
کبد یک فرد بزرگسال، بیشتر از یک کیلوگرم وزن دارد و هر زمان حدود ۱۳ درصد از خون بدن را در خود نگهداری میکند.
خون دستگاه گوارش توسط سیاهرگی که به آن ورید پورت میگویند، جمعآوری میشود و وارد کبد میشود و تمام موادی که جذب لوله گوارشی شده است از کبد عبور میکنند.
زمانی که بیماری بدن به کبد آسیب برساند، پزشک میتواند حداکثر سهچهارم کبد را از بدن بیرون آورد و خارج کند بدون اینکه کبد از بین برود. کبد طی چند هفته میتواند خود را بازسازی کند و بهاندازه اولیه خود برگردد. واگرشرایط بدن طوری باشد که به کبد جدید احتیاج داشته باشد، پزشک میتواند بخشی از کبد یک فرد دیگر را استفاده کند تا این کبد رشد کرده و مناسب بدن شود. برای ادامه زندگی وجود 20- 10 درصد از کل کبد برای بدن کافی است؛ ولی زمانی که کبد از بدن خارج میشود، و بدن بدون کبد باشد مرگ در عرض 24 ساعت اتفاق میافتد.
بیشتر داروهایی که خورده میشود از کبد عبور میکند. کبد یک ماده شیمیایی دارد که بعضی داروها را فعال میکند تا دارو بتواند، اثر خود را بر روی بدن بگذارد. همچنین این ماده شیمیایی، سرعت تجزیه داروها را کنترل میکنند و از طریق ادرار یا مدفوع از بدن خارج میشوند.
کبد در بدن وظایف بسیاری دارد که در اینجا برخی از آنها را بیان میکنیم:
1-کبد مسئولیت، بیش از 500 کار در بدن را دارد را دارد تا بدن فرد سالم باشد و فرد زنده بماند.
2- وظیفه دیگری که کبد به عهده دارد این است که مواد مغذی را از مواد زائد جدا میکند و همچنین کار سمزدایی، تجزیه مواد شیمیایی را به عهده دارد و مواد غیرقابل دفع را به مواد قابل دفع (متابولیزه کرده و غیرفعال کردن سموم) تبدیل میکند.
3 -کبد در بدن اگر سالم باشد و مشکلی نداشته باشد میتواند بهکلی باکتریها و سموم را قبل از آنکه به جریان عمومی خون بدن راه یابند، از بدن دفع کند.
4-کبد میتواند بیش از یک لیتر خون در هر دقیقه را فیلتر کند.
5-یکی دیگر از وظایفی که کبد به عهده دارد این است که باعث حفظ تعادل و تنظیم هورمونهای بدن میشود.
6-کبد باعث ذخیرهسازی میشود و در متابولیسم چربیها، کربوهیدراتها و پروتئینهای بدن نقش دارد.
7-در کبد گلوکز (قند خون) ذخیره میشود. کبد باعث میشود که گلوکز را به گلیکوژن تبدیل کند و در خود ذخیره کند و درصورتیکه لازم باشد دوباره گلیکوژن را تبدیل به گلوکز کرده و به جریان خون وارد میکند.
8- همچنین در کبد، چربیها، ویتامینها، (بهویژه ویتامینهای A,D,E,K,B12)، املاح معدنی (آهن، فولات، مس) و سایر مواد مغذی نیز ذخیره میشوند.
کبد همچنین میکروبها و سمومی که از راه مواد غذایی جذب بدن شدهاند را دفع میکند.
یکی از وظایف مهم کبد در دستگاه گوارش، تولید صفرا میباشد. صفرا مایع گوارشی است که توسط کبد به وجود میآید و در کیسه صفرا ذخیره میشود. صفرا، چربیها را میشکند و آنها را بهصورت اسید چرب تجزیه میکند.
گاهی ممکن است برای کبد مشکلاتی به وجود بیاید که این بیماریها و نارساییها، به بافت کبد یا عملکرد آن آسیب میرسانند و ممکن است بافت کبد در تماس با یک ویروس دچار التهاب شوند.
نشانههای بیماری کبد
یکی از عواملی که باعث میشود فرد متوجه شود که به بیماریهای کبدی دچار شده است میتواند خستگیهای مزمن و شدید باشد. تغییرات مغزی و اختلالات هورمونی در مغز و اعصاب، باعث به وجود آمدن خستگی در بدن میشود و با زیادشدن خستگی، میزان سم در خون هم زیاد میشود و کبد نمیتواند آن را کنترل کند و بیماری کبدی به وجود میآید.
گاهی با ایجاد سوزش و خارش در پوست میتوانیم به مشکلات کبد پی ببریم. برای اینکه پوستی سالم داشته باشیم نیاز است که مایعات و رطوبت از طریق بدن منتقل شود. و زمانی که این رطوبت کافی نباشد، قرمزی دستوپاها، زرد شدن غشاهای مخاطی یا لکه بینی را همراه دارد.
زمانی که کبد دچار مشکل باشد، ممکن است در ناحیه شکمدرد ایجاد شود که بیشتر از راه درمان مناسب، کم میشود.
یکی دیگر از علائم بیماری کبدی، تهوع یا استفراغ است که به خاطرجمع شدن سموم بدن اتفاق میافتد و کبد نمیتواند آن را ریشهکن کند و از بین ببرد.
یکی دیگر از نشانههایی که فرد با مشاهده آن در بدن متوجه بیماری کبد میشود، خونمردگیهایی است که در بدن به وجود میآید. یکی از نقشهای مهم کبد، تولید آنزیمهای پروتئینی است که این آنزیمها از لخته شدن خون جلوگیری میکند. زمانی که این مکانیزم دچار اختلال شود، تغییراتی در پوست به وجود میآید. و خونمردگی ایجاد میشود. فرد از طریق این خونمردگی میتواند متوجه بیماری کبد در بدن خود شود.
کسی که دچار مشکلات کبدی میشود ممکن است در رنگ چشم و پوست او تغییراتی ایجاد شود که این تغییر رنگ به دلیل ایجاد یک رنگدانه به نام بیلیروبین توسط صفرا است که رنگ چشم و پوست زرد میشود که به آن زردی میگویند.
افرادی که از مکملهای کاهش وزن یا ماهیچهساز استفاده میکنند بیشتر در معرض بیماریهای هپاتیت شدید و نارسایی کبدی قرار میگیرند.
نارسایی کبدی بیشتر در اثر بیماری هپاتیت بی و سی که فرد داشته و درماننشده است و همچنین سهلانگاری در درمان بیماری کبد چرب، اتفاق میافتد.
از انواع بیماریهای شناختهشده کبدی میتوان به بیماری کبد چرب و سیروز کبدی و هپاتیت، نام برد.
مرحله پیشرفته بیماری کبدی، سیروز کبدی است که التهابها و آسیبهایی که به بافتهای کبد وارد میشود باعث میشود که کبد نتواند وظایفش را بهدرستی انجام دهد. کبد، تا زمانی که همه سلولهای آن آسیب نبیند، بهطور کامل از کار نمیافتد. این بیماری عموماً با مصرف الکل و برخی داروها به وجود میآید. بهگونهای است که در کار کبد اختلال ایجاد میکند و کبد نمیتواند ضایعات خون را دفع کند.
علائم سیروز کبدی در مراحل اولیه کم است و بهتدریج، هراندازه که کبد بیشتر آسیب دید، مشکلات هم بیشتر میشود.
کبد در مراحل اولیه، وظایف خودش را انجام میدهد ولی هرچقدر که بیماری بیشتر باشد، علائم آن نیز درنتیجه اختلال عملکرد این عضو آشکار میشود.

علائم بیماری سیروز کبد:
یکی از علائمی که باعث بروز بیماری سیروز کبد میشود، خستگی و ضعف در بدن است.
کاهش وزن و تحلیل رفتن عضلات هم از دیگر نشانههای ابتلا به بیماری سیروز کبد است.
گاهی فرد دچار کماشتهایی میشود و این خود ممکن است به دلیل مشکلات سیروز کبد باشد.
گاهی در بدن، روی پوست در ناحیه بالای کمر مویرگهای خونی ایجاد میشود، که این خود نشان از بیماری سیروز کبدی است
گاهی فرد دچار حالت تهوع و استفراغ میشود. این حالت هم میتواند نشان از ایجاد سیروز کبدی در بدن باشد.
همچنین بیماری زدی (زرد شدن پوست و سفیدی چشم) خارش شدید در پوست، درد اطراف کبد، تب و لرز، هم از دیگر نشانههای سیروز کبد است
افرادی که دچار خونریزی در دماغ یا خونریزی در لثه میشوند و این خونریزیها در دفعات بیشتر تکرار میشود ممکن است مبتلابه بیماری سیروز شده باشند.
همچنین کبود شدگی بدن، ورم پا و مچ پا، ریزش مو، هم از نشانههای سیروز میباشد.
گاهی شکم فرد ورم میکند و یا آب میآورد بهگونهای میشود که اگر بیمار زن باشد در این مورد باردار به نظر میرسد، این هم میتواند از علائم بیماری سیروز کبدی باشد.
