البته باید اشارهکنیم که آلودگی هوا عوارض زیادی را برای سلامتی افراد به همراه دارد. تاثیرمنفی آلودگی هوا بر پوست، چشم و دیگر سیستمهای بدن مخرب است ولی اصلیترین تخریب را بر سیستم تنفسی میگذارد.
پدیده وارونگی هوا و تبعات آن
اختلالاتی مانند پرخاشگری، افسردگی، اختلال در تمرکز و کند شدن عملکرد ذهنی درنتیجه کاهش اکسیژنرسانی به مغز اتفاق میافتد که همه این عوامل سبب به وجود آمدن مشکل در موقعیتهای اجتماعی و شغلی میشوند.
وارونگی هوا بعدازظهرها و ساعات ابتدایی شب به بیشترین حد خود میرسد، بیشترین میزان وارونگی طی ماههای تابستان اتفاق میافتد این مشکل یک محرک قوی است که موجب تنگ شدن راههای هوا و کار بیشتر سیستم تنفسی بهمنظور فراهم آوردن اکسیژن بیشتر میشود.
همچنین باعث مشکلات دیگری مانند:
- بیماریهای تنفسی شدید مثل؛ آمفزیم، برونشیت، آسم ، صدمات ریهای، و حتی علائم بعدی مانند سرفه، گلودرد، خسخس کردن سینه، درد در قفسه سینه، گلوی خشک، سر درد و حالت تهوع
- مقاومت پایین در برابر عفونت و خستگی زیاد
- نمایش ضعیف ورزشکاران
تأثیرات مخرب ذرات و دود موجود در هوابر سلامتی
ذرات جامد یک ترکیب پیچیده است که میتواند حاوی دوده، دود، فلزات، نیترات، سولفات، غبار، آب و لاستیک تایر باشد. این ذرات میتواند مستقیماً از دودی که از آتش برمیخیزد انتشار پیدا کند و یا براثر واکنش گازهایی مانند اکسید نیتروژن در اتمسفر تشکیل شوند اندازهی این ذرات مستقیماً به قابلیتشان به ایجاد مشکل در سلامت ارتباط دارند. ذرات کوچکتر موجب مشکلات شدیدتری میشوند، زیرا از سیستم ایمنی طبیعی بدن عبور میکنند و به عمق ریهها و مخصوصاً رگهای خونی نفوذ میکنند. تماس داشتن با این ذرات هم بر روی ریهها و هم قلب شما تأثیر میگذارد .قرار گرفتن در معرض این ذرات برای مدت طولانی، سبب مشکلات سلامتی مانند:
- افزایش علائم تنفسی مانند تحریک راههای هوایی، سرفه یا تنفس سخت، کاهش عملکرد ریه، آسم شدید، پیشرفت شریان اکلیلی در کودکان ، پیشرفت برونشیت مزمن، بیماری مزمن انسداد ریه .
- ضربان قلب نامنظم، حملههای قلبی غیر مهلک، مرگ زودرس در بیماران ریوی و قلبی مانند سرطان ریه.
- تشدید بیماریهای ریوی که باعث حملههای آسمی و برونشیت حاد شود.
- افزایش استعداد ابتلا به عفونتهای تنفسی
- سکتهی قلبی و ضربان قلب نامنظم در افراد با مشکلات قلبی
- تحریک چشمها، بینی و گلو ؛ سرفه،تنگی قفسه سینه و کوتاهی تنفس.
مواد مضر موجود در هوای آلوده در مواردی به بروز آلرژیهای شدید در بینی منجر میشود که این موضوع به اختلالات تنفسی طی شبانهروز دامن میزند و ممکن است اثرات بدی روی کیفیت خواب و سلامت کودک بگذارد.
بیماریهای مربوط به آلودگی هوا
بیماریهایی که بیشتر به مشکلات سلامتی سخت که براثر آلودگی هوا به وجود میآیند ، حساس هستند، شامل:- بیماری قلبی(بیماری شریان اکلیای و نارسایی قلب)
- بیماریهای ریوی( آسم، آمفزیم، بیماری مزمن انسداد ریه)
اثرات آلودگی هوا بر سلامتی کلی
حتی آدمهای سالم هم فشارهای وارده بر سلامتی در اثر آلودگی هوا را نمیتوانند تحمل کنند، ناراحتیهایی مثل سوزش چشم، سردرد، سوزش سیستم تنفسی و مشکلات تنفسی در هنگام فعالیتهای بیرون از خانه. آلودگی هوا نهتنها سلامت جسم را تهدید میکند بلکه در ایجاد افسردگی، پرخاشگری، خواب آلودگی، بیش فعالی کودکان و دیگر اختلالات روانی هم مؤثر است.عوارض آلودگی هوا شامل:
- استرس اضافی برای ریهها و قلب(برای فراهم کردن اکسیژن کافی برای بدن بیشتر باید کارکناند.)
