در حقیقت نمیتوان بهطور دقیق اعلام کرد که چه سنی برای بارداری مناسب است، پس یعنی بهترین زمان برای بچهدار شدن همان زمانی است که احساس میکنید آمادگی لازم را برای مادر یا پدر شدن دارید. هیچ زن یا مردی تا ابد بارور نمیماند زیراهرچه سن بالاتر برود، مجبور میشوید تلاش بیشتری برای باردارشدن انجام دهید. البته خبر خوب این است که حتی اگر ۳۰ تا ۴۰ سال داشته باشید، بازهم احتمال اینکه باردار شوید و کودک سالم به دنیا بیاورید وجود دارد.
قدرت باروری در مراحل مختلف زندگی زنان
همه زنان از بدو تولد بهطور طبیعی در بدن خود حدود ۱ تا ۲ میلیون تخمک دارند. این تعداد با افزایش سن کمکم کاهش پیدا میکند به همین دلیل از قدرت باروری آنها کاسته میشود. وقتیکه دختر به بلوغ میرسد(حدود ۱۰ تا ۱۴سالگی) و قاعدگی او شروع میشود، میتواند تخمک گذاری کند و درنتیجه باردار شود. بااینحال، حتی اگر یک دختر ۱۵ساله ازنظر فیزیکی آمادگی لازم برای فرزندآوری داشته باشد، به این معنی نیست که حتماً برای مادرشان آمادگی دارد. همانطور که گفتیم باردارشدن فقط به آمادگی جسمانی بستگی ندارد. وضعیت روحی، سلامتی بدنی و هزینههای مالی نیز از عوامل بسیار مهم در بچهدارشدن هستند.
عوارض بارداری در سنین بالا
نوزادان متولد شده از بارداری در سنین بالا، در زمان تولد وزن کمتری دارند چرا که رشد جنین محدود میشود، اگر بالای ۳۵ سال دارید احتمال زایمان زودرس هم بیشتر میشود و میتواند روی سلامت نوزاد بعد از بارداری اثر بگذارد.
بارداری در سنین 20 تا ۲۹سالگی
بیشترین قدرت باروری و بالاترین احتمال باردارشدن در سنین ۲۰ تا ۲۹سالگی است. در این دوره از زندگی، مادران بیشترین و باکیفیتترین تخمکها را دارند و خطرات بارداری در این سنین کمتر است.بارداری در سنین ۳۰ تا ۳۹سالگی
کم شدن قدرت باروری از سن ۳۲سالگی شروع میشود. بعد از ۳۵سالگی، این روند کاهشی سریعتر میشود. در سن ۳۷سالگی فقط در حدود ۲۵هزار تخمک در بدن زن باقیمانده و بهتر است بدانیم که تا ۳۵سالگی شانس بیشتری برای باردارشدن دارید.همچنین خطر سقط جنین و بیماری های ژنتیکی بعد از ۳۵سالگی افزایش پیداکرده و احتمال اینکه بعدها در زندگی با پیامدهای ناخوشایند دوران بارداری در سنین بالا روبهرو شوید.
بارداری در سنین 40 تا ۵۰سالگی
در ۴۰سالگی، توانایی باردارشدن بهطور طبیعی برای زنان با سرعت زیادی کاهش مییابد. باگذشت زمان، تعداد و کیفیت تخمکها کمتر میشود. تخمکها در سنین بالاتر معمولاً با مشکلات کروموزومی بیشتری مواجه میشوند و ممکن است تولد نوزاد با نقص مادرزادی در این سنین بیشتر شود.اما توجه داشته باشید که بیشتر زنان بعد از ۴۰سالگی هم میتوانند باردار شوند و کودک سالمی نیز به دنیا آورند ولی خطرات بارداری در سنین بالا بهشکل قابلتوجهی بیشتر میشود.
بارداری در سنین بالا ممکن است خطر مشکلات بهداشتی را افزایش دهد و بعضی از این موارد در زمان بارداری خود را نشان میدهند. هرچقدر که سنتان بالاتر باشد احتمال شرایطی چون دیابت بارداری و فشارخون بالا افزایش مییابد
- زایمان زودرس
- نقص مادرزادی در جنین
- تولد کودک با وزن کم
- سزارین اجباری
- نوزاد مرده بهدنیاآمده
بیماریهایی مثل دیابت و فشارخون بالا از شایعترین بیماریهایی که وقتی زنان بعد از ۳۵سالگی باردار میشوند به این مشکل دچار خواهند شد. این بیماریها به عوارض بارداری در سنین بالا مانند دیابت بارداری و مسمومیت بارداری میانجامد. باروری درکل با افزایش سن کاهش مییابد و احتمال باردارشدن زنان در سنین بالاتر واقعاً تا ۵۰ درصد کمتر میشود. از همه مهمتر اینکه، احتمال خطر بهدنیاآمدن کودکی با سندرم داون برای یک زن ۴۰ساله زیادتر است.