باوجود آمدن این بیماری فرد ممکن است در ویژگیهای شخصیتیاش تغییراتی ایجاد شود، همچنین این بیماری باعث از بین رفتن حافظه او شود و نتواند به مسائل زندگی بهخوبی تمرکز کند.
این علائم زمانی آشکار میشود که کبد نمیتواند مواد سمی را از بدن خارج کند و این مواد سمی به مغز آسیب میرساند
افرادی که این علائم در آنها وجود دارد بهتر است با مراجعه به پزشک و انجام آزمایشهای خون و اسکنها و تصویربرداریها و همچنین، نمونهبرداری، آندوسکوپی، از وجود این بیماری مطلع شوند و برای درمان آن اقدام کنند.
خطری که بیماران مبتلابه سیروز کبدی را تهدید میکند، خونریزی گوارشی است. این خونریزیها بیشتر در اثر پاره شدن واریس مری اتفاق میافتد.
تمام خونی که از رودهها نشئت میگیرد، از طریق سیاهرگ به کبد میرود و ازآنجا به ورید اجوف تحتانی و سپس قلب شده وارد میشود و درنهایت به سایر نقاط بدن منتقل میشود.
در این بیماری خون بهخوبی از کبد خارج نمیشود و درنتیجه، خون پسزده میشود.
وریدهای اطراف مری در قسمتی که معده به آن متصل میشود، میتواند راهی برای به جریان انداختن خون باشند. اگر فشارخون در این ناحیهها زیاد باشد واریس مری اتفاق میافتد. واریس مری، رگهای واریسی متورم در قسمت پایینی مری است که درنتیجه آسیب کبدی ایجاد میشود این واریسها آمادگی برای پاره شدن و خونریزی رادارند.
انواع بیماری سیروز کبدی
بیماری سیروز کبدی انواع مختلفی دارد ازجمله: صفراوی، قلبی، ارثی و دارویی، کریپتوژنیک و متعاقب ویروسی یا پس از نکروز، الکلی
کبد بهطور طبیعی، چربی دارد ولی اگر این مقدار از چربی بیشتر از 5 تا 10 درصد وزن کل کبد باشد، فرد به کبد چرب مبتلا شده است.
سیروز الکلی، به خاطر مصرف درازمدت الکل است و اغلب با سایر اشکال آسیب کبدی ناشی از الکل همراه است. شایعترین علت سیروز، مصرف زیاد الکل است.

بیماری کبد چرب
نوع دیگر بیماری کبدی، کبد چرب است. اخیراً هم با افزایش چاقی در جامعه و اختلال خون، سوءتغذیه، بیماری کبد چرب به وجود آمده است که این، بیماری سلولهای انسان است.
این بیماری به خاطر آنکه باعث تخریب سلولهای کبدی میشود از اهمیت ویژهای برخوردار است و اگر بهموقع تشخیص داده نشود و درمان نشود، منجر به بیماری پیشرفته سیروز کبدی میشود که این بیماری قابل جبران و برگشت نیست.
بیماری کبد چرب، ممکن است شامل گروهی باشد که بیماری آنها خفیف باشد و چربی در سلولهای کبدی آنها جمع میشود و برای گروهی هم این بیماری در سلولهای کبدی آنها التهاب ایجاد کرده و با از بین رفتن سلولهای کبدی منجر به بیماری سیروز میشود.
زمانی که درسلول های کبدی چربی جمع میشود، باعث التهاب این سلولهای کبدی میشود. نقش مهم کبد، سوختوساز در بدن و شکستن چربیها در بدن میباشد. درصورتیکه اختلال در آن به وجود آید، چربی در کبد رسوب میکند و باعث میشود که کبد چرب شود.
کبد چرب، به حالتی برگشتپذیر از تجمع واکوئولهای چربی در سلولهای کبدی گفته میشود که با التهاب کبد مشخص میشود.
بیماری کبد چرب ممکن است با بیماریهای فشارخون بالا، افزایش چربی، چاقی و دیابت دیده شود. به همین دلیل بعضی از محققین معتقدند که این بیماری میتواند نشانهای از مقاومت در برابر انسولین باشد. البته این مقاومت ممکن است عوارضی را بر قلب، کلیه، مغز، اعصاب محیطی و کبد داشته باشد. و زمانی که این بیماری زود تشخیص داده شود، هم از آسیب سلولهای کبدی جلوگیری میشود و هم از بیماری قلبی و عروقی که خود مهمترین دلیل مرگومیر در بیماران مبتلابه کبد چرب است جلوگیری میشود.
بیماری کبد چرب از شایعترین بیماریهای کبدی دنیا میباشد و میزان شیوع آن در جوامع مختلف متفاوت است.
کبد بهطور طبیعی، چربی دارد ولی اگر این مقدار از چربی بیشتر از 5 تا 10 درصد وزن کل کبد باشد، فرد به کبد چرب مبتلا شده است.
کبد بهعنوان دومین عضو بزرگ در بدن انسان است و تمام مواد غذایی و نوشیدنی مصرفشده را از صافی رد میکند. درواقع، کبد فاکتورهای مضر مواد غذایی را میگیرد و آنها را بهگونهای که دیگر برای بدن ضرر نداشته باشد، وارد سیستمهای دیگر بدن میکند.
کبد میتواند خود را توسط سلولهایی، ترمیم و پاکسازی کند اما اگر فاکتورهای منفی واردشده بیدار باشند، انجام کار را دچار مشکل میکند.. این بیماری هیچ علامت هشداردهندهای در ابتلا ندارد.
کبد چرب مشکلی است که با اشتباهات غذایی ایجاد میشود و متأسفانه بسیاری از افراد به این بیماری مبتلا هستند ممکن است عوارضی را هم برای بدن ایجاد کند و یک موقعیت مخرب را در بدن به وجود آورد.
علائم بیماری کبد چرب:
در بیشتر موارد این بیماری بدون علامت است. ممکن است این بیماری به خاطر بالا بودن آنزیمهای کبدی که در آزمایش خون یا سونوگرافی شکم دیدهشده، باشد و بهطور اتفاقی کشف شود. البته بعضی افراد از دردی که در قسمت بالا وراست شکم ایجاد میشود و احساس خستگی زودرس شکایت دارند، این افراد ممکن است به بیماری کبد چرب مبتلا شده باشند و همچنین این بیماری با ـ زرد بودن بار روی زبان، زرد بودن سفیدی اسکلروز چشم، ککومک و لک صورت، ـ ترش کردن و ریفلاکس گوارشی مشاهده میشود.
افرادی که احساس تلخی دردهان و بدمزگی صبحگاهی دارند، یا بر روی صورت، پشت کمر، یا روی بازوها جوشدارند، ممکن است به این بیماری مبتلا باشند
یکی دیگر از نشانههای بیماری کبد چرب این است که افراد دچار پرخاشگری و عصبانیت میشوند و زود از کوره در میروند، یا ممکن است در مچ پاها درد را احساس کنند و پیچخوردگی مکرر در مچ پاهایشان ایجاد .
افرادی که دچار ریزش شدید مو شدند، یا احساس مورچه روی در نواحی مختلف بدن دارند، یا زنانی که در عادت ماهیانه، خونریزیهای شدید دارند، در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
افرادی که مدفوع آنها در کاسه توالت حالت چسبندگی دارد و نیاز به شست و شوی مکرر با آبدارند، این هم میتواند نشان از ابتلا به این بیماری باشد
یا افرادی که پلک راست آنها در اکثر مواقع میپرد، کسانی که پیراهن آنها در ناحیه زیر بغل زرد میشود و عرق آنها بوی تند دارد، یا افرادی که احساس سوزن سوزن در انتهای دستوپا دارندممکن است به بیماری کبد چرب گرفتارشده باشند.
همچنین کسانی که در سمت راست حفره شکمی که به سمت بین دو کتف انتشار داشته باشد، درد دارند مستعد ابتلا به بیماری کبد چرب هستند و با مشاهده این علائم بهتر است هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنند.
کبد چرب انواع مختلفی دارد که در اینجا اشارهای به آنها داریم:
این بیماری بیشتر در افرادی که الکل مصرف میکنند ایجاد میشود ولی این بیماری میتواند دلایل دیگری داشته باشد که به آن کبد چرب غیرالکلی میگویند. کبد چرب غیرالکلی در تعدادی از اختلالات بالینی مانند دیابت، چاقی و سوءتغذیه اتفاق میافتد.
