یکی از دردناکترین و تلخترین تجربیاتی است که یک نفر میتواند در زندگی داشته باشد، سوختگی است، چون علاوه بر آنکه درد و سوزش زیادی دارد، حتی ممکن است پس از بهبودی اثر زخم به روی پوست باقی بماند.
درمان سوختگی شدید یا سوختگی هایی که روی نواحی حساسی از بدن مانند صورت اتفاق میافتند،هزینه بیشتری را در بر می گیرد.
سوختگیها، نوعی آسیبِ پوستیِ شدید هستند که باعث مرگ سلولهای پوست در آن ناحیه میشوند.بیشتر مردم با توجه به درجه سوختگی می توانند بهبود یابند اما گاهی درجه ی سوختگی به حدی است که فرد نیاز فوری به بیمارستان و پزشک دارد و گاهی هم ممکن است سوختگی باعث مرگ فرد شود.
طبقه بندی پوست
سوختگي را مي توان به 3 درجه طبقه بندي کرد؛ سوختگیهایی که تنها بر سطح پوست اثر میگذارند را سوختگیهای سطحی یا سوختگیهای درجه اول مینامند. سوختگی با ضخامت نسبی یا سوختگی درجه دوم هنگامی اتفاق میافتد که لایههای زیرین پوست آسیب میبینند. در سوختگی با ضخامت کامل یا سوختگی درجه سوم به همه لایههای پوست آسیب میرسد. در سوختگی نوع چهارم بافتهای عمیقتر مانند عضلات یا استخوان آسیب میبینند.
سوختگیهای درجه اول باعث قرمزی پوست می شود و ممکن است با تورم همراه با درد در محل سوختگی روبرو شوید. طی یک یا دو روز، پوستاندازی شروع خواهد شد و به طور معمول طی چند روز بهبودی کامل حاصل میشود. علائم این نوع سوختگی ، قرمزي پوست و درد و ورم است.
سوختگی درجه دوم هم به لایه خارجی و هم لایه دوم پوست آسیب میزند وباعث قرمزی ، تورم ، لکه لکه شدن و سفید شدن پوست میشود . ممکن است تاول و احساس درد داشته باشید و یا از درد شدید رنج ببرید . علاوه بر این، دراین نوع سوختگی میتواند جای زخم باقی بماند.این نوع سوختگی هم علائمی مانند تاول ، ورم، کنده شدن پوست و درد شديد دارد.
در سوختگی درجه سوم نیز مناطق آسیبدیده میتوانند قهوهای ، سیاه و یا سفید باشند . پوست چرمی به نظر میرسد . بیماران مبتلا به سوختگی درجه سوم نیازمند مراقبتهای پزشکی هستند ، زیرا این سوختگی میتواند به اعصاب آسیب بزند و باعث بیحسی شود.علائم این نوع سوختگی ، درد شديد، سوختگي پوست و بي حسي است.
برخی درمانهای خانگی میتوانند به تسریع روند بهبودی کمک کنند. در ادامه مطلب برخی از روش های درمان خانگی سوختگی را بیان می کنیم:
آب سرد
یکی از راه های درمان سوختگی از نوع درجه اول ؛ آب سرد می باشد. چه سوختگی به واسطه قرار گرفتن در معرض نور خورشید شکل گرفته باشد یا یک مایع داغ، ریختن آب سرد روی محل سوختگی اولین کاریست که می توانید برای بهبود آن انجام دهید. آب سرد ممکن است در درمان سوختگی و جلوگیری از زیاد شدن آنها به بخشهای دیگر بدن موثر باشد . آب باید برای چند دقیقه روی محل سوختگی جاری باشد تا زمانی که احساس راحتی بیشتر در فرد شکل بگیرد. راههای زیادی برای استفاده از آب سرد وجود دارد. میتوانید اجازه دهید آب سرد به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از ناحیه ای که دچار سوختگی شده ، عبور کند. این کار به شما کمک خواهد کرد تا از سوختگی رهایی یابید.