روش کمک به بارداری در سنین بالا
تا زمانی که زنان هنوز تخمک آزاد میکنند یعنی یائسه نشدهاید(یائسگی معمولاً در حدود ۵۱سالگی اتفاق میافتد)، پس این احتمال وجود دارد که قبل از یائسه شدن باردار شوند. امروزه پیشرفتهای زیادی در درمان ناباروری و مراقبت های دوران بارداری صورت گرفته است که میتواند به زنان کمک کند در ۴۰ تا ۵۰سالگیشان (یعنی بعد از یائسگی) باردار شوند. شاید تعجب کنید اما حقیقت دارد. یائسگی فقط مانعی برای بارداری بهطور طبیعی است، ولی داشتن یک کودک در رحم متفاوت از باردارشدن است. بنابراین، تا زمانی که رحم شما سالم است و قادر است کودکی را پرورش دهد، احتمال این وجود دارد که با روشهای مختلف در اوایل ۵۰سالگی بچهدار شوید.
مشکلات باروری در زنان را میتوان با دارو درمان کرد که این داروها تولید تخمک را تحریک میکند یا از روشهای فناوری کمکباروری (ART) استفاده میکنند.
- کمک به بارداری در سنین بالا با لقاح آزمایشگاهی: در روش IVF یا لقاح مصنوعی، در موقعیت آزمایشگاهی سلولهای تخمک را با اسپرم بارور میکنند و سپس دوباره در رحم میگذارند تا رشد جنین بهشکل طبیعی ادامه پیدا کند.
- کمک به بارداری در سنین بالا به روش اهدای تخمک: در این روش بهجای تخمکهای خود فرد، از تخمکهای سالم یک فرد اهداکننده استفاده میکنند. این تخمکهای اهدایی در موقعیت آزمایشگاهی با اسپرم مرد بارور میشود و به رحم زن انتقال مییابد.
- کمک به بارداری در سنین بالا با منجمدکردن تخمکها: افرادی هستند که در سن باروری بوده ولی آمادگی تشکیل خانواده یا بچهدارشدن را ندارند. این افراد ممکن است بخواهند در آینده دارای فرزند شود آنها میتوانند، در سالهایی که در اوج باروری هستند از روش انجماد تخمک استفاده کنند. در این روش ابتدا هورمونهای تحریک تولید تخمک را دریافت میکنید. سپس تخمکها بازیابی و منجمد میشوند. تخمکها تا سالها میتوانند در حالت منجمد باقی بمانند.
هنگامیکه آمادگی پیدا کردید، تخمکها را از حالت انجماد بیرون میآورند و با اسپرم بارور میکنند. سپس آن را برای رشد جنین در رحم قرار میدهند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر برای باردارشدن تلاش میکنید ولی موفق نمیشوید باید حتماً به متخصص باروری مراجعه کنید، بخصوص اگر در سنین زیر ۳۵ سال هستید و ۱ سال است تلاش میکنید باردار شوید یا اینکه بیشتر از ۳۵ سال دارید و حدود ۶ ماه است تلاش میکنید باردار شوید.زوجهایی که دارای بیماریهای ژنتیکی مشخصی هستند و یا خانمهایی که بیشتر از دو بار سقطجنین را تجربه کردهاند نیز باید با پزشک یا متخصص باروری مشورت کنند.
فواید باروری در سنین بالا
بچهدارشدن در سنین بالا به زنان این اجازه را میدهد، علاوه بر اینکه زمان بیشتری در شغل و رابطه داشته باشند، همچنین برای خود و کودکشان مزایای دیگری دارد.- مادران در سنین بالا صبورترند و تمایل کمتری دارند که سر بچهها داد زده و آنها را تنبیه کنند، به همین جهت بچههای آنها دچار مشکلات اجتماعی، عاطفی و رفتاری کمتری در مدارس ابتدایی میشوند.
-کودکانی که از مادران مسنتر متولد میشوند، نسبت به آن دسته از همسالان خود که مادرانی جوان دارند، معمولاً سالمتر بوده و بهتر آموزش میبینند.
- انتظار برای بچهدارشدن به طولانیتر شدن عمرتان کمک میکند. زنانی که دیرتر بچهدار میشوند ممکن است تا 90 سالگی عمر کنند.
