بادرنجبویه یا بادَرشبی، گیاهی از تیره نعناعیان است. این گیاه بین ماه‌های تیر و مرداد گل می‌دهد. این گیاه بومی مناطق مدیترانه‌ای است و در اروپا و آسیا می‌روید. در ایران هم کنار آب‌ها و مناطق اطراف تهران، و در شمال ایران و آذربایجان و استان‌های غربی می‌روید. این گیاه را برای بهره‌برداری‌های تزیینی و طبی و تولید عسل در مزارع و باغ‌ها می‌کارند.

سه‌شنبه ۴ تیر ۱۳۹۸ - ۰۰:۰۰
بادرنجبویه
 ساقه‌های این گیاه، راست و چهارگوش است که کرک دارد. از کنار برگ‌هایش، گل‌هایی با کاسبرگ‌های رنگی می‌روید که در ابتدا زرد کم‌رنگ است و بعد سفید و درنهایت بنفش می‌شود.
 این گیاه را به‌صورت عرق گیاهی و دم‌نوش استفاده می‌کنند و مانند همه گیاهان دیگر از خواص فراوانی برخوردار است که ادامه به اشاره آن خواص می‌پردازیم:
1- یکی از خواص شگفت‌انگیز گیاه بادرنجبویه، محافظت از قلب و کبد است. اسانس بادرنجبویه، چربی خون را پایین می‌آورد و به سنتز کلسترول در کبد کمک می‌کند.
مطالعات نشان داده است استنشاق روغن این گیاه باعث می‌شود عواملی که به رشد دائمی سلول‌های سرطانی کبدی منجر می‌شوند، جلوگیری می‌کند.
 درگذشته از این گیاه برای درمان تپش قلب استفاده می‌کردند. این گیاه همچنین در ریتم قلب هم تأثیر می‌گذارد و اگر ضربان قلب سریع‌تر و یا آهسته‌تر از حالت عادی باشد و نامنظم باشد، اثر می‌گذارد.

2

 

یکی دیگر از خواص گیاه بادرنجبویه این است که تیروئید پرکار را تنظیم می‌کند. عصاره این گیاه برای کسانی که به پرکاری تیروئید دچار هستند، مفید است.
-از دیگر خواص این گیاه، عامل ضد باکتری طبیعی است. این گیاه سابقه‌ای طولانی در طب سنتی دارد و پژوهشگران مطالعات کافی درزمینهٔ این گیاه را داشته‌اند. آن‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که بادرنجبویه، ویژگی‌های ضد باکتری دارد و می‌تواند از بدن در برابر باکتری‌های عفونی محافظت کند. روغن این گیاه هم در برابر قارچ کاندیدا، فعالیت ضد باکتریایی دارد. کاندیدا نوعی قارچ است که باعث عفونت‌های قارچی مانند عفونت قارچی واژن می‌شود. این نوع قارچ باعث بروز مشکلاتی مانند خستگی، مهِ مغزی، مشکلات گوارشی می‌شود و سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند.

 3-فایده دیگری که این گیاه دارد این است که ممکن است دیابت را درمان کند. یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها دیابت است. این بیماری را می‌توان به روش طبیعی و با عصاره بادرنجبویه، درمان کرد.
محققان برای اینکه تأثیر بادرنجبویه را روی قند خون بالا آزمایش کنند، عصاره این گیاه و روغن اسانس آن را به گروهی از بیماران دادند و نتایج نشان داد، هم عصاره وهم روغن آن در پایین آوردن قند خون و کاهش استرس اکسیداتیو مرتبط با دیابت، تأثیر یکسانی داشتند. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که عصاره گیاه بادرنجبویه برای درمان بیماری دیابت و یا پیشگیری از آن مفید است.

4- از دیگر خواص بادرنجبویه، این است که خلق‌وخو، تمرکز و خواب را بهبود می‌بخشد. این گیاه اثر آرام بخشی دارد و درگذشته برای درمان اضطراب و بی‌خوابی از آن استفاده می‌کردند. گیاه بادرنجبویه برای درمان بیش فعالی ،تمرکز و تحریک‌پذیری کودکانی که بالای 7 سال هستند تأثیر فراوانی دارد. همچنین این گیاه در خلق‌وخوی جوانان و عملکرد شناختی آن‌ها کمک فراوانی می‌کند. بادرنجبویه برای بی‌خوابی و همچنین اختلالات خواب، به‌خصوص در دوران یائسگی مفید است.