همچنین برای استفاده از آب برای محل سوختگی ، میتوانید کمپرس سرد را بر روی پوست آسیب دیده بگذارید . باید این کمپرس را چند بار در روز برای کاهش درد تکرار کنید.
توجه داشته باشید که از تکههای یخ به جای آب سرد استفاده نکنید چون ممکن است باعث مقاومت در برابر جریان خون که میتواند به بافتهای حساس بدن آسیب برساند،شود.
عسل میتواند به طور موثر برای ضد عفونی کردن زخمها و التیام سوختگی به کار رود . هم چنین به عنوان یک عامل آرامشبخش کار میکند . زمانی که از عسل برای درمان سوختگی استفاده میکنید ، مایعات را از بافتها برداشته و منطقه سوختگی را تمیز میکند.
درمان سوختگی با آلوئه ورا
آلوئهورا ترکیبات مفید مختلف دارد و گزینهای خوب برای درمان سوختگیهای خفیف به حساب می آید. آلوئه ورا خواص قابض ،مسکن ،آرام بخش و ترمیم بافت دارد و همین خواص به درمان سریع سوختگی کمک میکند.
آلوئهورا به بهبودی سریعتر بافت آسیب دیده در محل سوختگی کمک میکند.برای استفاده از آلوئه ورا ، اول از همه ، منطقه آسیبدیده را زیر آب سرد یا سرکه قرار دهید و آن را بشویید و یک تکه کوچک برگ آلوئهورا را برش زده و ژلی که از آن خارج میشود را به صورت مستقیم روی محل سوختگی قرار دهید. همچنین، امکان خرید ژل آلوئهورا آماده وجود دارد.
باید توجه داشته باشید که ژل را روی سوختگی بگذارید تا خشک شود چون این توانایی را دارد که پوست شمارا خنک میکند و سوختگی به زودی التیام پیدا میکند.
در صورتی که گیاه آلوئه ورا تازه ندارید میتوانید کرم آلوئه ورا که شامل ترکیبات آلوئه وراست را از داروخانه هاخریداری کنید و سپس آن را در سوختگی به کار ببرید.
شیر
یکی دیگر از روش های خانگی سوختگی ، استفاده از شیر می باشد. چربی و پروتئین های موجود در شیر، در تسکین سوزش و درد سوختگی و بهبود ناحیه آسیب دیده مفید هستند. اگر میتوانید شیر بدون چربی را بنوشید که حاوی آنزیمهای ویژه است , این آنزیمها به کاهش دردکمک میکنند,و روند التیام را تسریع میکنند . بنابراین نوشیدن هر نوع شیر بسیار خوب است.
برای استفاده از شیر، یک کاسه شیر بردارید و منطقه سوختهشده را در آن خیس کنید.همچنین میتوانید از حوله حمام آغشته شده در شیر استفاده کنید و آن را روی پوست سوخته قرار دهید . پس چند دقیقه صبر کنید و آن را بردارید . برای جلوگیری از درد و درمان سریع سوختگی باید این کار را هر ۳ تا ۴ ساعت یکبار انجام دهید.
ماست
ماست هم می تواند در درمان سوختگی و بهبود آن تاثیر زیادی داشته باشد. ماست به عنوان یک پادزهر عمل میکند و همچین با خنک کردن ناحیه آسیب دیده کمک به تسکین درد میکند.برای استفاده از ماست ابتدا مقداری از ماست را بردارید و آن را به طور مستقیم روی منطقه سوختهشده بمالید و اجازه دهید تا برای حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی سوختگی بماند، در مرحله بعد , به آرامی اطراف قسمت آسیبدیده را بشوئید.
بهتر است از ماست ساده استفاده کنید و ماست طعم دار را برای سوختگی به کار نبرید.