- کودکانی که از مادرانی در سنین ۳۵ تا ۳۹سالگی به دنیا میآیند، در آزمونهای شناختی موفقتر هستند، زیرا احتمالاً مادران در سنین بالاتر تحصیلات بالاتری دارند، باتجربهترند و از رفاه مالی بیشتری برخوردار بوده و احتمالاً این عوامل باعث داشتن کودکان باهوشتر میشود.
البته ممکن است عوامل دیگری هم دراینمیان سهیم باشند، ولی این یافتهها نشان میدهند که بارداری در سنین بالا میتواند مزایایی مختلفی به همراه داشته باشد.
توصیههایی برای بارداری در سنین بالا
تصمیم گیری برای فرزندآوری و داشتن بچه از مهمترین تغییرات در زندگی هر زن و مردی است. خیلیها بلافاصله بعد از ازدواج صاحب بچه میشوند و بعضی دیگر تا مدتها این کار را عقب میاندازند و ممکن است کمی دیر شود.
با این کار میتوانند مطمئن باشند که مشکلات خاص بهداشتی یا سلامتی ندارد و ازاینجهت تا زمان آمادگی برای بچهدارشدن به دردسر نخواهید افتاد.
در این مواقع پزشک ازنظر فیزیکی فرد را ارزیابی میکند. آزمایش هورمون آنتی مولرین (AMH) که وضعیت ذخیرهٔ تخمدان را بررسی میکند به این معنی که مشخص مینماید که چه تعداد تخمک برای فرد باقیمانده، با این کار متوجه میشوند که برای باردارشدن بهطور طبیعی تا چه زمانی فرصت هست.
هیچ پزشکی به شما توصیه نخواهد کرد که همین حالا یا فردا یا یک ماه بعد برای شما بهترین زمان ممکن است که باردار شوید. بااینحال، به یاد داشته باشید روشهای لقاح آزمایشگاهی یا استفاده از تخمکهای اهدایی بسیار گران تمام میشود همچنین با افزایش سن احتمال دستیابی به بارداری سالم و موفقیتآمیز، حتی با همین روشها هم کمتر میشود. بنابراین، خوب فکر کنید و تصمیم عاقلانهای بگیرید.
تأثیرات بارداری در سنین بالا، روی بارداری
بارداری در سنین بالا ممکن است خطر مشکلات بهداشتی را افزایش دهد و بعضی از این موارد در زمان بارداری خود را نشان میدهند. هرچقدر که سنتان بالاتر باشد احتمال شرایطی چون دیابت بارداری و فشارخون بالا افزایش مییابد، این وضعیت میتواند خوب پیش رفتن بارداری و زایمان و همچنین سلامت آنها را تحت تأثیر قرار دهد. متأسفانه خیلی از سقطها و بارداری های خارج رحم در زنان با سن بالا رایجتر است، و میزان سقطجنین با افزایش سن بهطور یکنواخت بالا میرود. به همین جهت در سن ۴۵ سالگی احتمال سقط جنین تا دو برابر بیشتر است.
عمدهترین مشکلات بارداری در سنین بالا چیست؟
- بارداریهای چندتایی، چه لقاح طبیعی و چه درنتیجه لقاح کمک شده- دیابت بارداری
- گیر افتادن جفت
- تشنج بارداری
- قطع جفت
تأثیرات بارداری در سنین بالا روی نوزادان
باید خاطرنشان کرد که حتی اگر در اوایل ۴۰ سالگی فردی باردار شد، احتمال به دنیا آوردن نوزاد سالم وجود دارد. ولی این را نیز بدانید که اگر قصد بارداری در سنین بالا را دارید بدانید که احتمال تولد نوزادانی با ناهنجاریهای کروموزومی بیشتر است، این ناهنجاریها شامل سندرم داون و ناهنجاری کروموزومی نادر سندرم ادوارد است. بر اساس افزایش سن خطر سندرم داون در نوزادان چگونه است:- مادران۲۰ ساله، یک مورد در هر ۱۵۰۰ نوزاد
- مادران۳۰ ساله، یک مورد در هر ۹۰۰ نوزاد
- مادران۴۰ ساله، هفت مورد در هر ۱۰۰ نوزاد
بعضی نوزادان متولد شده از بارداری در سنین بالا، در زمان تولد وزن کمتری دارند چرا که رشد جنین محدود میشود، اگر بالای ۳۵ سال دارید احتمال زایمان زودرس هم بیشتر میشود و میتواند روی سلامت نوزاد بعد از بارداری اثر بگذارد.
