احساس میکنید قفسه سینه کمی بزرگتر میشود حالا هوای داخل ریه را بیرون بفرستید قفسه سینه بهاندازه قبلی برمیگردد در حقیقت نیروی ریهها را احساس کردهاید. ریه با سیستم تنفسی کار میکنند، هوای تازه را وارد بدن و هوای کثیف را از بدن خارج میکند.
نقش ریه در بدن
مصرف سیگار یک عامل خطر مهم برای ایجاد برونشیت مزمن در ریه است. سیگاریهای افراطی در معرض خطر بیشتری نسبت به سیگاریهای متوسط هستند، امّا در معرض مقادیر کم دود سیگار بودن، چنانکه در سیگار کشیدن تحمیلی دیده میشود نیز زیانآور به نظر میرسد.
ریهها برای صحبت کردن مهم هستند نای در بالای حنجره قرار دارد گاهی اوقات به حنجره جعبه صدا گفته میشود. در امتداد حنجره تارهای صوتی قرار دارد که برای تولید صدا باز و بسته میشوند. وقتی هوا از ریهها خارج میشود از طریق نای و حنجره به تارهای صوتی برخورد میکند. اگر تارهای صوتی بسته باشند هوا میان آنها عبور میکند تارهای صوتی میلرزند و صدا تولید میشود. میزان بلندی صدا به مقدار هوایی که از ریهها خارج میشود بستگی دارد.
ساختار ریه
ریهها در قفسه سینه قرار دارند و آنقدر بزرگ هستند که بیشتر فضای سینه را پر میکنند. هر انسان دو ریه دارد. ریهها مثل چشمها یا سوراخهای بینی یک اندازه نیستند و ریه سمت چپ کمی کوچکتر از ریه سمت راست است. ریهها از بیرون شبیه اسفنج صورتیرنگ است، اما اسرار واقعی درون ریههاست.در انتهای نای دو لوله بزرگ هست به این لولهها، لوله نای اصلی میگویند که یکی به سمت چپ و یکی به سمت راست متصل است؛ هر شاخه اصلی نایژه شاخههایی به درون لولهها دارد که این شاخهها مثل شاخههای درخت، کوچک و کوچکتر میشوند، به کوچکترین لوله نایچه گفته میشود؛ حدود ۳۰ هزار نایچه در هر ریه وجود دارد.
فضای اضافی سمت چپ، جایگاه قلب است. قفسه سینه از ریهها محافظت میکند. قفسه سینه از ۱۲ دنده تشکیلشده است این دندهها به ستون فقرات پشت کمر و دور ریهها به هم متصل شدهاند تا از ریهها محافظت کنند؛ دیافراگم در زیر ریهها قرار دارد، دیافراگم ماهیچه گنبدی شکل است که با ریه کار میکند تا عمل دم و بازدم انجام شود. ریه چپ دو لوب دارد و کمی کوچکتر از ریه سمت راست است.
انواع بیماریهای ریوی
طرف راست قلب خون کم اکسیژن را از طریق رگها دریافت میکند و از طریق رگهای ریوی خون را به ریه پمپاژ میکند. این رگهای خونی ریوی هم ممکن است دچار بیماری شوند، ازجمله این بیماریها میتوان به :- آمبولی ریه: که در آن لخته خون از سایر نقاط بدن وارد قلب شده و از قلب وارد ریه میشود. وجود لخته خون دریکی از رگهای خونی معمولاً باعث تنگی نفس و سطح اکسیژن پایین خون میشود.
- فشارخون ریوی: مشکلات مختلف باعث فشارخون بالا در رگهای ریوی میشود. فشارخون بالای رگهای ریوی میتواند باعث تنگی نفس و درد قفسه سینه شود.