هلو
برگ، ميوه و هسته درخت هلو از جمله كاربردی ترين محصولات طبيعت است كه برای درمان بيماريهای مختلفی از قبيل روماتيسم، تسكين تب، دفع سنگ كليه، كاهش وزن و پاكسازی بدن از سموم و موادزائد بسيار موثر است، اما برگ اين ميوه تابستانی خاصيت درمانی ديگری نيز دارد و آن تسكين و درمان سوختگی های سطحی بر پوست است كه به واسطه شعله اجاق گاز، آب جوش يا تماس با اشيای گرم بهوجود آمده است. درمانگران تركيب برگ درخت هلو و گياه جعفری با روغن زيتون را برای بهبود آثار سوختگی و از بين رفتن اسكار به جای مانده در موضع سوختگی بسيار مؤثر می دانند.
سیبزمینی خام
پس از آن که محل سوختگی را برای چند دقیقه زیر آب سرد قرار دادید، اقدامات دیگری را هم میتوانید برای کمک به تسکین درد و تورم انجام دهید.میتوانید از یک برش سیب زمینی خام روی محل سوختگی خفیف استفاده کنید. سیبزمینی خام خواص تسکیندهنده دارد و مانع از تحریک شدن پوست میشود و به این ترتیب میتواند به کاهش احتمال تشکیل یک تاول ناخوشایند و تسکین درد کمک کند. این درمان برای سوختگی جزئی پوست بسیار مفید است.سیب زمینی خام را به آرامی روی محل سوختگی بمالید تا عصاره آن خارج شود. در صورت نیاز برش سیب زمینی را جایگزین کنید.
برای استفاده از سیب زمینی برای سوختگی ،ابتدا آن را به صورت نازک برش دهید و بعد برشهای سیبزمینی را روی سوختگی و در اطراف آن قرار بدهید. در حالی که سیبزمینی خام را روی قسمت سوخته مالش میدهید، دقت کنید که قرار نیست بیش از اندازه روی آن فشار وارد کنید، و اجازه بدهید این برشها بمانند تا زمانی که آبشان در سراسر قسمتی که سوختهاست، آزاد شود. برای اینکه بهترین نتیجه را بگیرید بهتر است این روش درمانی را بلافاصله پس از رخ دادن سوختگی انجام بدهید.
عسل
تحقیقان نشان داده است که استفاده از عسل در سوختگی درجه دوم مانع ایجاد هر گونه عفونت میشود برای تاثیر گذاری چند قطره عسل کافی است ، زیرا بسیار قوی هستند و زود موثر واقع می شوند.
عسل میتواند به طور موثر برای ضد عفونی کردن زخمها و التیام سوختگی به کار رود . هم چنین به عنوان یک عامل آرامشبخش کار میکند . زمانی که از عسل برای درمان سوختگی استفاده میکنید ، مایعات را از بافتها برداشته و منطقه سوختگی را تمیز میکند.
برای استفاده از عسل ابتدا آن را به طور مستقیم روی ناحیه سوخته بمالید و اجازه دهید چند دقیقه روی پوست بماند و سپس ، آن را با آب بشویید.
همچنین برای استفاده از عسل بر روی سوختگی می توانید مقداری از آن را روی گاز استریل پخش کنیدو سپس آن را به ملایمت بر روی سوختگی قرار دهید . باید چند ساعت منتظر بمانید وبعد آنرا با آب بشویید . به یاد داشته باشید که باید این بانداژ را ۳ یا ۴ بار در روز تعویض کنید.
مایع ظرف شویی
یکی دیگر از روش های ساده برای درمان سوختگی های خفیف و درجه اول ، استفاده از مایع ظرفشویی می باشد. برای استفاده از آن مقداری مایع را در محل سوخته شده بمالید و برای چند دقیقه اجازه دهید تا مایع بر روی پوست بماند و بعد آن را بشویید.مایع ظرفشویی از قرمز و تاول محل سوخته جلوگیری می کند.
