هر دختری که به سن بلوغ می رسد، چرخه قاعدگی در او شروع به فعالیت می کند. اگر چه قاعدگی همراه با درد و یک سری مشکلات است، اما بروز چرخه قاعدگی نشان‌ دهنده عملکرد طبیعی و سلامت دستگاه تناسلی خانم ها می باشد.

قاعدگی نشان می دهد که رحم یک خانم، برای باردار شدن آمادگی دارد و اگر بارداری اتفاق نیفتد، پوشش داخلی رحم شروع به ریزش می کند و از طریق خون قاعدگی از بدن خارج می شود تا پوشش جدیدی در دیواره داخلی رحم ایجاد شود.

اگرچه خانم ها در دوران قادعدگی انرژی زیادی از دست می دهند و شادابی و نشاط کمتری دارند، اما پس از اتمام عادت ماهانه، دوره جدیدی از زندگی خود را آغاز می کند.

به علت باز بودن دهانه رحم در دوران قاعدگی توجه به بهداشت فردی در این دوران بسیار ضروری است و رعایت نکردن بهداشت ممکن است باعث ایجاد عفونت و عوارضی مانند نازایی در آینده  شود.

خانم ها در دوران قاعدگی یا یک هفته قبل، دچار تغییرات روحی مانند بدخلقی ، خواب آلودگی و بی حوصلگی و دردهای فیزیکی؛ سردرد، احساس خستگی ، حالت تهوع یا استفراغ ، احساس افسردگی و درد در قسمت زیر شکم ، کمر و پاها را دارند.

 معمولا زمانی که قاعدگی شروع می شود ، میزان درد هم افزایش می یابد و هنگامی که جریان خون به طور عادی آغاز شد از شدت درد کم می شود.

بروز اولین قاعدگی در دختران جوان نباید موجب ترس و نگرانی آنها شود. این امر نشان می‌ دهد که آنها سالم هستند و آمادگی مادر شدن را در آینده دارند.

 در ادامه به بیان نکات بهداشتی که خانم ها باید در دوران قاعدگی به آن توجه داشته باشند را بیان می کنیم:

لباس زیر مناسب

 یکی از نکاتی که زنان باید در دوران قاعدگی به آن توجه کنند ، لباس زیر مناسب است.بهتر است خانم ها در این دوران از لباس‌های نخی استفاده کنند و آنها را زود به زود عوض کنند. لباس‌های زیر را باید جدا از سایر لباس‌ها بشویند و در آفتاب خشک کنند. هیچگاه از لباس زیر دیگران استفاده نکنند.

لباس زیر نخی، کمتر بوی نامطبوع می گیرد، هوا به راحتی از آن عبور می کند، درجه حرارت بدن را تعدیل می کند و شرایط راحتی را برای فعالیت های جسمانی فرد در این دوران فراهم می کند.زنان باید لباس های زیر نخی و پنبه ای خود را زود به زود تعویض کنند و بشویند.

شستشوی ناحیه تناسلی

یکی دیگر از مواردی که خانم ها باید در دوران قاعدگی رعایت کنند این است که ناحیه تناسلی و بیرون واژن را حداقل روزی یک تا دو بار بشویند تا بوی نامطبوع حاصل از خونریزی قاعدگی، کاهش پیدا کند.

شستشوی بیرون ناحیه تناسلی، با آب و صابون های بهداشتی به جلوگیری از عفونت کمک می کند.البته باید در نظر داشت که این کار باید به آرامی انجام بگیرد و پس از شستشو، منطقه تناسلی باید به وسیله دستمال بهداشتی خشک شود.چون اگردر ناحیه تناسلی رطوبت باقی بماند ،زمینه را برای رشدونمو باکتری های بیماری زا و بروز عفونت فراهم می کند. بهتر است شستشوی ناحیه تناسلی تنها با آب خالی انجام شود و استفاده از شوینده‌های خاصی توصیه نمی شود.

ورزش

انجام فعالیت‌ها و ورزش‌های عادی و سبک در دوران قاعدگی  نه تنها هیچ گونه منعی ندارد، بلکه مفید هم است و به آرامش عضلات کمک می ‌کند.این کار مشکلات جسمی و روانی قبل از قاعدگی را کم می کند. باید بدانید که بدترین کار، درازکشیدن روی تخت و بی‌حرکت ماندن است.

تغذیه

از آنجایی که در دوران قاعدگی خون زیادی از زن خارج می شود ، تغذیه در این دوران از اهمیت زیادی برخوردار است.

برای جبران خون از دست رفته در این دوران می ‌توانند از غذاهای مقوی مانند شیر، گوشت، حبوبات، انواع سبزی‌، لبنیات و انواع میوه‌های تازه و… بیشتر استفاده کنند. توصیه می‌ شود برای کاهش عوارض اختلالات پیش از قاعدگی، از یک هفته پیش از شروع قاعدگی از رژیم غذایی  که ویتامین (ب6) و آهن دارد ، مانند گوشت، ماهی، آجیل بدون نمک و غلات سبوس‌دار مصرف کنید.

 غذاهایی که سرشار از آهن هستند می توان به گوشت ها، تخم مرغ ، جگر، سبزی های دارای برگ سبز تیره مثل اسفناج تازه و جعفری، حبوبات مثل عدس و لوبیا، نخود سبز، نان سبوس دار ، آجیل، خشکبار مثل انواع برگه، برگه آلو و هلو و زرد آلو ، توت خشک، انجیر خشک و کشمش اشاره کرد.