کبد چرب الکلی، کبد چرب غیرالکلی، کبد چرب بارداری، استاتو هپاتیت غیرالکلی (NASH) و استاتو هپاتیت الکلی
کبد چرب الکلی:
یک نوع از بیماری کبد چرب زمانی اتفاق میافتد که فرد براثر استفاده بیشازحد از الکل به این بیماری دچار شده است. حتی ممکن است در یک دورهی بسیار کوتاه پس از مصرف الکل بیشازحد نیز بیماری حاد کبد چرب اتفاق بیفتد. از عواملی که باعث میشود فرد در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب الکلی قرار گیرد ژنتیک و وراثت است که اینها خود میتواند در میزان تمایل فرد در استفاده از الکل نقش داشته باشد. همچنین میتواند در سطوح آنزیم های کبدی و میزان تجزیه الکل نیز مؤثر باشد. ژن هایی که از پدر و مادر به افراد میرسد نقش مهمی در این بیماری دارند و این ژنها در احتمال اینکه فرد یک الکلی باشد تأثیر دارد.
همچنین هیپاتیت سی که موجب التهاب کبد میشود، آهن اضافی در بدن، چاقی و رژیم غذایی میتواند در ابتلا فرد به بیماری کبد چرب الکلی مؤثر باشد
کبد چرب غیرالکلی:
افرادی که مدفوع آنها در کاسه توالت حالت چسبندگی دارد و نیاز به شست و شوی مکرر با آبدارند، این هم میتواند نشان از ابتلا به این بیماری باشد
بیماری کبد چرب حاد در بارداری:
این بیماری در بارداری کم است ولی در این دوران، چربی میتواند در کبد ذخیره شود. این چربی میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد و ممکن است باعث ازکارافتادگی کلیه مادر و جنین شود. و همچنین عفونت جدی و خونریزی شدید را برای مادر همراه دارد. علت ایجاد کبد چرب در دوران بارداری هنوز مشخص نیست و شاید به خاطر تأثیرات هورمونی ایجاد میشود. زمانی که در دوران بارداری کبد چرب تشخیص داده شود، درصورتیکه امکانپذیر باشد، بهتر است کودک به دنیا بیایید در غیر این صورت مادر برای مدتی به مراقبتهای ویژه نیاز دارد. بعد از چند هفته، کبد به حالت طبیعی خود برمیگردد.
استاتو هپاتیت غیرالکلی (NASH)
برخی افراد دچار نوع جدیتری از این بیماری هستند که به آن استاتو هپاتیت غیرالکلی میگویند. در این نوع بیماری، کبد متورم میشود و ممکن است منجر به سیروز کبدی و زخمهای روی کبد که بهبود نمییابند، باشد. در این صورت ممکن است فرد به بیماری سرطان کبد و یا بیماری قلبی مبتلا شود. (NASH)
کسانی که در معرض بیماری کبد چرب هستند:
کبد چرب، تجمع چربی اضافه در کبد است و گفته شد افرادی که اضافهوزن دارند و چاق هستند بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند. همچنین افرادی که بدون تجویز پزشک داروهای خاص مصرف میکنند، همچنین افراد باردار و کسانی که کلسترول و تری گل سیرید بالا دارند و دچار سوءتغذیه شده اند، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب هستند.
تشخیص کبد چرب:
علاوه بر اینکه علائم و نشانه هایی وجود دارد که موجب میشود فرد به بیماری کبد چرب پی ببرد برای تشخیص صحیح این بیماری بهتر است از راههای دیگری هم استفاده کرد.
یکی از این راههای تشخیص بیماری، مراجعه به پزشک و معاینه فیزیکی آن است. اگر کبد ملتهب باشد و مشکل داشته باشد، پزشک میتواند با معاینه فیزیکی شکم، بزرگ شدن بیشازحد کبد را تشخیص دهد.
همچنین افراد با انجام آزمایشهای خون میتوانند این بیماری را تشخیص دهند. زیاد بودن تعداد آنزیمهای خاص در بدن، نشاندهنده بیماری کبد چرب است. ولی آزمایش بهتنهایی نمیتواند این بیماری را تشخیص دهد و نیاز است که بررسیهای بیشتری انجام شود.
از دیگر راههای تشخیص بیماری کبد چرب، انجام سونوگرافی و نمونهبرداری است. در روش سونوگرافی از امواج صوتی برای تصویربرداری از کبد استفاده میشود. و در روش بایوپسی و نمونهبرداری، بعد از بیحسی، از طریق یک سوزن مقداری از کبد را نمونهبرداری میکند و در زیر میکروسکوپ به دنبال دلایلی که موجب التهاب و آسیب سلولهای کبدی شده است را میگردند. روش نمونهبرداری، دقیقترین روش ارزیابی میزان و وسعت آسیب کبدی در افرادی که مشکوک به کبد چرب هستند، است.
معاینه بالینی بیماری:
عامل اصلی برای اینکه چگونگی ارتباط بین بیماری کبد و دیابت را بشناسیم، انسولین است. کبد به انسولین وابسته است. کار کبد به سطح انسولین خون و میزان حساسیت کبد به انسولین بستگی دارد. بهطورمعمول، بعد از مصرف غذا، قند خون بالا میرود و باعث میشود پانکراس را به ترشح انسولین وا دارد.
علل بروز بیماری کبد چرب:
علت این بیماری را میتوان به دو گروه تقسیم کرد: یکی به دلیل داروها و سموم، دیگر اختلالات سوختوساز
اختلالات متابولیک که باعث بروز این بیماری در افراد میشود، چاقی، افزایش فشارخون، دیابت، و گرسنگی طولانی است و همچنین التهاب سلولها مانند هپاتیت، انسداد در جریان صفرا مانند کُلستاسیس، هم باعث علل آسیب به کبد هستند.
زمانی که در جریان خون به کبد اختلال به وجود آید یا بهوسیله مواد شیمیایی و مواد معدنی و یا از طریق سلولهای غیرطبیعی مانند سلولهای سرطانی به بافت کبد آسیب برسد، ممکن است بیماریهای کبد را در پی داشته باشد.
از مهمترین بیماریهای همراه با کبد چرب، چاقی است. مطالعات نشان دادهاند که اکثر افراد مبتلا به بیماری کبد چرب چاق بودند. عواملی مانند زندگیهای شهری و ماشینی، نداشتن تحرک جسمانی، پیشرفت و توسعه تکنولوژی، مصرف زیاد غذاهای پرچرب باعث چاقی افراد جامعه شده است. براساس قد و سن افراد میتوان وزن ایده آل آنها را بررسی کرد.
زمانی که کالری که به بدن وارد میشود، بیشازحد مصرفی باشد، کالری اضافی، در بافت چربی ذخیره میشود و اگر این حالت برای زمان طولانی باشد، موجب چاقی میشود.
افراد چاق نسبت به بو و طعم غذا واکنش بیشتری نشان میدهند ولی زیاد غذا خوردن این افراد تنها دلیل برای چاقی آنها نیست. آنها ممکن است براثر تأثیرات محیطی، فرهنگی و ژنتیکی، چاق شوند. حتی کسانی که چاقی تنهای دارند خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی در آنها بیشتر است، یعنی کسانی که شکم برجستهای دارند ولی نمایه توده بدنی آنها طبیعی است و اندام های آنها چاق نیست. افراد چاق باید توجه داشته باشند که کاهش سریع وزن با گرفتن رژیمهای سخت یا عملهای جراحی نهتنها در بهبود این بیماری کمک نمیکند بلکه این بیماری را شدت میبخشد.
افزایش چربی خون هم باعث ایجاد بیماری کبد چرب میشود که با درمان این مشکل میتوان روند تخریب سلولهای کبدی را کم کرد.
بیماری کبد چرب در افراد مبتلابه دیابت هم زیاد است. دیابت یک نوع بیماری سیستماتیک است و قند خون را تحت تأثیر قرار میدهد و به همین دلیل کبد را هم درگیر میکند.
دیابت به دو نوع انسولینی و غیرالکلی تقسیم میشود. میزان شیوع بیماری کبد چرب در افرادی که چاق هستند و دیابت هم دارند بیشتر است.
عامل اصلی برای اینکه چگونگی ارتباط بین بیماری کبد و دیابت را بشناسیم، انسولین است. کبد به انسولین وابسته است. کار کبد به سطح انسولین خون و میزان حساسیت کبد به انسولین بستگی دارد. بهطورمعمول، بعد از مصرف غذا، قند خون بالا میرود و باعث میشود پانکراس را به ترشح انسولین وا دارد.
سیگنالهای لازم برای جذب گلوکز خون، توسط انسولین تعیین میشود و زمانی که سطح گلوکز در خون بالا باشد، کبد گلوکز اضافی را جذب میکند و آن را به گلیکوژن تبدیل میکند و به پیام انسولین پاسخ میدهد. همچنین زمانی که قند خون پایین بیاید، کبد گلوکز را دوباره به جریان خون میفرستد. ولی در افرادی که مبتلا به دیابت هستند، کبد نمیتواند قند را به گلیکوژن تبدیل کند یا آن را به شکل گلوکز به جریان خون وارد کند و این موجب اختلالاتی در بدن میشود.
میتوان گفت مقاومت به انسولین در کبد یکی از عوامل ایجاد کبد چرب میباشد. این مقاومت باعث میشود که پیامهای هورمونی برای فرستادن گلوکز به خوندیده نشود، و قند خون بالا رود و احتمال اینکه چربی در کبد جمع شود را زیاد کند. زمانی که سلولهای بدن توانایی پاسخ به انسولین را ندارد در معرض خطر ابتلا به دیابت و کبد چرب است.