سرکه سیب
یکی دیگر از روشهای درمان سوختگی ، استفاده از سرکه سیب می باشد. سرکه سیب خواص ضد عفونیکننده و سفت کنندگی دارد که میتواند به درمان سوختگی و جلوگیری از عفونت کمک کند.
برای استفاده از سرکه سیب ،ابتدا مقداری از آن را با آب مخلوط کنید و سپس از این مخلوط برای آبکشی مناطق آسیب دیده خود استفاده کنید و بعد یک پارچه نخی یا پنبه تمیز را در این ترکیب خیس کنید و سپس منطقه آسیبدیده را با آن بپوشانید.باید بعد از دو یا سه ساعت پارچه را تعویض کنید.همچنین برای نتیجه گیری بهتر، این روش را به طور منظم انجام دهید تا درد و هم چنین سوختگی آن ناحیه درمان شود.
حنا
از دیگر روش های درمان خانگی سوختگی ، حنا می باشد. حنا از رنگ های طبیعی بیزیان است. قابض است و جوشاندۀ برگ آن برای درمان بیماری های پوستی به کار می رود.حنا دارای خاصیت ضد باکتریایی و ضد التهابی است و با داشتن این خاصیت می توان از آن پمادی برای سوختگی تهیه کرد.
عصاره لیمو و روغن نارگیل
روغن نارگیل سرشار از ویتامین (ای) مفید برای پوست بوده و اسیدهای چرب (اسیدمیریستیک ، اسیدکاپریلیک و اسید لوریک) ضد قارچ و ضد باکتری دارد. این روغن از بروز سوزش و عفونت در ناحیه سوخته پوست جلوگیری می کند.
عصاره لیموهم خواص اسیدی دارد که به طور طبیعی جای زخمها را روشن میکند.
برای درمان سوختگی بهتر است مقداری آب لیمو را با روغن نارگیل ترکیب کنید و بر روی تاول های پوستی ماساژ دهید. در واقع خواص اسیدی آب لیمو کمک می کند تا این عارضه از بین رفته و زخم زودتر بهبود پیدا کند.
کیسههای چای سیاه
یکی دیگر از روش های درمان سوختگی به روش خانگی ، استفاده از چای کیسه ای می باشد. چای سیاه اسید تانیک دارد که میتواند به جذب گرما سوختگی کمک کند و در نتیجه ، درد ناشی از سوختگی را کاهش می دهد.
برای استفاده در این روش کیسه چای را برای خنک شدن در یک فنجان آب سرد قرار دهید و صبر کنید و بعد به آرامی کیسههای چای را در ناحیه سوختگی بمالید.
همچنین میتوانید کیسههای چای مرطوب و سرد را به طور مستقیم بر روی منطقه آسیبدیده خود بگذارید و سپس از تکه ای گاز استریل استفاده کنید تا آنها را در محل نگه دارید.
روش دیگر استفاده از چای کیسه ای به این گونه است که 3 تا 4 کیسه چای ، برگهای نعنا تازه و مقداری آب جوشیده را آماده کنید و بعد تمام مواد را با هم مخلوط کنید تا ترکیبی خوب ایجاد شود و مخلوط را داخل یک بطری میگذارید و برای چند دقیقه در یخچال قرار دهید و بعد از آن ، مخلوط را برروی ناحیه سوختگی و یا توپ پنبه ای آغشته به ترکیب را روی آن بمالید. باید این درمان را به طور مرتب به کار ببرید تا بهترین نتیجه را به دست آورید.
سرکه
سرکه سفید ، اسید استیک دارد که می تواند به تسکین درد، خارش و التهاب ناشی از سوختگی کمک کند و به عنوان یک ضد عفونی کننده و قابض که باعث بسته شدن منافذ باز پوست می شود، شناخته می شود و به همین دلیل از ایجاد عفونت و التهاب در محل سوختگی جلوگیری می کند.