- بیماریهای قلبی – عروقی و تنفسی
- آسیب سلولی به سیستم تنفسی
آلودگی هوا روی چه افرادی بیشترین تأثیر را دارد؟
- کارگرانی که در محیط باز کار میکنند.- ورزشکاران که تمرین میکنند.
- بزرگسالان با سن بیشتر و سالمندان.
-- زنان باردار.
- کودکان زیر 14 سال.
افراد گروههای بالا، حتی با کمترین تماس با هوای آلوده نیز مشکلات سلامتی را تجربه میکنند و یا ممکن است شدت مشکلات در آنها بیشتر و شدیدتر باشد.
تأثیر آلودگی هوا بر جنین
باید بدانید سرب علاوه بر تأثیری که بر سلامت افراد دارد باعث ابتلا به سرطان و سقط جنین و بیماریهای روانی نیز میشود بهطور مثال با تأثیر منفی بر عملکرد سیستم عصبی باعث بروز سردردهای شدید و کم شدن حافظه میشود .آلودگی هوا بهویژه سربی که به علت سوخت نامناسب خودروها به وجود میآید احتمال تولد کودکان مبتلابه نقص عضو، اوتیسم و بیش فعالی را افزایش میدهد. همچنین مسمومیت ناشی از سرب باعث افزایش اختلالات ذهنی ، فراموشیهای دائم، بیماریهای لرزشی و جنون میشود.
اثرات دائمی آلودگی هوا بر روی سلامت افراد
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض هوای آلوده میتواند موجب اثرات دائمی بر روی سلامت باشد. اثرات دائمی که آلودگی هوا روی سلامت میگذارند شامل:- پیشرفت بیماریهایی مانند آسم، برونشیت، آمفزیم( نوعی بیماری ریوی) و حتی سرطان
- از دست دادن ظرفیت ریهها و کاهش عملکرد آنها
- سرعت بخشیدن بر پیری ریهها
- کوتاه شدن دورهی زندگی
تأثیر منفی آلودگی هوا بر شخصیت افراد
آلودگی هوا در اثر وارد شدن حجم زیادی از ذرات یا مواد مضر مانند گازها، ذرات و مولکولهای بیولوژیکی در هوا ایجاد میشود.
آلودگی هوا و پرخاشگری
یکی از آثار آلودگی هوا کمبود اکسیژن است که باعث بی حوصلگی و عدم کنترل خشم میشود همچنین آلودگی هوا با کاهش انرژی و ایجاد خوابآلودگی میتواند باعث پرخاشگری افراد شود.اختلالاتی مانند پرخاشگری، افسردگی، اختلال در تمرکز و کند شدن عملکرد ذهنی درنتیجه کاهش اکسیژنرسانی به مغز اتفاق میافتد که همه این عوامل سبب به وجود آمدن مشکل در موقعیتهای اجتماعی و شغلی میشوند.
آلودگی هوا و افسردگی بیشتر
آلودگی هوا باعث تضعیف قدرت تصمیمگیری افراد افسرده میشود و درنتیجه افسردگی فرد را تشدید میکند و فرد احساس بی انرژی بودن، بیحوصله و خسته بودن میکند . آلودگی هوا اوضاع افراد مضطرب و افسرده را وخیمتر میکند، بهطوریکه فرد علاوه بر استرس دچار تپش قلب و تنگی نفس نیز خواهند شد .آلودگی هوا تأثیر منفی بر علائم بیماران وسواس دارند و باعث میشود آنها دچار نگرانیهای مضاعفی شوند و همواره احساس بیماری کنند و به بیماری دیگری خودبیمارانگاری دچار شوند.