گاهی آسیبهای کبدی و بیماری کبد چرب در اثر استفاده زیاد از داروها میباشد. مصرف زیاد آنتیبیوتیکها، ضدالتهابها، داروهای ضدافسردگی، داروهای ضد آکنه ممکن است سلامت کبد را به خطر اندازد.
معمولاً همه داروها عوارض دارند و به بدن آسیب میرسانند. بیشتر داروهایی که مردم بهطور خودسر استفاده میکنند مانند داروهای مسکن و ضد تب، باعث میشود که به کبد آسیب برسد. استفاده بیشازحد از استامینوفن یا پاراستامول (دولیپران، افرالگان منجر به بروز نارسایی کبدی میشود. مولکول پاراستامول، در کبد به متابولیت سمی تبدیل میشود که اگر بدن در روز بالای 4 گرم از این ترکیب را دریافت کند باعث آسیب کبدی میشود.)
یکی از آنتیبیوتیک هایی که مردم بهطور خودسرانه و بدون تجویز پزشک مصرف میکنند، مصرف آموکسی کلاو است که هر دوزی ممکن است باعث بروز اختلالات در کبد شود و نارسایی کبدی را به وجود آورد.
همچنین ایبوپروفن، دیکلوفناک و ایندومتاسین نیز جزو داروهایی هستند که زیاد استفاده میشوند که متأسفانه این داروها نیز ممکن است باعث بروز مشکلات کبدی شوند. بیشترین مشکل را در بین این داروهای ضد التهاب، ایبوپروفن ایجاد میکند.
داروهای رتروویرال و ضد ویروس که برای مقابله با ویروس اچ آی وی تجویز میشوند عوارضی بر کبد ایجاد میکنند، همچنین داروهایی مانند نویراپین، دیدانوزین و زیدوودین بیشترین آسیب را به کبد وارد میکند.
علاوه بر اینها داروهای قلب مانند آمیودارون، داروهای مهارکننده کانال کلسیم و کینیدین، داروهایی که سرطان را درمان میکند مانند اوگزالی پلاتین، تاموکسیفن، داروهای ضد قارچ، مانند تربینافین، داروهای ضد آکنه مانند ایزوترتینوئین، داروهای ضد تیروئید مانند پروپیل تیوراسیل، داروهایی که برای بیماری آسم به کار میرود مانند ملوکاست یا مونته لوکاست، داروهای ضدافسردگی مانند دولوکستین و تیانپتین، و داروهای ضد صرع مانند کاربامازپین و فنوباربیتال باعث بروز مشکلات کبدی و آسیب به آن میشوند.
ورزشکاران باید به خطر داروهایی که در باشگاه مصرف میکنند و یا دانشجویانی که در شبهای امتحان قرص مصرف میکنند، توجه داشته باشند و آنها باید سعی کنند بدون تجویزی پزشک از مصرف دارو خودداری کنند.
سیر بیماری کبد چرب:
در بیشتر مواقع این بیماری حرکتی آهسته و خوشخیم دارد. درصورتیکه در سلولهای کبدی التهاب وجود نداشته باشد و مرگ سلولهای کبدی در نمونههای بافتشناسی دیده نشده باشد، این بیماری خوب است و خطر چندانی ندارد. وبیماری خفیف است، اگرچه باید در نظر داشت در بیمارانی که سلولهای کبدی آنها ملتهب شده و بافت آن تخریبشده و به دنبال آن جایگزینی بافت فیبروز وجود دارد، ممکن است بیماری به سمت نوع پیشرفتهاش درحرکت باشد و به بیماری مزمن و سیروز کبدی و حتی بدخیمی سلول کبدی منجر شود.
هر چه التهاب سلولهای کبدی بیشتر باشد و سلولها بیشتر باهم درگیر باشند، سیر بیماری سریعتر خواهد بود.
بیماری کبد چرب شایعترین دلیل بروز بیماری سیروز کبدی است بدون اینکه علت آن شناختهشده باشد.
سرطان کبد
سرطان کبد تومور بدخیمی است که هرساله جان بسیاری از افراد را میگیرد. این سرطان در مردان بیشتر است.
کبد چرب الکلی و غیرالکلی میتواند منجر به سرطان شود. در حال حاضر سرطان کبد، سومین عامل مرگومیرهای ناشی از سرطان در جهان است. درصورتیکه مشکلات شیوع کبد چرب کنترل و پیشگیری نشود منجر به بیماریهای حاد کبدی ازجمله سیروز کبدی میشود که درنهایت ممکن است سرطان را به وجود آورد و به پیوند کبد ختم شود.
بیماری کبد چرب، عامل ابتلا به سرطان است. سرطان کبد از سلولهای کبد شروع میشود. انواع مختلفی از سرطان در کبد شکل میگیرد که کارسینوم هپاتوسلولار شایعترین نوع سرطان کبد است که از نوع اصلی سلولهای کبدی است.
از دیگر انواع سرطان کبد میتوان به کلانژیوکارسینوم داخل قدامی و هپاتوبلاستوما اشاره کرد که این نوع از سرطانها کمتر رایج هستند.
زمانی که فرد بدون دلیل و هیچ تلاشی وزن خود را از دست میدهد، یا ممکن است اشتهای خود را از دست دهد، یا در بالای شکم دچار درد شود، یا دچار تهوع و استفراغ شود، یا عموماً دچار ضعف و خستگی شود یا در شکم ورم را مشاهده کند، یا دچار یرقان شود، ممکن است به بیماری سرطان کبد مبتلا شده باشد.
از دیگر نشانههای سرطان کبد این است که برخی از این سرطانها هورمونهایی ترشح میکنند باعث بروز علائم دیگری میشوند. مانند قند خون پایین که میتواند باعث غش در فرد و یا گاهی منجر به مرگ شود.
روشهای درمان بیماری کبد چرب
برای درمان این بیماری، ابتدا باید علتی را که باعث این بیماری شده است را پیدا کرد و آن را رفع کرد.
از دیگر روشهایی که باعث درمان این بیماری میشود، کاهش وزن در افراد چاق است. افرادی که اضافهوزن دارند و به بیماری کبد چرب مبتلا هستند بهتر است برای درمان این بیماری وزن خود را کم کنند. البته این کاهش وزن باید بهطور تدریجی صورت گیرد و اگر بهشدت و ناگهانی باشد ممکن است این بیماری را شدت دهد.
افرادی که از مشروبات الکلی استفاده میکنند، بهتر است برای درمان این بیماری آن را ترک کنند.
کسانی که مبتلا به بیماری دیابت هستند و کبد آنها هم چرب است باید دیابت خود را کنترل کنند.
کسانی که چربی خون بالایی دارند برای درمان این بیماری باید، آن را کاهش دهند.
همچنین با تغییر در شیوه زندگی و فعالیت میتوان در درمان این بیماری کمک کرد.
فرد با انجام فعالیتهای جسمانی، ورزشهای روزانه، پیادهروی، اصلاح رژیم غذایی، در درمان این بیماری میتواند تاثیر گذار باشد.
در بعضی موارد برای کنترل بیماری، از دارو استفاده میشود. داروهای جدیدی مانند متفورمین برای درمان کبد چرب عرضهشدهاند که تأثیر قطعی آنها ثابت نشده است.
همچنین استفاده از ویتامین E با دوز ۴۰۰ میلیگرم در روز باعث کاهش آسیب به سلولهای
کبدی و بهبود آن میشود ولی ممکن است خطر بیماری قلبی را زیاد کند به همین جهت برای مدت کوتاه بهتر است که استفاده شود و از استفاده آن در درازمدت خودداری شود.
همچنین استفاده از داروهای رُزیگلیتازون و پیوگلیتازون برای درمان بیماری کبد چرب، موثر است. البته این داروها برای بیمارانی که به دیابت مبتلا هستند توصیه نمیشود.

روشهای خانگی درمان بیماری کبد چرب:
بیماری کبد چرب، زمانی که خفیف باشد درمانهای دارویی ندارد و بهتر است با درمانهای خانگی آن را برطرف کرد.
درمان کبد چرب با سرکه سیب
یکی از بهترین داروهای طبیعی برای درمان خانگی بیماری کبد چرب، استفاده از سرکه سیب سرخ است. سرکه سیب سرخ باعث میشود که از چربیهایی که در داخل یا اطراف کبد جمع شده است رها شوید و همچنین وزنتان کم شود.
محققان به این نتیجه رسیدهاند که سرکه سیب، از گلبولهای قرمز، کلیه و کبد محافظت میکند و همچنین باعث میشود میزان چربی خون کم شود و سطح آنتیاکسیدان بدن را زیاد کند. سرکه سیب، برای کبدی که سالم است هم مفید است و باعث تقویت عملکرد آن میشود و اگر التهابی در آن ایجادشده باشد، کم میکند.