این ماده طبیعی در کاهش حرارت ناحیه سوخته و درنتیجه کم کردن درد و سوزش تاثیر زیادی دارد. کافی است یک پد پاکیزه پنبه ای یا تکه ای گاز استریل را در سرکه قرار داده و مستقیم روی محل سوختگی قرار دهید. برای تاثیر بیشتر از یک حوله نازک و تمیز خیس شده در محلول رقیق سرکه به عنوان یک کمپرس تسکین دهنده روی گاز استفاده کنید.
یکی دیگر از روش های درمان سوختگی ، استفاده از خیار می باشد. هر عامل خنک کنندگی به طور شگفتانگیز روی سوختگی کار میکند و عصاره خیار یکی از موثرترین و سادهترین درمانهایی است که میتوانید در خانه انجام دهید . شما فقط خیار را به چند قسمت نازک ببرید و به مناطق آسیب دیده خود بمالید . بعد از استفاده منظم از آن میتوانید یک نتیجه شگفتانگیز را ببینید.
آب پیاز
پیاز هم گوگرد و کورستین دارد که میتواند به تسکین درد و درمان سوختگی کمک کند و هم چنین ریسک ایجاد زخم را کاهش میدهد.برای استفاده از پیاز در درمان سوختگی ، ابتدا یک پیاز بردارید سپس آن را تکهتکه کنید وبعد این قطعات را برای گرفتن عصاره و آب پیاز له کنید و آن را به طور مستقیم روی سوختگی بمالید. باید مطمئن شوید که از پیاز تازه بریده استفاده میکنید زیرا پیاز میتواند پس از چند دقیقه ویژگیهای درمانی خود را از دست بدهد.برای نتیجه گیری بهتر، این روش را چند بار در روز تکرار کنید تا درد و سوختگی را کم شود.
سفیده تخممرغ
یکی از رایجترین روشهای خانگی برای درمان سوختگی، استفاده از سفیده تخممرغ است . برای استفاده از سفیده تخممرغ برای درمان سوختگی , چند سفیدی را از زرده تخممرغ جدا میکنید و سپس نواحی پوست مبتلا به سوختگی را با سفیده تخممرغ خیس کنید . بعد از این که پوست سوختهشده را چندین ساعت در سفیده تخممرغ خیس کردید , احساس راحتی بیشتری خواهید کرد و درد نخواهید داشت.
پوست موز
یک آنتیاکسیدان قوی در پوست موز وجود دارد که لوتئین نام دارد و به فرد کمک میکند التهاب و تورم ناشی از سوختگی را کم کند. هم چنین میتواند به ترمیم ناحیه سوخته از طریق دفع درد ناشی از آن کمک کند.
برای استفاده از پوست موز، ابتدا ، پوست موز را به آرامی به مناطق سوخته بمالید و سپس آن را در مناطق آسیب دیده خود بگذارید تا اینکه رنگ آن به رنگ سیاه تغییر پیدا کند. این روش را برای چند بار تکرار کنید تا سوختگی التیام یابد.
خیار
یکی دیگر از روش های درمان سوختگی ، استفاده از خیار می باشد. هر عامل خنک کنندگی به طور شگفتانگیز روی سوختگی کار میکند و عصاره خیار یکی از موثرترین و سادهترین درمانهایی است که میتوانید در خانه انجام دهید . شما فقط خیار را به چند قسمت نازک ببرید و به مناطق آسیب دیده خود بمالید . بعد از استفاده منظم از آن میتوانید یک نتیجه شگفتانگیز را ببینید.
جوششیرین
از دیگر روش های خانگی درمان سوختگی ، استفاده از جوش شیرین می باشد.این یکی از سادهترین درمانهای خانگی برای سوختگی است که میتواند کمک کند درد را تسکین دهید.جوش شیرین می تواند تعادل (پی اچ) پوست را احیا کند و درد و احساس سوزش را از بین ببرد. برای استفاده از جوششیرین میتوانید آن را با آب مخلوط کنید تا خمیرخوبی درست شود و خمیر را به منطقه آسیب دیده بزنید . بعد از خشک شدن، با آب تمیز بشویید و دوباره تکرار کنید.
