عده ای بدون تفکر، مشورت و ارزیابی، فوراً به قرآن تفأل می زنند، در حالی که این کار از سوی هیچ یک از ائمه اطهار علیهم السلام صورت نگرفته است. قبل از اینکه استخاره کنید، تفسیر کنید وجود مبارک امام باقر (علیه السلام) فرمود: عقائد و اخلاق و اعمالی که دارید؛ قبل از اینکه استخاره کنید، تفسیر کنید. ما گاهی بین دو تا کار مُخیّر یا مردّدیم. نمی‌دانیم کدام حق است، کدام باطل؛ کدام خیر است، کدام شرّ؛ کدام حَسن است، کدام قبیح؛ کدام سعادت بار است، کدام شقاوت آور. فرمود: شما عقائدتان، اوصاف تان، اخلاق تان، اعمال تان، اقوال تان را چه آنهائی که متعارض دارد، چه آنهائی که متعارض ندارد؛ همه این امور را بر قرآن کریم عرضه کنید؛ اهل تفسیر باشید، نه استخاره! آدم دختر خودش را به چه کسی بدهد؟ چطور دین گفته که برو ازدواج بکن ولو تمکّن نداری! نه تمکّن شرط است نه فقر مانع است، حال آدم دختر خودش را به چه کسی بدهد؟ بعضی از آقایان سؤال کردند که ما در این مورد استخاره بکنیم یا نه؟ مستحضرید صاحب عروة الوثقی در همان مقدمات بحث حج، آداب سفر را که ذکر می‌کند یک مقداری آنجا بحث استخاره را اشاره می‌کنند و می‌گویند که خیلی استخاره مثلاً سند صحیح و قوی ندارد؛ البته مجرّب است و اینها ولی عمده استخاره یعنی دعای نورانی امام سجاد(سلام الله علیه) را خواندن؛ آن دعای نورانی استخاره، آن اثر دارد ، ما هم همین کار را می‌کنیم. یک دعای مخصوص استخاره است که آن واقعاً اوّل و آخرش نور است و در دعای سی‌وسوم صحیفه سجادیه هست. هر کسی تصمیم گرفت یک کاری را انجام بدهد ولو به حسب ظاهر خیر است اما خیرش را از خدا بخواهد، همین طور وارد کار نشود! این یک دستور اکید اسلامی است و جزء سنن ماست و بسیار کار خوبی است. این دعای استخاره، یعنی طَلَبُ الخِیر. یعنی خدایا! من این کار را حالا فکر کردم، دیدم که به حسب ظاهر مصلحت است؛ دارم انجام می دهم. من که از عواقبش خبر ندارم، از همراهانش خبر ندارم؛ تو خیر مرا در این کار قرار بده. این استخاره، یعنی طَلَبُ الخِیر. ما اگر یک کاری را مشورت کردیم و برای ما روشن شد انجام بدهیم؛ اصلاً دعا، دعای استخاره است. خدایا! من از اسرار عالم بی‌خبرم نمی‌دانم چه پیش می‌آید، فکرم را کردم، بررسی کردم ولی قضا و قدر به عهده توست مصلحت به عهده توست همه امور به عهده توست من هم به تو سپردم. مشورت بکند وقتی مسلّم شد که این کار، کار خیر است آن دعای استخاره صحیفه سجادیه را می‌خواند بعد انجام می‌دهد، آن وقت خیر هم می‌بیند. امّا آن استخاره که انسان قبل از اینکه فکر بکند، قبل از اینکه مشورت بکند، قبل از اینکه ارزیابی بکند؛ فوراً به قرآن تفأل بزند، این کار را خیلی به ما دستور ندادند! البتّه در موقع حیرت که انسان واقعاً متحیّر شد؛ آن یک راه دیگری است. بنابر این اولا آن دعای استخاره فراموشمان نشود، ثانیا اینکه در هر کاری فکر و تدبّر و مشورت و ارزیابی و تعقّل باشد و ثالثا اگر واقعاً متحیّر شدیم، ماندیم؛ نمی دانیم کدام کار برای ما صحیح است، کدام کار ناروا. آنوقت به قرآن استخاره می کنیم. امّا وجود مبارک امام باقر (علیه السلام) فرمود: مهم تر از استخاره، «تفسیر» است. شما تمام کارهایتان را بر قرآن عرضه کنید؛ چه این آراء و اندیشه ها متضارب و متعارض و مُتنافی و مختلف باشد، چه یک اندیشه. شما این را بر قرآن عرضه کنید، ببینید آیا مطالب قرآنی، معارف قرآنی، معانی قرآنی آن را امضاء می کند یا نمی کند. حالا یک وقت است یکی کسی می شود علامة طباطبائی (رضوان الله علیه)، خُب آن جزء نوادر است. ولی اینکه خطوط کلّی قرآن را بفهمیم، ترجمه اش را بفهمیم، گزیدة تفسیر را بفهمیم، به تفسیر روانی از او با خبر باشیم؛‌ این خیلی سخت نیست، خطوط کلّی قرآن را انسان بفهمد. وقتی این ترازو را فهمیدیم،‌ آنوقت این عقائد را با این ترازو می سنجیم. منبع: سایت اسراء؛ بیانات آیت الله جوادی آملی در جلسه درس فقه