عواقب آلودگی هوا روی کودکان
زمانی که هوای شهرها در شرایط هشدار قرار میگیرند، انواع آلایندههای مضر در هوایی که تنفس میکنیم وجود دارد. استنشاق برخی از این آلایندهها آثار کوتاهمدت دارد و بهسرعت خود را نشان میدهد و عوارض برخی از آنها اثرات بلندمدت دارد که باگذشت زمان عواقبش نمایان میشود بهطور مثال وقتی ریز گردها در هوا افزایش مییابد، آثار کوتاهمدتی بر سیستم تنفس کودکان میگذارد که غالبا باعث تشدید آلرژیهای تنفسی بهویژه در کودکان مبتلا به آسم میشود و میتواند با حملات آسم همراه باشد.مواد مضر موجود در هوای آلوده در مواردی به بروز آلرژیهای شدید در بینی منجر میشود که این موضوع به اختلالات تنفسی طی شبانهروز دامن میزند و ممکن است اثرات بدی روی کیفیت خواب و سلامت کودک بگذارد.
اثرات شدید مسمومیت با سرب، آثار منفی بلندمدت این نوع مسمومیت را بر سیستم تکامل عصبی کودک و بروز کمخونی در کودکان میشود.
اختلالات تنفسی و بروز زمینههای آلرژی از دیگر تبعات آلودگی هواست، بهطور مثال کودکانی که در این محیطها زندگی میکنند، اغلب بعد از یک سرماخوردگی، عوارض طولانیمدتی چون سرفههای بیشازحد و آبریزش بینی دارند که آلودگی هوا، علت اصلی آن است.
کمخونی نیز یکی دیگر از بیماریهایی است که بهواسطه آلودگی هوا برای شخص به وجود میآید. همچنین کمبود ویتامین D در کودک به علت آلودگی هوا و تابش کمتر اشعه آفتاب به چشم میخورد.
آلودگی هوا باعث کاهش ضریب هوشی کودکان میشود!
در آلودگی هوا وجود فلزاتی مانند سرب و آلایندههایی مثل ازن بیش از مقدار مجاز است. وارونگی هوا فلزات سنگینی مانند سرب را در سطح پایینتری میآورد و کودکان به دلیل داشتن قدکوتاه، بیشترین قربانیان سرب هستند.سرب یک ماده بیرنگ و سنگین است که از طریق خون به قسمتهای مختلف بدن وارد میشود و در مغز و مغز استخوان رسوب پیدا میکند و خارجسازی آن بسیار سخت است؛ پس میتوان گفت که عملاً راهی برای خارجسازی آن وجود ندارد و این مواد 10 الی 15 سال در نسوج بدن باقی میمانند. وقتی این مواد در مغز کودک وارد میشوند، ضریب هوشی را کاهش میدهد.
آلودگی هوا و افزایش سرماخوردگی
حدود 200 نوع ویروس سرماخوردگی وجود دارد که بهطور مستقیم، از طریق تماس دست با اشیای آلوده و سپس تماس دست با بینی و دهان یا از طریق نشستن ویروسها روی ذرات معلق موجود در هوای آلوده و سپس استنشاق این هوا وارد بدن کودکان میشوند و آنها را مبتلابه سرماخوردگی میکنند. به همین علت است که این روزها میبینیم بسیاری از کودکان از سرماخوردگی رنج میبرند.نکته مهم: تغذیه مناسب، تأمین ویتامینهای بدن مانند ویتامین ث از طریق خوردن میوهجات و سبزیها و تقویت سیستم ایمنی بدن را از عوامل مهم پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی در فصول سرد است.
راهکاری مفید در شرایط آلودگی هوا
اگر ناچارید در هوای آلوده با کودکان بیرون بروید، باید از ماسکهای مناسبی که صورت و دهان و بینی کودکان را بهخوبی میپوشاند استفاده کنید. این ماسکها در بازار از طریق داروخانهها و فروشگاههای عرضه محصولات پزشکی در دسترس است.در روزهایی که هوا آلوده است، بهتر است کودکان از تماس بدنی و دست دادن با کودکان دیگر یا بزرگسالان خودداری کنند و حداقل یک و نیم متر باکسی که مبتلابه سرماخوردگی است فاصله داشته باشند.
وقتی کودک را از خارج از منزل به خانه میآوریم، حتماً باید دست و صورت خود و کودک را با آب و صابون بهدقت بشوییم تا ذرات معلق نشسته روی اشیا وارد دستگاه تنفسیشان نشود. برای تمیز کردن دهان و بینی از تماس مستقیم دست باید خودداری کرد و لازم است حتماً از دستمالکاغذی یکبارمصرف استفاده شود.