5- این گیاه تب‌خال را درمان می‌کند. بادرنجبویه به دلیل خاصیت ضدویروسی‌اش می‌توان به‌صورت  موضعی برای درمان ویروس تب‌خال از آن استفاده کرد. تب‌خال درمان دائمی ندارد ولی با بعضی از روش‌های می‌توان آن را کم کرد. استفاده از بادرنجبویه می‌تواند در درمان این مشکل مؤثر باشد. از عصاره این گیاه به شکل کرم استفاده می‌کنند و به این روش دوره تب‌خال را کمتر می‌کنند. و فاصله بین تب‌خال زدن را بیشتر می‌کند و علائم آن مانند خارش و سوزش را آرام می‌کند. درصورتی‌که از گیاه بادرنجبویه زیاد استفاده شود، ویروس تب‌خال در مقابل آن دیگر مقاوم نیست.

6- این گیاه آنتی‌اکسیدان و ضدالتهاب قوی است. این گیاه با آسیب‌هایی که از رادیکال‌های آزاد ایجاد می‌شود، مبارزه می‌کند. مهم‌ترین مزیت این گیاه ، آن است که بر نوعی از سرطان معروف به گلیوبلاستوما مولتی‌فرم تأثیر می‌گذارد. این سرطان خیلی زود منتشر می‌شود. این بیماری از مغز شروع می‌شود و هنوز درمان شناخته‌شده‌ای برای آن وجود ندارد. بااین‌حال محققان در مطالعات به این نتیجه رسیده‌اند که روغن اسانس بادرنجبویه سبب مرگ سلول‌ها در سلول‌های سرطانی می‌شود و روند تولید پروتئین مقاومت چند دارویی را متوقف می‌کند.
 این گیاه روی رده سلولی سرطان پستان، رده‌ی سلولی سرطانی کولورکتال، سلول‌های سرطانی کبد و دو نوع متفاوت از سلول‌های سرطان خون تأثیر می‌گذارد.

7-یکی دیگر از خواص گیاه بادرنجبویه این است که تیروئید پرکار را تنظیم می‌کند. عصاره این گیاه برای کسانی که به پرکاری تیروئید دچار هستند، مفید است.

8

 

محققان برای اینکه تأثیر بادرنجبویه را روی قند خون بالا آزمایش کنند، عصاره این گیاه و روغن اسانس آن را به گروهی از بیماران دادند و نتایج نشان داد، هم عصاره وهم روغن آن در پایین آوردن قند خون و کاهش استرس اکسیداتیو مرتبط با دیابت، تأثیر یکسانی داشتند. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که عصاره گیاه بادرنجبویه برای درمان بیماری دیابت و یا پیشگیری از آن مفید است.
- این گیاه به دلیل فعالیت آنتی‌اکسیدانی که دارد به‌سلامت دستگاه گوارش کمک می‌کند. این گیاه از زخم معده جلوگیری می‌کند. البته در این زمینه مطالعات به‌طور کامل هنوز انجام‌نشده است. گیاه بادرنجبویه مانند نعنا و سنبل ختایی، می‌تواند در درمان یبوست کمک کند.

9- از دیگر خواص گیاه بادرنجبویه این است که درد و علائم سندرم پیش از قاعدگی را کم می‌کند.

عوارض گیاه بادرنجبویه

مصرف این گیاه برای بسیاری از افراد خطری ندارد ولی ازآنجایی‌که فعالیت تیروئید را تحت تأثیر قرار می‌دهید بهتر است افرادی که داروی تیروئید مصرف می‌کنند و تیروئید آن‌ها کم‌کار است از آن استفاده نکنند.
 همچنین زنان باردار هم بهتر است قبل از استفاده از این گیاه در این دروان، با پزشک خود مشورت کنند.

روش‌های مصرف بادرنجبویه

این گیاه رایحه و بوی خوشی دارد که شبیه لیمو است. از این گیاه برای طعم دادن گوشت و غذاهای دریایی استفاده می‌شود. همچنین می‌توانید در نوشیدنی‌های میوه‌ای بریزد و میل کنید.
 چای این گیاه هم طرفدار مخصوص خود را دارد. برای تهیه این چای باید برگ‌های این گیاه به مدت 15 دقیقه یا بیشتر با چای معمولی دم‌کنید. و اگر خواستید چای شیرین باشد از عسل استفاده کنید. این گیاه را می‌توانید خردکنید و در سالاد بریزید.
 به دلیل این‌که این گیاه خوشبو و معطر است از آن برای تهیه روغن لب دست‌ساز و لوازم‌آرایشی خانگی استفاده می‌کنند.
 توصیه می‌شود که این گیاه را از فروشندگان معتبر تهیه کنید، چون گیاهان زیادی وجود دارند که شبیه بادرنجبویه هستند.

پربازدیدها

پربحث‌ها