قرنیه را زخم کرده و حتی در موارد شدیدتر میتوانند به سوراخ شدن کره چشم منجر شوند. مواد شوینده همچنین میتوانند موجب ایجاد زخمهای شدید در پلک شده و چسبندگیهای کره چشم و پلک را به همراه داشته باشند. آسیب ناشی از این مواد ممکن است آن قدر جدی باشد که بینایی به طور کامل از بین برود بنابراین استفاده از عینک حفاظتی جهت کاهش آسیب چشمها توصیه میشود. اگر هنگام استفاده از مواد شوینده ، ضدعفونی ، سفیدکننده و پاک کننده ها ، مواد شیمیایی موجود در آنها به چشم پاشیده شد ، فورا چشم را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زیر شیر آب قرار دهید و سپس به پزشک مراجعه کنید.
استفاده از مواد شوینده شیمیایی ممکن است موجب شدت گرفتن بیماریهای قلبی، عروقی و ریوی شود؛ مواد شوینده شیمیایی روی زنان باردار، افراد مسن و کودکان بیشتر آسیب رسان است.
نکات دیگر:
هنگامیکه برای شستشوی سرویس های بهداشتی از مواد شوینده استفاده می کنید، حتما پنجره ای را در آن مکان باز کنید و در صورت وجود هواکش، آن را روشن کنید. در ضمن برای شستشو از آب داغ استفاده نکنید، زیرا بخارات ناشی از محلول آب داغ و مواد شوینده، سبب مسمومیت تنفسی شود. از کار با مواد شیمیایی قابل اشتعال در نزدیکی شعله گاز بپرهیزید، زیرا ممکن است همین بی احتیاطی سبب بروز آتش سوزی عظیمی در خانه شود. هنگام کار با مواد شوینده و پاک کننده ها ، دخانیات استفاده نکنید. مادران شیرده بیشتر از دیگر گروه ها در معرض آسیب پذیری مواد شیمیایی هستند ، این افراد باید از تماس با سفیدکننده و ضدعفونی کننده ها پرهیز کنند. هنگام استفاده از مواد شوینده از دستکش و عینک استفاده کنید، زیرا ممکن است این مواد قابل اشتعال و انفجار باشند. بر روی قوطی مواد یاد شده حتما برچسبی حاوی نام کالا و جمله «خوردنی نیست» بچسبانید.