مشکلات ریوی که بر دیوارههای قفسه سینه تأثیر میگذارند
دیوارههای قفسه سینه نیز نقش مهمی در نفس کشیدن دارد. ماهیچهها دندهها را به هم متصل کرده، به قفسه سینه اجازه گسترش میدهند.- سندرم کاهش حجم هوای تنفسی از ریهها در اثر چاقی: نوعی بیماری مربوط به ریه است که در اثر چاقی رخداده و در آن افزایش وزن بر روی قفسه سینه و شکم باز شدن و بسط قفسه سینه سخت میشود. نتیجه این بیماری مشکلات حاد تنفسی است.
- اختلالات عصبی و عضلانی: که در آن عملکرد ضعیف اعصاب که ماهیچههای تنفسی را کنترل میکنند، باعث مشکل در تنفس میشود.
بیماری انسداد ریه
بیماری انسداد ریه، یکی از بیماریهای ریوی میباشد. انسداد یا تنگی راههای هوائی فوقانی در ریه میتواند موجب خروپف و ایست تنفسی به مدت چند ثانیه در طول خواب شود. که درنهایت موجب خوابآلودگی بیمار در طول روز میشود. این افراد غال با یک فنوتیپ خاصی دارند، چاق بوده، گردن و فک کوچکی دارند. در مورد انسداد مجاری هوائی پایین هم میتوان از آسم و برونشیت مزمن در سیگاریها نام برد.
عفونت ریه
دستگاه تنفسی به دو بخش تقسیم میشود: فوقانی و تحتانی. اگر عفونت در هرکدام از این دو بخش رخ دهد، به نام همان بخش خوانده میشود.- دستگاه تنفسی فوقانی شامل بینی، حلق، حنجره و نای میباشد.
- دستگاه تنفسی تحتانی شامل ریهها و اجزای آنهاست. ریه تشکیلشده از برونش، برونشیول ها و آلوئول ها.
دلایل عفونت ریه
علل عفونت ریه میتواند باکتری، ویروس و یا قارچ باشد. انگلها نیز باعث عفونت ریه میگردند.- عفونت باکتریایی از تمامی عفونتها بیشتر است. این عفونتها توسط آنتیبیوتیکها درمان میشوند. عفونتهای باکتریایی موجب سوزش پوست میگردند.
- عفونتهای ویروسی ریه نیاز به دارو ندارند و خودبهخود خوب میشوند. در عفونتهای حاد ویروسی ریه، لبها و ناخنها به رنگ آبی درمیآیند. از دست دادن آب بدن نیز یکی از علائم عفونت ریه هست. عفونت ریه میتواند منجر به عفونت گوش گردد.
- علائم عفونت ریه ناشی از قارچ نیز همانند علائم عفونت ریوی ناشی از باکتری و یا ویروس هست. در برخی موارد شدید، عمل جراحی برای برداشت توده قارچی از ریه لازم هست. اگر گلودرد شما در عرض چند روز بهبود نیافت و یا بعد از چند هفته، از شر سرفه خلاص نشدید، باید به پزشک متخصص مراجعه کنید.
برونشیت یکی از بیماریهای ریوی
در بیماری برونشیت، راههای هوایی تحریک میشوند و موجب التهاب برونشهای کوچک و بزرگ ریه و افزایش خلط و انسداد راه هوایی میگردد. خلطها غلیظ و زرد و یا سبزرنگ میباشند. برونشیت یا التهاب ریه میتواند حاد و مزمن باشد. عفونت ویروسی ریه شایعترین دلیل برونشیت حاد هست. معمولاً برونشیت مزمن ریه در اثر موادشیمیایی، آلرژن ها و یا دود سیگار به وجود میآید. برونشیت مزمن میتواند موجب بیماری انسداد مزمن ریوی گردد. افراد مبتلابه برونشیت مزمن، سالها سرفه میکنند.بیماری آنفلوانزا
آنفلوانزا از دیگر بیماری ریه است که توسط یک ویروس ایجاد میشود. این بیماری دستگاه تنفسی فوقانی را تحت تأثیر قرار میدهد و باعث درد بدن و خستگی میشود. آنفلوانزا باعث سرفه و برخی بیماریهای دستگاه تنفسی تحتانی مثل ذاتالریه نیز میشود.