طرز استفاده: برای استفاده از سرکه سیب سرخ بهتر است یک قاشق غذاخوری سرکه سیب سرخشده را به یک لیوان آب گرم اضافه کنید و اگر دوست داشتید آن را باکمی عسل مخلوطکنید و روزی دوبار، قبل از وعدههای غذایی میل کنید.
نکته: برای درمان بیماری کبد بهتر است از این روش، چند ماه استفاده کنید
درمان کبد با لیمو
یکی دیگر از خوراکیهایی که برای درمان بیماری کبد مفید است، لیمو است. لیمو به دلیل داشتن ویتامین سی فراوان بهعنوان دارویی برای درمان بیماریها به کار میرود. و آنتیاکسیدان ها به کبد کمک میکند تا آنزیمهایی مانند گلوتاتیون را تولید کنند، گلوتاتیون سموم را خنثی میکند و به همین دلیل لیمو به سمزدایی کبد کمک میکند.
لیمو سرشار از فلاونوئیدهاست و فلاونوئیدها در داخل لیمو ترشح صفرا تحریک میکند و درنتیجه هضم مواد غذایی را آسان میکند.
استفاده از لیمو باعث میشود که چربی خون مانند کلسترول و تری گلیسیرید کاهش یابد و درنتیجه باعث میشود چربی کبد هم کم شود.
طرز استفاده:
برای استفاده از این روش بهتر است آب نصف یک عدد لیمو را در یک فنجان آب بریزید و آن را دو تا سه بار در روز میل کنید. برای هفته اول صبح، ناشتا میل شود.
همچنین میتوانید یک لیمو را خردکنید و آن را در یک بطری یا پارچ آب اضافه کنید و اجازه دهید برای چند ساعت بماند بعد آن را در طول روز استفاده کنید.
درمان کبد چرب با چاشنی خانگی زردچوبه
یکی دیگر از روشهای خانگی درمان بیماری کبد استفاده از زردچوبه است. زردچوبه باعث میشود بدن چربی را بهتر جذب کند و چربی در کبد جمع نشود و همچنین به سمزدایی کبد کمک میکند.
طرز استفاده: برای استفاده از این روش، بهتر است یکچهارم قاشق چایخوری، زردچوبه را در آب بریزید و بگذارید که بجوشد و هفتهای دو بار از آن استفاده کنید. البته میتوان به جای آب از شیر استفاده کرد چون بهتر جذب بدن میشود.
نکته: اگر با استفاده از این روش دچار مشکلاتی مانند یبوست، درد در معده یا گاز بیشازحد شدید، بهتر است این روش را قطع کنید.
درمان کبد چرب با شیرینبیان
یکی از گیاهانی که برای درمان بیماری کبد به کار میرود شیرینبیان است. شیرینبیان برای درمان مشکلات کبدی ازجمله بیماری کبد چرب غیرالکلی به کار میرود. ریشه این گیاه بهعنوان یک داروی گیاهی استفاده میشود و برای درمان سرفه و همچنین کم شدن وزن از آن استفاده میشود.
طرز استفاده: بهتر است در این روش یک، تا دو قاشق چایخوری ریشه شیرینبیان را به یک فنجان آب گرم اضافه کنید و در آن را بگذارید و اجازه دهید که چنددقیقهای دم بکشد و بعد کمی عسل را هم به آن اضافه کنید و آن را میل کنید. بهتر است این چای را دو بار در روز بخورید.
همچنین میتوانید روزانه یک قاشق غذاخوری پودر ریشه شیرینبیان را استفاده کنید.
نکته: کپسول شیرینبیان در داروخانهها وجود دارد، برای استفاده از مکملهای شیرینبیان بهتر است در ابتدا با پزشک مشورت کنید چون ممکن است با بعضی از داروهای فشارخون، دیابت و داروهای کورتیکواستروییدی تداخل داشته باشد. همچنین خانمهایی که باردار هستند، یا کسانی که بیماری فشارخون، دیابت، و بیماری قلبی یا کلیوی دارند بهتر است قبل از مصرف این مکملها با پزشک مشورت کنند تا برای آنها عوارضی را ایجاد نکند.

استفاده از پاپایا
برای درمان کبد چرب، هم استفاده از گوشت و هم دانههای پاپایا میتواند موثر باشد. این میوه میتواند باعث چربی سوزی در بدن شود و همین به فرد کمک میکند که فرد بتواند بیماری کبد چرب را درمان کند
طرز استفاده:
5 تا 6 دانه خشکشده این میوه را به پودر تبدیل کنید و با یک قاشق غذاخوری آبلیمو مخلوطکنید و این ترکیب را روزی دو بار و به مدت یک ماه مصرف کنید.
روش دیگر برای استفاده از این میوه این است که روزی یکبار چندتکه پاپایا را همراه با عسل مصرف کنید.
همچنین میتوانید سالاد یا سوپ حاوی مقداری پاپایای خام را به رژیم غذایی روزانهتان اضافه کنید.
استفاده از گیاه خوک طلایی
گیاه خوک طلایی هم یکی از بهترین داروهای طبیعی برای درمان کبد چرب است. این گیاه باعث میشود که کبد بهدرستی کار کند. گیاه خوک طلایی، یک پاککننده و تصفیهکنندهی طبیعی است که میتواند به عنوان مکمل روزانه برای از بین بردن مشکل کبد چرب و سایر عفونتها مصرف شود
نکته: زنان باردار نباید از این داروی گیاهی برای درمان کبد چرب استفاده کنند.
قاصدک
یکی دیگر از داروهای موثری که برای کبد چرب مفیداست، قاصدک است. این گیاه هم به عنوان پاک کننده قوی کبد عمل میکند و در نتیجه تولید صفرا را زیاد میکند. قاصدک همچنین باعث میشود که عملکرد لوزالمعده، معده، کلیهها و طحال بهتر شود که اینها به نوبه خود در کاهش مشکلات کبدی نقش دارند.
طرز استفاده
این گیاه را میتوان هم به صورت خام، هم تنتور و یا مکمل استفاده کرد. برای رهایی از شر کبد چرب، باید ۵ تا ۱۰ میلیلیتر از تنتور قاصدک را به صورت روزانه و تا زمانی که مشکل چرب بودن کبد حل شود، مصرف کنید. توجه داشته باشید که این گیاه عوارض جانبی هم دارد ازجمله درماتیتو مشکلات گوارشی
همچنین با خوردن 7 برگ کاسنی یا یک استکان عرق کاسنی، یا یکمشت برگ زردآلو در روز، یا استفاده از زنجبیل در طول هفته به گونه ای که یک تکه زنجبیل را داخل کاسه ماست رنده کنید و آن را بعد از صرف وعدههای غذایی میل کنید، یا نوشیدن آب لبو میتوانید در درمان این بیماری موثر باشید.
عوارض کبد چرب
ممکن است زنان باردار در دوران بارداری با لکه های پوستی مواجه شوند. تغییرات هورمونی که در دوران بارداری در فرد ایجاد میشود، فشار زیادی بر کبد وارد می کند و این فشارها رسوباتی را ایجاد میکند که مانع ترشح صفرا ميشوند؛ و همین باعث میشود به مرور لکه هایی روی پوست ظاهر شود.
شیوه های زندگی ناسالم و رژیم های غذایی که نامناسب است ممکن است باعث ایجاد چربی کبد باشد. مثلا استفاده زیاد از چربیهای حیوانی، مواد نگهدارنده، مواد شیمیایی سمی و همچنین ورزش نکردن و کمآبی میتوانند در ابتلا به این بیماری موثر باشند.
کبد چرب همچنین درابتلا به بیماری قلبی موثر است. و مهم ترین دلیل مرگومیر در این بیماری ناشی از عوارض قلبی است.
این بیماری همچنین در سلامت پوست تاثیر دارد. تغییر رنگ پوست، خارش پوست، ممکن است به دلیل بیماری کبد چرب باشد.
یکی دیگر از عوارض نادر بیماری کبد چرب این است که، زمانی که بیماری پیشرفت میکند و به سیروز کبدی تبدیل میشود، سرطان سلولهای کبدی را در بدن ایجاد میکند. درصورتیکه اگر درمان های مناسب برای این بیماری انجام شود، از این عارضه پیشگیری میشود.
گاهی بوی بد در بدن نشان از عملکرد نادرست کبد دارد. چون اختلالات کبدی در تعرق بدن تغییراتی را به وجود می آورد و باعث بوی بد در بدن میشود. کسانی که زیاد عرق میکنند یا عرق سرد و عرقهای شبانه با تغییر بودارند، بهتر است به پزشک مراجعه کنند.
همچنین بیماریهای کبد باعث، سفیدی و بار آوردن شدید زبان میشود. اگر زبان تان بار دارد، ممکن است نشان از این باشد که سیستم هضم غذا بهخوبی کار نمی کند. نقش کبد، آبکردن چربی با ترشح ماده ای به نام بایل است. گاهی کبد نمیتواند این ماده را به مقدار کافی تولید کند و در نتیجه جریان هضم مواد غذایی با مشکل روبرو میشود.

