با نگاهی متفاوت به بررسی بخشی از عملکردهای مصدق پرداخته ایم. امام خمینی(ره) درباره مصدق چه نظری داشت؟ آیا مصدق پایه گذار صنعت نفت بود؟ چه رابطه ای میان مصدق و انگلیسی ها وجود دارد؟ آمریکایی ها پاسخ اعتماد مصدق را چگونه دادند؟ اعضای جبهه ملی چه جایگاهی برای دین قائل بودند؟ اینها چندسوالی است که در این پرونده به آن پاسخ خواهیم داد.
عنوان چکیده مصدق پایه گذار ملی کردن صنعت نفت نبود سید محمود کاشانی استاد دانشگاه شهید بهشتی و فرزند ارشد آیتالله کاشانی رهبر نهضت ملی ایران، در یادداشتی در واکنش به اقدام اخیر شورای شهر تهران برای نامگذاری خیابانی به نام دکتر مصدق، نوشت که محافلی در کشور ما به رغم اتهامهای روشن خیانت مصدق به ایران میخواهند با نامگذاری خیابانی به نام مصدق، مُزد خیانت را بدهند و در واقع خیانت را در این کشور تشویق کنند. از روی کار آوردن رضاخان تا توهین به علمای شیعه/ او مسلم نبود اگرچه بسیاری مصدق را مرد مبارزه با رضاشاه میدانند اما سخنان وی نشان از علاقه مصدق به رضا شاه دارد. مصدق و سایر اعضای فراماسونری در ایران تحت یک هیئت هشت نفره به انگلیسیها مشورت میدهند که رضاشاه به عنوان شاه ایران انتخاب شود. مسلمان و بهایی از نظر مصدق دکتر مصدق بعد از تمام شدن صحبت من به گونه تمسخرآمیزى، قاه قاه و با صداى بلند خندید و گفت: «آقاى فلسفى از نظر من مسلمان و بهایى فرق ندارند. مصدق از نگاه امام خمینی از زندگی و تاریخ تحولات دكتر محمدمصدق حرفها و کتب زیادی گفته و نوشته شدهاست. امروز هم بعد از گذشت سالها همچنان هواداران مصدق مخصوصا قشرهای روشنفكرنمای غرب گرا تلاش میكنند تا اصول فكری و وابستگیهای به غرب و خصلتهای شخصی وی را به حق جلوه دهند و جا بیاندازند. رابطه ملیگرایان با آمریکاییها چگونه بود؟ بازخوانی تاریخ معاصر ایران نشان میدهد، فرایند ارتباط ملیگرایان با کشورهای غربی و عمدتا آمریکا پس از 16 آذر 1332 در سه لایه و سطحِ ارتباط فکری، ارتباط رسمی استراتژیک و ارتباط مخفی (اعم از عادی یا مزدورانه) دستهبندی میشود. در ادامه به رابطه ملی گرایان با غربی ها و اعتماد به آنها خواهیم پرداخت. ارتباطی که مصدق زیاد از آن بهره برد. خیانت آمریکا به اعتماد مصدق پشت كردن آمریكا به مصدق و ملت ایران زمانی رخ داد كه این كشور با بریتانیا بر سر نفت ایران به توافق رسید. از این مقطع به بعد دیگر آمریكا نه تنها از ملی شدن نفت ایران حمایت نكرد، بلكه با عدم اعطای وام به ایران، تلاش كرد تا با فشار اقتصادی، ایران را مجبور كند با انگلیس كنار بیاید. موافقان و مخالفان کودتا در ایران! در اینکه کشورهای خارجی به ویژه انگلیس و آمریکا در جریانات ۲۸ مرداد دخالت داشتهاند، تردیدی نیست، اما نمیتوان نام آن را کودتا گذاشت. عبارت کودتا از روزی گفته شد که دکتر مصدق فرمان عزلش را گرفت و صبح روز بعد اعلام کرد که کودتایی شده است.
