شیر و سایر محصولات لبنی برای سلامت بدن بسیار مفید است. اگر شیر ناسالم وتقلبی باشد ممکن است فرد به انواع بیماری های گوارشی، مشکلات قلبی عروقی یا واکنش‌های شدید آلرژیک مبتلا شود.

انواع و اقسام شیر در سوپرمارکت ها وجود دارد که تعداد زیادی از آنها ناخالصی هاي بسیاری در خود دارند. کارخانجات ساخت شیر انواع افزودنی ها و مواد شیمیایی را به این محصول و سایر محصولات لبنی اضافه می کنند که از جمله این مواد افزودنی میتوان به آب، نشاسته، پارافین، انواع روغن هاي حیوانی اشاره کرد که با آزمایش هایي ساده و در عین حال دقیق می توان به وجود آنها پی برد.

به دلیل وجود مواد مغذی در شیر و ضروری بودنش برای سلامت بدن، تقریبا نوشیدن شیر جزئی جدایی ناپذیر از رژیم غذایی افراد شده است. اما اگر شیر فاسد باشد، باعث مسمومیت غذایی افراد می شود.اگر شیر فاسد باشد ،با نوشیدن شیر فاسد ، فرد دچار دل پیچه، حالت تهوع، اسهال و تب می شود.

در ادامه راه های مناسب برای تشخیص شیر سالم را بیان می کنیم:

بو کردن شیر

یکی از راه های تشخیص شیر سالم از ناسالم این است که آن را بو کنید. شیری که فاسد نشده است و سالم است ،تنها بوی طبیعی شیر می دهد و نباید از آن هیچگونه بوی اضافی به مشام برسد. شیر هنگام فاسد شدن بوی بد و ناخوشایندی می دهد و در صورت چشیدن ترش مزه خواهد بود.

توجه به ساختار و غلظت شیر

شیر یک مایع رقیق است و ساختاری روان دارد. شیر تازه نباید رنگی غیر معمول داشته باشد و نباید دارای توده های لخته مانند، پنیری وساختاری شبیه به ماست باشد. در چنین شرایطی شیر را بلافاصله به صورت درب بسته به دور بریزید.برای بررسی شاختار شیر مقداری از آن را درون یک ظرف شیشه ای بریزید.

تست وجود آب در شیر

یک قطره شیر را روی یک سطح صیقلی و شفاف که حالت مورب و اریب دارد بریزید. حرکت قطره شیر را بررسی کنید، شیر واقعی از خود ردی به جای نمی گذارد اما شیر تقلبی که به آن آب اضافه شده است یک خط سفید کمرنگ از خود باقی می گذارد.

بررسی رنگ شیر

یکی دیگر از راه های تشخیص شیر سالم از ناسالم این است که رنگ شیر را بررسی کنید.در واقع شیر همیشه باید به رنگ سفید تمیز و به دور از ناخالصی باشد. اگر رنگ شیر در قوطی غیر شفاف قابل تشخیص نیست، مقداری از آن را در لیوان بریزید و برای بررسی به سمت نور بگیرید. شیر اگر فاسد باشد ،یک درجه تیره تر به نظر می رسد و به زردی می زند.

تست حرارت

 برای تشخیص شیر سالم از ناسالم ، مقداری از شیر را در یک لیوان برای 60 ثانیه درون مایکروویو قرار دهید. در صورتی که توده لخته، تکه های پنیری شکل و چسبنده شدن،را مشاهده کردید، شیر فاسد شده است و نباید مصرف شود و یا مقداری شیر را بر روی شعله ی مستقیم حرارت دهید و زمانی که حباب های کوچک روی شیر ایجاد شد، از روی حرارت خارج کنید. در صورت مشاهده ی توده لخته، تکه های پنیری شکل و چسبنده شدن، شیر فاسد شده است و نباید مصرف شود.توجه داشته باشید لایه ی چربی سطحی که در اثر حرارت بر روی شیر شکل می گیرد به معنای فاسد شدن شیر نیست.

 چک کردن تاریخ مصرف شیر

یکی دیگر از راه های تشخیص شیر سالم از ناسالم ، چک کردن تاریخ مصرف شیر است. تولیدکنندگان شیر بنا بر قوانین سختگیرانه ی سازمان های نظارت بر بهداشت، ملزم به درج تاریخ مصرف شیر در بهترین حالت ممکن بر روی بسته بندی هستند.افراد باید تاریخ مصرف را جدی بگیرند و با هرچه نزدیکتر شدن به این تاریخ، شیر را از نظر سلامت و فاسد نبودن بیشتر بررسی کنند.

مواد شوینده و انواع پاک‌کننده ها در شیر

برای تشخیص  این که در شیر مواد شوینده استفاده شده است یا نه بهتر است  در شیر حدود ۵ میلی لیتر آب را به همان میزان شیر اضافه کنید و برای مدت ۵ دقیقه آن را هم بزنید. اگر روی شیر کف ایجاد شود، این به معنای آن است که شیر مواد شوینده  دارد و سالم نیست.

فرمالین در شیر

یکی دیگر از راه های تشخیص شیر سالم از ناسالم این است که تشخیص دهیم ماده فرمالین در شیر استفاده شده است یا نه؟ برای شناسایی این ماده نیز حدود 10 میلی لیتر شیر را در لوله آزمایش ریخته و به آن اسید سولفوریک غلیظ در محیط ایمن آزمایشگاه و با رعایت کلیه موارد ایمنی اضافه کنید.

دقت کنید در این حالت نباید لوله آزمایش تکان بخورد، چنانچه در محل تقاطع شیر و اسید سولفوریک رنگ محلول بنفش شد نشان دهنده وجود فرمالین در شیر است. از طریق روشهایی نسبتاً مشابه می توان وجود تقلب و مواد افزودنی غیرمجاز را در پنیر، کره و کشک نیز شناسایی کرد.

وجود نشاسته در شیر

به مقداری شیر ،یک قطره محلول ید که برای ضد عفونی کردن نیز به کار میرود ،اضافه کنید. چنانچه پس از اضافه کردن رنگ شیر آبی شد نشان دهنده  وجود نشاسته در آن هست.

ماده روغنی به نام Vanaspati

این ماده شبیه به روغن پالم هست و برای تشخیص آن در شیر تنها کافی هست در محیط آزمایشگاهی و با رعایت تمامی موارد احتیاطی حدود ۳ میلی لیتر شیر را در لوله آزمایش ریخته و به همان میزان اسید هیدروکلریک به آن اضافه کنید. اگر پس از ۵۵ دقیقه رنگ محلول قرمز شد نشان از ان است که در آن این ماده وجود دارد.

نگه نداشتن شیر در دمای اتاق

با توجه به نحوه ی بسته بندی، شرایط نگه داری شیر متفاوت است .اگر بر روی شیر برچسب (UHT) وجود دارد، می توان آن را در خارج از یخچال به دور از نور خورشید و حرارت مستقیم نگه داری کرد. اما اگر شیر بر روی بسته بندی این برچسب را نداشته باشد، باید هرچه سریعتر در یخچال و در دمای 0 تا 4 درجه نگه داری شوند.پس از باز شدن درب، شیر باید حداکثردر طی 3 روز مصرف شود حتی اگر تاریخ مصرف درج شده روی بسته بندی زمان بیشتری را نشان دهد.

---