عوارض کبد چرب در پوست
در واقع پوست نشان دهنده وضعیت درونی بدن است.
گاهی بيماريهاي كبدي ميتوانند با بروز برخي عوارض پوستي در بيماران همراه باشد
عفونتهاي ويروسي مانند هپاتیت بی و سی به طور فعال تولید مثل میکنند و به دلیل اینکه سیستم های ایمنی بدن، ضعیف است، سلولهای کبدی را تخریب میکند. با تخریب سلولهای کبدی، سمومی ترشح میشود که میتوانند خون را هم دچار اختلال کنند. این اختلال باعث خفگی خون و تیرگی آن میشود که به آن خون سوخته میگویند. به مروز زمان تیرگی خون در پوست رسوب میکند و باعث سیاهی پوست می شود. افرادی که مبتلابه بیماری سیروز کبد هستند، به دلیل سوختگی خون، رنگ پوستشان تیره و سیاه می شود.
یک کبد سالم مواد سمی را از مواد تغذیهای جدا میکند و کمک میکند تا این مواد سمی از طریق مدفوع، ادرار و عرق کردن از بدن خارج شوند. اگر کبد نتواند این کار را بهدرستی انجام دهد مشکلاتی مانند بروز آکنه، جوش های سر سیاه، جوش های سر سفید و لکهای پوستی را ایجاد خواهد کرد. درعین حال پوست بدن شفاف و درخشان و صاف و یکنواخت نخواهد بود. این همان ارتباط کبد باپوست است.
یکی دیگر از وظایف مهم کبد ین است که ملکول های چربی را میشکند و به ترکیبات دیگر تبدیل میکند. اگر مواد سمی در کبد جمع شود بار اضافی به کبد وارد میشود که نمیتواند چربیها را بهدرستی به مولکول های دیگر تبدیل کند در نتیجه ممکن است مشکلاتی مانند بروز شوره در پوست و موی سر ایجاد کند.
ممکن است زنان باردار در دوران بارداری با لکه های پوستی مواجه شوند. تغییرات هورمونی که در دوران بارداری در فرد ایجاد میشود، فشار زیادی بر کبد وارد می کند و این فشارها رسوباتی را ایجاد میکند که مانع ترشح صفرا ميشوند؛ و همین باعث میشود به مرور لکه هایی روی پوست ظاهر شود.
همچنین مصرف قرصهای ضد حاملگی هم برای کبد اثرات بدی دارد و باعث ایجاد لکه بر روی پوست می شود.
یکی از مشهورترین نشانههای بیماری کبدی یرقان وزردی پوست است. این بیماری، زردی پوست و حتی زردی سفیدی چشم را به همراه دارد. زردی زمان اتفاق میافتد که کبد نتواند، به مقدار کافی، بیلی روبین را دفع کند.
خارش هم میتواند خودش را روی پوست فرد بیمار مبتلابه مشکلات کبد، نشان می دهد.
بیماریهای کبدی باعث تغییرات چندانی در موهای افراد بیمار نمیشوند.
گاهی ممکن است کف دست قرمز باشد و این نشان از بیماری مزمن کبدی است.
رنگ خاکستری متمایل به ارغوانی تیره در پوست هم میتواند به دلیل زیادشدن آهن و یا برنزه شدن آن باشد که باید به بیماری هموکروماتوز شک کرد.
روش های سنتی برای درمان بیماریهای پوستی که براثر مشکلات کبدی به وجود آمده است، وجود دارد:
1-يك خيار بزرگ را بردارید و مغز خيار را بيرون بياوريد سپس آن را در مخلوطکن بريزيد. يك تا دو عدد هويج هم به آن اضافه كنيد و به همراه مقداري جعفري بگذاريد كامل مخلوط شوند. بعدازآن كمي آب ليموترش هم در معجون بريزيد. توصيه ميشود اين معجون را يك روز درميان ناشتا ميل كنيد. بعد از مدتي متوجه خواهيد شد كه پوستتان نسبت به گذشته شفافتر و شادابتر شده است.
2
آخرین راه حل برای کنترل و درمان انواع آسیبهای کبدی، پیوند کبد است. کسانی که دیر مراجعه کرده اند و تحت درمان دورههای دارویی قرار نگرفته اند و میزان آسیب کبدی آن زیاد باشد عمل پیوند کبد انجام میشود. پیوند کبد به عنوان آخرین خط درمانی به حساب میآید.
3- 7 تا 8 عدد زغالاخته بدون هسته را در دهان بگذاريد و خوب بجويد. بعد از قورت دادن زغالاختهها بلافاصله يك ليوان آب هندوانه بخورید. اين روش كمك ميكند تا پوست نرم و شفاف شود. البته بهتر است اين كار را عصرها انجام دهيد.
4- ماءالشعير را در يك ليوان بريزيد و 2 قاشق غذاخوري به آن الكل طبی اضافه كنيد. اگر قرص جوشان ویتامین سی دارید به آن اضافه کنید و در صورت نبودن قرص جوشان، چند قطره آبلیمو اضافه کنید و روی پوست خود بریزید و آن را ماساژ دهید. بعد از گذشت چند دقیقه پوست خود را بشویید. این روش باعث میشود که نرمی و لطافت به پوست بدن شما بازگردد.
کمکاری کبد:
اگر کبد دریکی از وظایف خود مانند تامين انرژي، نيازهاي دارويي، دفع سموم کوتاهی کند، بیماریهای مختلفی به وجود می آید. مثلا زمانی که فرد گوشت میخورد، در بدن اسید اوریک ترشح میشود، در این زمان کبد وظیفه دارد که 95 درصد آن را به اوره تبدیل کند تا از طریق کلیه دفع شود اما اگر کبد این کار را انجام ندهد و در آن کوتاهی کند
ميزان زيادي از اسيداوریک وارد خون شده و باعث میشود فرد در معرض ابتلا به بیماری نقرس قرار گیرد ویا باعث میشود سنگهاي اسيداوریکي در بدنش تشكيل شود.
اگر کوچک ترین نقص در عملکرد کبد به وجود بیاید، پيامدهاي خطرآفريني را براي فرد به همراه دارد.

پیوند کبد:
آخرین راه حل برای کنترل و درمان انواع آسیبهای کبدی، پیوند کبد است. کسانی که دیر مراجعه کرده اند و تحت درمان دورههای دارویی قرار نگرفته اند و میزان آسیب کبدی آن زیاد باشد عمل پیوند کبد انجام میشود. پیوند کبد به عنوان آخرین خط درمانی به حساب میآید.
اهداکننده این کبد یا یک شخص سالم و زنده است یا ممکن است فرد فوتشده باشد و با توجه به نوع بیماری دریافتکننده، یا ممکن است تمام کبد برای یک بیمار استفاده شود یا تنها نیمی از کبد مورد استفاده قرار میگیرد. اصولا پیوند کبد زمانی انجام میگیرد که بدن بیمار به دیگر درمان ها واکنش نشان نداده است و احتمال اینکه فرد جان خود را از دست دهد، وجود دارد.
معمولا قسمت بزرگ کبد را برای بزرگسالان پیوند می کنند و قسمت کوچک آن برای کودکان پیوند می شود.
بیمارانی که بیشتر در معرض انجام پیوند کبد هستند ممکن است بیماران سیروز کبدی، یا بیماران مبتلابه هپاتیت بی وسی به بیمارانی که کبد چرب دارند، یا نوزادانی که دچار بیماریهای کبدی شده اند، باشند.
زمانی این پیوند با موفقیت انجام میگیرد که فرد بیمار، به بیماریهای دیگری از جمله عفونت سل، بیماری اچ آی وی و همچنین سرطان پیش رونده مبتلا نباشد.
باید عوامل و شرایط پیوند کبد آماده باشد تا این عمل انجام گیرد. از جمله، فاکتورها، آنزیم ها، این که گروه خونی فرد اهدا دهنده و گیرنده یکی باشد و اگر فرد گروه خونی داشته باشد که نادر و کم باشد، عمل پیوند کبد بهسختی صورت میپذیرد.

بیماری کبد چرب در کودکان
پدر و مادر، زمانی که اضافه وزن و احساس خستگی و سستی در فرزند خود مشاهده کردند بهتر است به وجود بیماری کبد چرب در کودک خود فکر کنند.
کودکانی که وزن بالایی دارند و چاق هستند بیشتر درمعرض ابتلا به این بیماری هستند.. ولی با این حال چاقی تنها دلیل برای این بیماری نیست. گاهی ژنتیک باعث به وجود آمدن بیماری کبد چرب در کودکان میشود. اگر بیماری کبد چرب در خانواده وجود داشته باشد و شرایط ابتلا به این بیماری هم باشد، ممکن است باعث شود کودکان خانواده از این مشکل رنج ببرند. چون بیماری کبد چرب ژنتیکی است و میتواند از نسلی به نسل دیگر منتقل شود.