بیماری ذاتالریه
پنومونی شایعترین نوع عفونت ریه میباشد. ذاتالریه درواقع همان التهاب ریه هست که با یک عفونت ایجاد میشود. هنگامیکه کیسههای هوایی در ریه محتوی مقدار زیادی مایعات میشوند، ذاتالریه رخ میدهد. عفونت ذاتالریه میتواند از نوع ویروسی، باکتریایی و یا قارچی باشد.علائم ذاتالریه
ریهها از اعضای دستگاه تنفسی محسوب می شوند که در قفسه سینه قرار دارند. ریهها به شکل نیمه مخروطی هستند و اکسیژنِ گلبولهای قرمز خون را دریافت کرده و به سایر سلولهای بدن میرسانند.
- لرز
- تب بالا
- التهاب ریه
- تنگی تنفس
- سرفه خلط دار
- درد قفسه سینه
- گرفتگی قفسه سینه
- درد عضلانی و خستگی
بیماری سندرم حاد تنفسی ریه
این بیماری ریه درواقع نوعی ذاتالریه هست. این بیماری ریه بهشدت مسری است. سیاهسرفه، تب بالا، سردرد و ناراحتی عمومی از علائم این سندرم هست.
بیماری سل
بیماری سل از دیگر بیماریهای ریه است. سل عفونت ریوی ناشی از باکتری مایکوباکتریوم می باشد. سرفه، خلط سبز و یا خونآلود و تنگی تنفس برخی از علائم این بیماری میباشند. بیماری سل باعث کاهش وزن و خشک و پوستهپوسته شدن پوست میشود. عفونت سل مسری است و با قطرات سرفه منتقل میشود. آنتی بیوتیک ها برای درمان بیماری سل بسیار مؤثر میباشند.بیماری ذات الجنب ریه
پرده پوشاننده ریه به نام پرده جنب نامیده میشود. هنگامیکه یک عفونت در این پرده رخ دهد، به نام ذات الجنب خوانده میشود. این بیماری توسط عفونت ویروسی و یا ذاتالریه به وجود میآید. درد قفسه سینه و تنگی تنفس از علائم شایع این بیماری هست.عوارض سیگار بر روی ریهها
دود سیگار سبب تخریب بافت ریه شده و عمل مژههای ریه را غیرفعال میکند. مصرف سیگار عامل خطر اصلی بیماریهای انسدادی مزمن ریه است. مواد محرک دود تنباکو (قطران و گاز سیانید) مسئول بروز برونشیت و آمفیزم در ریهها هستند.این محرکها عمل موهای کوچک بنام مژه که ریهها را از آلودگیها پاک میکنند، متوقف میکند. همچنین سبب، ترشح بیشتر موکوس توسط غدد ریه میشوند. وقتیکه مژکهای ریه غیرفعال میشوند، فرآیند پاکسازی ریهها از موکوس اضافی، قطران و سایر ناخالصیها اجباراً باید توسط سرفه انجام شود. سیگاریها، بیشتر از غیرسیگاریها سرفه میکنند و خلط بیشتری تولید میکنند.
سایر علائم مشکلات ریوی
کوتاهی تنفس، سنگینی سینه، خسخس، درد سینه، سینوزیت و سرماخوردگیهای مکرر است. تقریباً تمام بیماران مبتلا به آمفیزم ریه، سیگاری هستند.سیگار همچنین یک عامل خطر مهم برای ایجاد برونشیت مزمن در ریه است. سیگاریهای افراطی در معرض خطر بیشتری نسبت به سیگاریهای متوسط هستند، امّا در معرض مقادیر کم دود سیگار بودن، چنانکه در سیگار کشیدن تحمیلی دیده میشود نیز زیانآور به نظر میرسد.
آمفیزم در اثر تخریب ریه به وجود میآید که میتواند به دلیل صدمه مستقیم دود سیگار، اکسیدانهای القاء شده و یا تولید مواد واسطهای التهابی جدید بهدلیل تماس با دود باشد. برونشیت مزمن نیز ناشی از مکانیسمهای مشابه در راه های تنفسی است.