وانیل
عصاره نارگیل هم در درمان سوختگی خفیف ، تاثیر زیادی دارد. زمانی که وانیل را روی ناحیه سوختگی استفاده می کنید، الکل موجود در آن بخار شده و احساس درد را کم می کند.
روغن اسطوخودوس
این روغن خواص مسکن و ضد عفونیکننده دارد که میتواند به عنوان درمان خانگی برای سوختگی صورت و بدن کمک کند. اين دارو كه بهصورت موضعی برای درمان انواع سردردها و تسكين كوفتگی ها مورد استفاده قرار می گيرد از جمله داروهايی است كه در تسكين آفتاب سوختگی ها و درمان پوست سوخته شده بسيار موثر است.
اگر در فصل تابستان بهدليل حرارت بيش از حد خورشيد دچار آفتاب سوختگی شديد، بهترين راه حل برای درمان آن استفاده از روغن اسطوخودوس و ماساژ آن روی پوست بدن است. استفاده از اين روغن هر روز بهمدت يك هفته به درمان آفتاب سوختگي كمك ميكند.
برای استفاده از این روغن می توانید چند قطره روغن اسانس اسطوخودوس را بردارید و روغن را به طور مستقیم چند بار در روز روی سوختگی بمالید.همچنین می توانید روغن اسطوخودوس را به یک پارچه تمیز و یا یک تکه گاز بزنید و آن را بر روی ناحیه سوختگی قرار دهید . باید توجه داشته باشید که برای هر ۲ یا ۳ ساعت یک بار گاز پانسمان را تعویض کنید.
آرد جو دو سر
گاهی ممکن است سوختگی همراه با خارش باشد. آردجو دوسر در آرام کردن خارش بسیار تاثیر گذار است.برای استفاده از آن ابتدا یک فنجان آردجو دو سر را به یک وان آب ولرم اضافه میکنید و بعد از آن , بدن خود را برای حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در آن خیس کنید و اجازه دهید به طور طبیعی خشک شود تا آرد جو دو سر پوشش دادهشده روی پوست باقی بماند و از چند دقیقه با آب تمیز بشویید.
کاهش قرارگیری در معرض آفتاب
سعی کنید تا حد ممکن از قرارگیری ناحیهی سوخته در معرض نور خورشید اجتناب کنید. از آنجا که پوست سوخته نسبت به نور خورشید حساستر است، سعی کنید روی آن را با لباستان بپوشانید.
مراجعه به پزشک
مهم است که تشخیص دهید چه زمانی یک سوختگی را میتوان در خانه درمان کرد و چه زمانی باید به دنبال کمک پزشکی بروید.در ادامه مواردی را که باید به پزشک مراجعه شود را بیان می کنیم:
زمانی که سوختگی، ناحیهی وسیعی از پوست را با قطری بیش از ۸ سانتیمتر درگیر کرده است بهتر است به پزشک مراجعه شود.
زمانی که سوختگی شامل صورت، دستها، باسن یا کشالهی ران است.
زمانی که محل زخم درد داشته باشد و یا بدبو شده است.
زمانی که درجهی حرارت بدن بالاست و مبتلا به تب شده اید؛
یا زمانی که فرد فکر می کند دچار سوختگی درجه سوم شده است.
توجه داشته باشید که سوختگی های درجه سوم را هرگز در خانه درمان نکنید، چون احتمال بروز عوارض جدی مانند عفونت، ازدست دادن خون و شوک وجود دارد.
وقتی از سوختگی رنج میبرید ، باید آن را جدی بگیرید چون سوختگیهای درمان نشده میتواند باعث عوارضی مانند از دست رفتن مایعات ، عفونت باکتریایی ، مشکلات تنفسی ، پایین آمدن دمای بدن که تهدیدکننده علایم حیاتی و یا برآمدگی روی بدن در ناحیه آسیب دیده ، مشکلات مفاصل و استخوان شود.