گاهی چاقی مادر باعث میشود کودک مبتلابه این بیماری شود. مادرانی که در دوران بارداری اضافه وزن زیادی دارند و چاق هستند بهاحتمال زیاد نوزاد مبتلا به بیماری کبد چرب را به دنیا خواهند آورد.
یکی دیگر از عواملی که باعث به وجود آمدن کبد چرب در کودکان میشود، دیابت و هیپرلیپیدمی است. اگر کودک از مشکلات دیابتی و کلسترول بالا در خون رنج می برد باید بهطور مرتب، کبد او نظارت شود، چون این کودک در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی قرار خواهد داشت. همچنین عواملی دیگری مانند سوء تغذیه، داروها، هپاتیت ویروسی و کاهش سریع وزن باعث ابتلا به بیماری کبد چرب در کودکان میباشد.
علائم بیماری کبد چرب در کودکان
نشانه خاصی برای این بیماری وجود ندارد و گاهی والدین ممکن است تا مدتی از وجود این بیماری در فرزند خودآگاه نباشند و متوجه نباشند که فرزند برای مدت طولانی از این بیماری رنجبرده است ولی با این حال ممکن است علائمی در او به وجود بیاید که بدانید کودک از بیماری کبد چرب رنج می برد.
یکی از نشانه هایی که میتوان به وجود این بیماری در کودک پی برد، بیاشتهایی در کودک است. کودک ممکن است اشتهای خود را از دست بدهد.
از دیگر نشانه های این بیماری، تهوع و استفراغ است. و همچنین با مشاهده سستی و خستگی، ضعف عمومی و حاد در کودک میتوان به وجود این بیماری پی برد.
گاهی کم بودن غلظت خون و ضعیف بودن او، و همچنین بزرگ شدن کبد، احساس درد دراز مدت در معده، نشان از وجود این بیماری در کودک است.
وجود لکه های تیره ی پوستی بر روی گردن و زیر بغلهای فرزند نشان ازابتلا کودک به این بیماری است.
بهتر است پدر و مادر با مشاهده این علائم در فرزند خود اورا به پزشک معرفی کنند و پزشک هم با انجام تست های آزمایشگاهی و همچنین سونوگرافی و نمونهبرداری از ابتلا کودک به این بیماری آگاه میشود.
برای درمان بیماری کبد چرب در کودکان هم بهتر است، وزن آنها را پایین بیاورید. به کودک خود آموزش دهید که با ورزش کردن و کاهش وزن؛ با چاقی خود مبارزه کنند. چون این خود میتواند فرزند را از تهدید ابتلا به این اختلال کبدی دور نگه دارد. و همچنین برای حفظ سلامت کودک تان بهتر است یک رژیم غذایی سالم و مناسب را برای او در نظر بگیرید. از کودک خود بخواهید از خوردن وعدههای اضافی غذا که موجب اضافه وزن میشود، دوری کند.
اگر کودک با داشتن ذخایر چربی در کبد روبرو است، نباید از کربوهیدرات های کامل در وعدههای غذایی استفاده کند. بهتر است به فرزند خود بگویید که غذاهای شیرین و نوشابههای گازدار، شکلات و بیسکویتهای معمولی مصرف نکنند.
دومین گام هم ترک سیگار و دود است. سیگار، پیپ، قلیان، سیگار برگ و.. همه آنها برای کبد خطرناک هستند. حتی کسانی که با افراد سیگاری زندگی می کنند و در معرض محیطهای آلوده به دود قرار دارند، هم از افراد سیگاری مستثنا نیستند و برای اینکه کبد سالم داشته باشند باید از این محیطهای دودآلود دوری کنند.
بهتر است برای پیشگیری از این بیماری از مقویات کبد مانند انار، به، سیب، دارچین و همچنین نخود در غذا استفاده شود. البته تنقلاتی مانند مویز، نخودچی، فندق، بادام, مصرف سکنجبین ملس نیز برای سلامت کبد بسیار مفید است.
والدینی که فرزند آنها مبتلا به بیماری کبد چرب هستند بهتر است زرشک و شاتوت را در برنامه غذایی او قرار دهند. این دو، خاصیت آنتی اکسیدانی قوی دارند و به رفع چربی کبد کمک میکنند.
شیوع کبد چرب در زنان بیشتر از مردان است
زنان 2 برابر بیشتر از مردان در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب هستند. زنان میتوانند با کم کردن حداقل 5 کیلو از وزن خود، این بیماری را کاهش و یا حتی درمان کنند.
وزن بالا، چاقی و مصرف زیاد گوشت، نداشتن فعالیتهای بدنی مناسب، ورزش نکردن باعث میشود خطر ابتلا به این بیماری را در زنان افزایش دهد.

رژیم غذایی بیماری کبد چرب
برای داشتن یک کبد سالم سبک زندگی تان را باید تغییر دهید.
زمانی که فرد به بیماری کبد چرب مبتلا میشود بهتر است با گرفتن رژیم غذایی در درمان این بیماری کمک کند. داشتن یک رژیم غذایی سالم نقش مهمی در درمان این بیماری دارد.
اولین گام برای اینکه افراد کبد سالم داشته باشند این است که الکل را کنار بگذارند و آن را مصرف نکنند. الکل بدترین ماده برای کبد است و باعث نابودی آن میشود.
دومین گام هم ترک سیگار و دود است. سیگار، پیپ، قلیان، سیگار برگ و.. همه آنها برای کبد خطرناک هستند. حتی کسانی که با افراد سیگاری زندگی می کنند و در معرض محیطهای آلوده به دود قرار دارند، هم از افراد سیگاری مستثنا نیستند و برای اینکه کبد سالم داشته باشند باید از این محیطهای دودآلود دوری کنند.
این افراد بهتر است غذاهای سالم را در برنامه غذایی خود قرار دهند.
بهتر است بیمارانی که مبتلا به این بیماری هستند از روغنهای صنعتی استفاده نکنند و بهجای آن از روغنهای طبیعی مانند زیتون، کنجد، روغن ارده کنجد، استفاده کنند.
آنها بهتر است آب سرد و نوشیدنیهای سرد و گازدار ننوشند. و گوشتها را به صورت آب پز یا کباب میل کنند. از مصرف گوشت گوساله، مرغ، گوشت فریزری، سوسیس، کالباس، کنسرو خودداری کنند و گوشتهای لطیف و نرم مانند بره، بوقلمون، شتر، کبوتر، خروس، بز استفاده کنند.
همچنین افرادی که مبتلا به بیماری کبد چرب هستند، ناشتا یک عدد سیبی کهترش نباشد، میل کنند. در صبحانه، زیتون میل کنند، دمنوش زعفران با عسل میل کنند. در شب بادام بخورنند. البته بادام را مانند آدامس آرام و پیوسته بجوند.
افرادی که به این بیماری مبتلا هستند باید غذا را بهخوبی بجوند تا بزاق دهانی بیشتری به معده بفرستند.
همچنین بهتر است این افراد ناهار نخورند تا سریعتر درمان شوند.
همچنین استفاده از قهوه میتواند برای این بیماری مفید باشد. قهوه میتواند به محافظت از بدن در برابر کبد چرب غیرالکلی کمک کند.
استفاده از سویا و پروتئین آن میتواند به محافظت از بدن در برابر بیماری کبد چرب کمک کنند.
گردو هم به دلیل بالا بودن امگا 3 میتواند در بهبود بیماری کبد چرب غیرالکلی موثر باشد. همچنین مصرف چای سبز هم میتواند به کاهش درصد چربی بدن و چربی خون کمک کند.
این بیماران باید توجه داشته باشند که غذاهای شیرین و قندی استفاده نکنند. چون باعث میشود قند خون بالا رود و چربی کبد را زیاد کند. قند اضافی بیشتر در آبنبات، بستنی، نوشابهها و آبمیوهها وجود دارد.
برای پیشگیری و درمان کبد چرب بهتر است از مصرف چای، غذاهای سرخکردنی، غذاهای چرب و پر حجم، سیر داغ، پیاز داغ خودداری کنید. همچنین بهتر است آب یا دوغ به همراه غذا نخورید و از خوردن تنقلات شور، پفک، یخمک، تخممرغ، روغن سرخکردنی، شیرینی، غذای فریز شده، نمک زیاد، ترشیجات، رب، سس دوریکنید تا بتوانید این بیماری را درمان کنید.

در ادامه یک نمونه از برنامه غذایی سالم برای یک روز را که برای درمان این بیماری مفید است را بیان میکنیم:
صبحانه: 20 گرم جو دو سر را با دو قاشق چایخوری کره بادامزمینی و تکه موز ترکیب کنید
همراه با یک فنجان قهوه باکمی شیر کمچرب یا شیری که خامه آن گرفتهشده است، میل کنید.
ناهار:
سالاد اسفناج با سرکه بالزامیک و کمی روغنزیتون
85 گرم مرغ بریان
یک عدد سیبزمینی کوچک پختهشده
یک فنجان کلم بروکلی، هویج یا سایر سبزیجات پختهشده
یک عدد سیب
یک لیوان شیر
میان وعده: برای میان وعده بهتر است یک قاشق چایخوری کره بادامزمینی با یک برش سیب یا دو قاشق چایخوری حمص همراه با سبزیجات خام استفاده کنید.