غذاهایی هم که ویتامین (ب6) دارند ،نان ها و بیسکویت های سبوس دار، ماءالشعیر، جوانه گندم ، مرغ، ماهی، جگر، میوه ها مثل موز، آب پرتقال، سیب، سبزیجات مثل هویج، گل کلم، گوجه فرنگی و در مغزها هستند.

استفاده از مسکن

این که از چند روز قبل از شروع قاعدگی و همچنین با شروع این دوران ، خانم ها احساس درد دارند، امری طبیعی است.علت آن هم ، آزاد شدن موادی در جداره داخلی رحم است که باعث  انقباض رحم و در نتیجه درد می‌ شود.

خانم ها می توانند در صورتی که احساس درد زیادی دارند ،با تجویز پزشک، از داروهای تسکین‌دهنده استفاده کنند. در ضمن، استفاده از حوله یا پارچه گرم در موضع درد هم مفید است، زیرا گرما موجب شل‌شدن عضلات شده و می‌ تواند انقباضات را متوقف کند.

استراحت کافی و رژیم غذایی مناسب و دوری از مصرف زیاد شکر، قهوه و چای هم می ‌تواند در تسکین درد موثر باشد.

 همچنین بهتر است از پرخوری در این دوران بپرهیزید و برای جلوگیری از یبوست در این دوران از میوه و آب ، به میزان فراوان استفاده کنید.

حمام کردن

یکی دیگر از نکات بهداشتی دوران قاعدگی حمام کردن است. حمام‌کردن در دوران قاعدگی نه تنها ضرر ندارد، بلکه لازم است. البته باید از نشستن کف حمام خودداری کنید و تا حد امکان به شکل ایستاده حمام کنید تا بدن شما به آلودگی‌های میکروبی کف حمام آلوده نشود. این کار ،باعث کاهش درد، کاهش خستگی و کسالت شده و باعث از بین رفتن بوی بد می شود.

نوار بهداشتی

بهتر است در دوران قاعدگی از نوار بهداشتی استفاده کنید  و آن را مرتب و زود به زود تعویض کنید. این موضوع به‌خصوص زمانی که خون‌ریزی بیشتر است، اهمیت بیشتری دارد. با این کار، علاوه بر رعایت بهداشت جسم، از آلوده شدن لباس‌های دیگر نیز خودداری می ‌شود. هنگام تعویض نوار بهداشتی، باید آن را داخل کاغذ پیچیده و دور بیندازید.

در طول عات ماهانه، به محض این که نوار بهداشتی کثیف شد، آن را عوض کنید. در صورتی که  نوار بهداشتی تعویض نشود، برای مدت طولانی، اکسیژن رسانی کم می شود و شرایط برای رشدونمو باکتری ها در ناحیه تناسلی آماده می شود. این باکتری های بیماری زا، وارد مهبل شده و مشکلات عفونی را برای فرد ایجاد می کنند.

چنانچه امکان استفاده از نوار بهداشتی را ندارید، می ‌توانید از پارچه‌های معمولی و قابل شستشو استفاده کرده و سپس آنها را با آب سرد و صابون شسته و در آفتاب خشک و در صورت امکان اتو کنید. سعی کنید تا حد امکان از پنبه یا دستمال کاغذی استفاده نکنید و در صورت استفاده، یک عدد گاز استریل روی پنبه قرار دهید، زیرا ممکن است قطعات خرد شده دستمال و پنبه جذب شده و موجب عفونت شود.

در طول عات ماهانه، دفعات تعویض نوار بهداشتی به میزان خونریزی خود شخص بستگی دارد؛ اما حتی اگر خونریزی فرد کم هم باشد، بهتر است که دو بار در روز نوار بهداشتی تعویض شود.

اگر فردی هستید که بوی ناشی از قاعدگی در شما بسیار شدید و تند است، باید بدانید که بموقع نوار بهداشتی خود را عوض کنید. چون در غیر این صورت بوی نامطبوع ایجاد می شود.

 اگر ترشحات و بوی بد نامطبوع در این دوران زیاد و غیر عادی بود ، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا مشخص شود آیا به بیماری های عفونی و قارچی و باکتریایی ناحیه واژن مبتلا هستید یا نه.

اگر استفاده از نوارهای بهداشتی معطر، منجر به سوزش ناحیه تناسلی شود، از مصرف آنها اجتناب کنید، زیرا این دسته از وسایل بهداشتی، علاوه بر سوزش می توانند منجر به بروز عفونت شوند و بوهای نامطبوعی در آن قسمت ایجاد کنند.

 نکات دیگر:

بهتر است زنان در دوران قاعدگی 6 تا 8 لیوان آب در روز بنوشند. نوشیدن آب به مقدار کافی، آب از دست رفته بدن در طی خونریزی ماهانه را به بدن بر می گرداند و رطوبت را به جریان خون بدن هدیه می دهد. همچنین نوشیدن مقدار کافی مایعات و آب، به واژن کمک می کند تا سریع تر و راحت تر خود را پاک و تمیز کند.

پس از پایان دوره قاعدگی، از صابون های بهداشتی برای شستن بیرون واژن خود استفاده کنید تا هر گونه آلودگی ناشی از خونریزی پاک شود و امکان بروز هر گونه عفونتی کاهش یابد.

لباسهای زیر رنگ روشن بپوشید تا هر گونه آلودگی روی آن مشخص شده تا تمیز آنها را بشویید.

یکی از مواردی که منجر به بوی تند و شدید در آن ناحیه می شود، ابتلا به سرطان ناحیه تناسلی می باشد که باز هم باید توسط پزشک مورد معاینه و بررسی قرار گیرد.

---