سیزدهمین دوره از پروژه های دانش آموزی تبیان نیز با یاری خداوند و حضور پر شور شما دوستان و علاقمندان به پایان رسید اما کار ما هنوز تمام نشده است! این دوره نیز همچون سال های گذشته دوستان بسیاری با ثبت طرح ها و ایده های خلاقانه خود در منوی "پیشنهاد موضوع" ما را در ارتقای تنوع پروژه ها یاری نموده اند. هم چون گذشته بر آن شدیم تا با گردآوری این ایده های جالب، علاوه بر قدر دانی از این دوستان نوآور، زمینه ای را برای ایده پروری سایر پژوهشگران علاقمند فراهم آوریم. فراموش نکنید که ما همیشه منتظر طرح های جدید شما عزیزان هستیم.

نام ایده: جایگاه اجتماعی «زن» در داستان های شیوا ارسطویی
نام ارائه دهنده/دهند گان: راشین گودرزی و پارمیدا رضوانی
زمینه و نوع پروژه: روان شناسی
درجه سختی: دشوار
نام مدرسه: دبیرستان فرزانگان 3

 چکیده پروژه
از آن جایی که آثار ادبی آیینه اندیشه ها و باورهای عمیق ِ نویسندگان و شاعران و گواه ِ تجربه ها و ژرف اندیشی های ملّت هاست، مطالعه آن به مخاطب این امکان را می دهد تا با سیر تحوّل اندیشه ها و جریان های فکری و ادبی آشنا شود و در زندگی خود به صورت کاربُردی از آن ها بهره گیرد؛ هدف این پژوهش بررسی شخصیّت و جایگاه اجتماعی زن در ادبیات داستانی و تاثیر ویژگی های زنانه در جامعه، با توجّه به داستان های شیوا ارسطویی، بود.

 مقدمه
نقد جامعه شناختي ادبيّات، يکي از شيوه هاي نسبتاً نوين در مطالعات ادبي است. در اين شيوه به بررسي ساختار و محتواي اثر ادبي و ارتباط آن با ساختار و تحوّلات جامعه اي که اثر، مولود آن است مي پردازند. آن چه در نقد جامعه شناختيِ ادبيّات از اهمّيّت بيشتري برخوردار است، انعکاس تصوير جامعه در جهان تخيّلي و هنري اثر ادبي و شکل هاي مختلف آن است. تاريخچه شکل گيري نقد جامعه شناختي ادبيّات به صورت روشمند و علمي به آغاز قرن نوزدهم ميلادي باز مي گردد. در مطالعاتِ جامعه شناختي ادبيّات از محققاني نظير مادام دواستال و ايپوليت تِن بايد نام برد که نخستين بار سعي کردند به تعامل جامعه و ادبيّات بپردازند.

 شیوا ارسطویی، نویسنده، مترجم و شاعر ایرانی است. او و زنان داستان هاي او زن بودن خود را پذیرفته و با آن کنار آمده اند و یا سعی در کنار آمدن با آن دارند. ارسطویی در داستان هایش با دل و جرأت بیشتري به زنان میدان عمل داده است. داستان هاي او درباره زنانی است که علاوه بر کوشش براي فراتر رفتن از زندگی روزمره، به ویژگی هاي زنانه شان توجّه دارند. زن در این داستان ها به شکلی واقع بینانه، خصوصیّات ذاتی خود را پذیرفته، با آن ها زندگی می کند نه مبارزه. مردهایی در زندگی این زنان وجود دارند که بخشی از وجود زنان به شدت به آن ها وابسته است. نیمه اي از وجود این زن او را به سمت استقلال می کشد و نیمه دیگر که بسیار زنانه است، او را کامل می کند.

  با در نظر گرفتن این موضوع که ادبیّات آیینه تمام نمای جامعه است و هرکس برای پی بردن و شناخت جامعه می تواند به آن مراجعه کند دانش آموزان با مطالعه آثار شیوا ارسطویی و با توجّه به مکتب نقد جامعه شناسی به این نتیجه رسیدند که زن در نگاه ارسطویی بدون ذرّه اي افسوس، زن است. زنی که تمام پستی و بلندي هاي وجود خود را پذیرفته، با آگاهی بر آن ها و نیازهایش در موقعیّت هاي مختلف، طبیعی ترین و غریزي ترین بخش خود را نشان می دهد. ارسطویی اعتقاد دارد که یک زن، براي اینکه در جامعه مطرح شود و پا به پاي مردان حرکت کند و حقی برابر با حقوق مردان داشته باشد، تنها کاري که می تواند انجام دهد این است که از زن بودن خود دفاع کند.

 هدف
 از آن جایی که آثار ادبی آیینه اندیشه ها و باورهای عمیق ِ نویسندگان و شاعران و گواه ِ تجربه ها و ژرف اندیشی های ملّت هاست، مطالعه آن به مخاطب این امکان را می دهد تا با سیر تحوّل اندیشه ها و جریان های فکری و ادبی آشنا شود و در زندگی خود به صورت کاربُردی از آن ها بهره گیرد؛ هدف این پژوهش بررسی شخصیّت و جایگاه اجتماعی زن در ادبیات داستانی و تاثیر ویژگی های زنانه در جامعه، با توجّه به داستان های شیوا ارسطویی، بود.

روش
پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش از نوع پژوهش‌های مروری با رویکرد مطالعات میدانی بود. در پروژه حاضر دانش آموزان با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی مختلف از جمله نورمگز، مگ ایران، سیولیکا و پایگاه علوم انسانی به جستجوی آثار منتشر شده در مورد آثار شیوا ارسطویی پرداختند. سپس آثار شیوا ارسطویی را گردآوری نموده و شروع به خوانش آن کردند. با توجه به موضوع پژوهش، دانش آموزان به فیش برداری و نکته برداری در مورد نقش و جایگاه زنان در نوشته های ارسطویی پرداختند. در نهایت مطالب گردآوری شده مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند.

 مهارت های کسب شده
1. آشنایی با شیوه انجام کار گروهی
2.آشنایی با شیوه های جستجو در اینترنت
3. آشنایی با شیوه انجام پژوهش و نوشتن مقاله
4.آشنایی با نحوه ارائه گزارش عملکرد
5.آشنایی با روش ایده یابی (توفان مغزی)
6.آشنایی با مهارت کاربرد ابزار و وسایل مورد نیاز
7.آشنایی با پروپوزال نویسی
8.آشنایی با نحوه انجام آزمایش
9. آشنایی با آثار شیوا ارسطویی
10.  مطالعه و کتابخوانی
11.  آشنایی با شیوه های نقد و نقد نویسی

پروژه حاضر در مورد نقد آثار کدام نویسنده بود؟ شیوا ارسطویی
1.سهراب سپهری
2.شیوا ارسطویی
3.ارسطو معمولی
4.بهاره رهنما
 
مطالب مرتبط:
اهداف ارائه ادبیات به کودکان و نوجوانان
زبان شناسی چیست؟

تهیه کننده: مهدی رحمانی - تنظیم کننده: محبوبه همت