شام:
کمی سالاد لوبیا یا سالاد کلم و کاهو
85 گرم ماهی سالمون بریان شده
یک فنجان بروکلی پختهشده
بهاندازه یک کف دست نان سبوسدار
یک فنجان از انواع توتها
یک لیوان شیر
درمان گیاهی بیماری کبد چرب
همان طور که گفته شد افرادی که به بیماری کبد چرب مبتلا هستند میتوانند با داشتن یک برنامه غذایی سالم و رژیم غذایی در درمان این بیماری کمک کنند. این که چه مواد غذایی را میتوانند استفاده کنند و چه چیزهایی را بهتر است استفاده نکنند. این بیماران همچنین می توانند با استفاده از سبزیجات تازه و میوههای خوب در درمان این بیماری موثر باشند.
در اینجا به چند نمونه از میوهها و سبزیجات اشاره میشود:
توت: یکی از میوههایی که برای درمان این بیماری مفید است ونقش موثری در درمان سریع بیماری کبد چرب دارد، توت است.
این میوه انواع مختلفی دارد و سرشار از آنتیاکسیدان است و کبد را درمان میکند. توصیه میشود برای دفع چربی از سلولهای کبدی، توت استفاده کنید.
انگور: انگور هم در درمان سریع کبد چرب مؤثر است. افراد مبتلا به این بیماری بهتر است آب انگور بنوشند و در وعده صبحانه یک خوشه انگور کامل میل کنند.
چغندر: چغندر هم یک غذای مفید دیگر برای پاکسازی و بهبود عملکرد کبد است. این گیاه، سرشار از فلانوئید گیاهی و بتا کاروتن است و باعث تحریک عملکرد کلی کبد میشود.
آووکادو: این میوه، مواد شیمیایی دارد که میتواند آسیب کبدی را کاهش دهد. این میوه، گلوتاتیون فراوانی دارد. گلوتاتیون، ترکیبی است که کبد برای پاکسازی سموم مضر به آن نیاز دارد.
سیب: خوردن سیب هم میتواند در درمان این بیماری کمک کند و راز سلامت کبد در آن هست. سیب، سموم سیستم گوارش و کلسترول خون را کم میکند و همچنین از کار زیاد کبد جلوگیری میکند.
همچنین یک لیوان کوچک آب گریپفروت تازه، به تقویت آنزیمهای سمزدایی کبد کمک میکند و همین باعث میشود که مواد سرطانزا و سایر سموم موجود در کبد خارج شود.
همچنین در درمان این بیماری سبزیجات هم تاثیر بسزایی دارد. سبزیجات، مقدار زیادی مادهی معدنی گوگرد دارد و کبد را در فرآیند سمزدایی تقویت میکند.
سبزیجات چلیپایی مانند کلم بروکلی، کلم و گل کلم برای کبد مفید است. همچنین گیاه دارویی خار مریم که داروی گیاهی خوبی به شمار میرود و سلولهای آسیبدیدهی کبد را درمان میکند. هویج هم نقش مهمی در از بین بردن تمام سموم بدن ایفا میکند وبهتر است برای رفع مشکلات کبدی از آن به طور منظم استفاده کنید.
گیاه دارویی زرشک هم به تغذیهی کبد کمک میکند و انجام درست کارهای کبد نقش خوبی دارد.
نکات درمانی این بیماری:
خیلی از بیماران چاقی که تازه متوجه بیماری کبد چرب خود شده اند فکر میکنند که با رژیم سخت میتوانند این بیماری را درمان کنند ولی باید بدانند که این روش هم عوارض دیگر را برای بدن به وجود می آورد و هم سیر بیماری کبد را بدتر میکند.
مبتلایان به این بیماری باید در نظر داشته باشند که کاهش وزن برای درمان این بیماری بسیار مفید است. آنها بهتر است با انتخاب رژیم های غذایی مناسب وزن خود را کم کنند.
خیلی از بیماران چاقی که تازه متوجه بیماری کبد چرب خود شده اند فکر میکنند که با رژیم سخت میتوانند این بیماری را درمان کنند ولی باید بدانند که این روش هم عوارض دیگر را برای بدن به وجود می آورد و هم سیر بیماری کبد را بدتر میکند.
این افراد بهتر است ورزش های منظم انجام دهند. متخصصین این بیماری، اولین و مهم ترین قدم در درمان بیماری کبد چرب را، ورزش کردن میدانند. ورزش کردن آسان ترین روش درمان بیماری کبد است. این افراد اگر فرصت کافی برای رفتن به باشگاه را ندارند بهتر است روزی نیم ساعت تا یک ساعت پیادهروی کنند و یا آهسته بدوند. برای درمان کبد چرب ورزش خاصی توصیه نشده است و این افراد برای انجام ورزشهای خاص ممنوعیتی برایشان ایجاد نشده است. بیماران باید بدانند که ورزش باید مدام انجام شود تا بتواند تاثیر خود را بگذارد و به گونه ای نباشد که دو روز انجام بدهند و سه روز انجام ندهند. لازم نیست 20 دقیقه یا یک ساعت مداوم باشد. افرادیکه مشکلات عضلانی دارند و نمیتوانند ورزش زیاد انجام دهند، توصیه میشود 2 تا 10 دقيقه يا 4 تا 15 دقيقه ورزش کند.
افرادی که میخواهند با ورزش کردن، بیماری کبد چرب را درمان کنند بهتر است سریع راه بروند یا از سربالایی بالا روند، تا به بدن فشار بیاید و عرق کند، ضربان قلبش تند شود و به نفسنفس زدن بيفتد. این ورزش ها هم وزن را پایین میآورد و هم کبد چرب را خوب میکند.
یکی دیگر از نکاتی که فرد مبتلا به بیماری کبد چرب باید به آن توجه داشته باشد این است که این افراد، دیابت و چربی خون خود را کنترل کنند. چون این می تواند در بهبود این بیماری نقش داشته باشد.

میزان شیوع بیماری کبد چرب در جامعه
آمارهایی وجود دارد که نشان می دهد ۴۰ درصد ایرانیان مبتلا به کبد چرب هستند و میزان شیوع آن در جامعه جای نگرانی دارد. تغییرات سبک زندگی، افزایش میزان چاقی در افراد جامعه، افزایش وزن افراد و قطر شکم و چربیهای شکمی، همچنین کم شدن تحرک و فعالیتهای بدنی و استفاده زیاد از غذاهای فست فودی و ناسالم، زیادشدن استرس افراد جامعه؛ باعث شده است که آمار مبتلایان به این بیماری در جامعه زیاد شود.
همچنین متوسط سن ابتلا به این بیماری هم کم است درگذشته سن شیوع کبد چرب بالای ۶۰ سال بوده است و اکنون این سن به 40 سال رسیده است. همچنین برخی از کودکان 10 تا 12 سال هم درگیر این بیماری هستند.
اخیرا با مطالعاتی که روی این قضیه انجام داده اند و با جمعآوری تمام داده های موجود و نمونهگیریهایی که بر روی هزاران نفر انجامشده و نتایجی که به دست آورده اند
به این نتیجه رسیدهاند که بیماری کبد چرب در شمال ایران ازجمله در مازندران، گلستان و خراسان شمالی شایعتر و بیشتر است. افراد این مناطق از مشکلات چاقی بیشتری برخوردار هستند و این با سبک زندگی افراد این مناطق، سفره های مردم و عادات و روش های زندگی ارتباط مستقیم دارد. ولی هرچه از شمال کشور به سمت جنوب پیش می رویم این بیماری کمتر است.
بهتر است فرهنگ پرخوری در افراد جامعه از بین برود. ایرانی ها وقتی به مهمانی میروند مدام به هم تعارفات بخور و نخور دارند. این فرهنگ اشتباه است و باید عوض شود. چون همین تعارفات باعث زیاد خوردن غذا و افزایش وزن و به وجود آمدن مشکلات میشود.
جامعه هم باید با ایجاد شرایطی برای افراد جامعه، مصرف سیگار و دخانیات را کنترل کند تا باکم شدن مصرف این مواد، از ابتلا افراد جامعه به این بیماریها جلوگیری شود.

مشاوره و آموزش بیماران
افرادی که مبتلا به بیماری کبد چرب هستند برای رسیدن به وزن ایده آل و تنظیم سرعت، کاهش وزن میتوانند از متخصص تغذیه مشورت بگیرند و برنامهریزی صحیح و دقیقی انجام دهند. چون رژیم های غیر علمی نه تنها هیچ تاثیری ندارد بلکه صدمات جبرانناپذیری را هم به وجود می آورد. مثلا بعضی از افراد ممکن است برای کاهش وزن از دارو استفاده کنند درصورتیکه این روش خوبی نبوده و ممکن است عوارض داشته باشد.


