از چند دهه گذشته که صنعت هوانوردی برای نخستین بار وارد ایران شد سوانح، گاه و بیگاهی گریبانگیر جامعهی ما شده است. البته این جریان محدود به ایران نمیشود و حادثهای جهانی است از این رو، امروزه هوانوردی یکی از بالاترین میزان وقوع "سوانح" را در جهان به خود اختصاص داده است. باید توجه داشت که در ایران آمار زیادی در رابطه با حوادث هوایی در دست است که بسیاری، آن را به تحریمهای غرب علیه ایران و نیز عدم وجود متخصصین مربوطه برای رفع این معایب میدانند. باید توجه داشت که تلفات سفر زمینی به مراتب بیشتر از سفرهای هوایی است ولی متاسفانه این گونه تلفات در میان عامه مردم به مسئلهای عادی تبدیل شده است. سالانه چند نفر در جادهها کشته میشوند؟ بر اساس آمار منتشر شده، در ۸ ماه نخست سال جاری یعنی از ابتدای فروردین تا انتهای آبان، نزدیک به ۱۱ هزار ۶۰۰ نفر در جادههای کشور براثر حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند و این بدان معناست که بطور متوسط در این مدت، هر ماه ۱۴۵۰ نفر از هموطنانمان اسیر دام مرگ شدند و خودرو وسیله گرفتن جانشان شد. اگر این میزان مرگ و میر ناشی از حوادث جادهای را بر تعداد روزهای ماه تقسیم کنیم مشخص میشود که روزانه بیش از ۴۸ نفر و به طور میانگین هر نیم ساعت یک نفر در جادههای کشور جان خود را از دست میدهد. آمار میزان فوت سالانه نزدیک به ۱۶ هزار نفری در حوادث جادهای به این معناست که از هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت ایران سالانه ۲۰ نفر در وسایل نقلیه از بین میروند. حقیقت این است که، همین الآن که شما مشغول مطالعه این مطلب هستید چه بسا مرگ به سراغ یکی از هموطنانمان بیاید و این در حالی است که اگر آمار معلولین و مصدومین را نیز که بعضا تا آخر عمرشان دیگر حتی نتوانند راه بروند یا بنشینند و یا تحرکی داشته باشند را به میزان مرگ و میر اضافه کنیم خواهید دید که روزانه نزدیک به ۱۰۰۰ نفر براثر تصادف و... به جمعیت مصدومین و معلولین اضافه میشود که سهم هر ساعت از آن بیش از ۴۱ نفر است. طبق آمار اعلام شده از این میزان تعداد جانباختگان تنها ۳۰ درصد متعلق به داخل شهرهاست و ۷۰ درصد آن در راه ها و جادهها رخ میدهد. آخرین سوانح مرگبار هوایی در ایران سالانه چند هواپیما سقوط میکند؟ با گذشت یک هفته از خبر ناگوار سقوط هواپیمای ATR مربوط به شرکت هواپیمایی آسمان، همچنان هم این خبر بر سر زبانها بوده و چه در داخل کشور و چه در خارج، اکثرا پیگیر آخرین خبرها دربارهی اجساد هستند. این هواپیما که بنا بر دادههای موجود از امنترین نوع هواپیماها محسوب میشود و آمار سوانح آن بسیار پایین گزارش شده است. هواپیمای ATR حامل ۶۶ نفر از هموطنانمان بود که مسیر هوایی را بر تردد جادهای ترجیح داده بودند. اگرچه این ترجیح در نگاه اول به از دست دادن جانشان منجر شد اما واقعیت این است که نگاهی به تلفات جادهای نشان از این دارد که به طور معمول روزانه جمعیت بسیار زیادی از مردم مثل همین مسافران هواپیما در جادهها جانشان را از دست میدهند.(1) سوانح هوایی سال 96 ۲۹ بهمن ۱۳۹۶: یک فروند هواپیمای ATR 72-212 که از تهران عازم یاسوج بود بر فراز سمیرم سقوط کرد. 29 بهمن ۱۳۹۶: یک هواپیمای فوکر ۱۰۰ قشم ایرهنگام فرود در باند فرودگاه مشهد به دلیل باز نشدن چرخها، دچار سانحه شد. 8 آبان ۱۳۹۶: یک فروند هواپیمای فوقسبک از نوع آموزشی TECNAM در فرودگاه گلبهار مشهد دچار سانحه شد. سوانح هوایی سال 95 16 آذر ۱۳۹۵: یک فروند هلیکوپتر متعلق به شرکت پنها در دریاچهٔ چیتگر تهران سقوط کرد. 7 آذر ۱۳۹۵: یک فروند بالگرد MI17 متعلق به شرکت نفت خزر به هنگام انتقال مصدوم، پس از چند ثانیه برخاستن از سکوی نفتی امیرکبیر در دریای خزر دچار نقص فنی شد و سقوط کرد. 17 آذر ۱۳۹۵ سقوط یک فروند هواپیمای آموزشی در اقلید. 8 اردیبهشت ۱۳۹۵: یک فروند هواپیمای F7 که با دو نفر سرنشین از پایگاه هشتم شکاری اصفهان برای پرواز آموزشی برخاسته بود دچار حادثه شد و در حوالی شهرستان نائین سقوط کرد. 6 فروردین ۱۳۹۵: در پی سقوط یک فروند بالگرد اورژانس در نزدیکی دریاچه مهارلو در اطراف شهرستان کوار استان فارس تمامی ۹ سرنشین این بالگرد جان باختند. عوامل منجر به حوادث حمل و نقلی شکی نیست که سه عامل وسیله، راننده و جاده در بروز سوانح اینچنینی، دخیل می باشند. اما بر کسی پوشیده نیست که کیفیت بسیار پایین محصولات خودروساز کشور که با رانت و امتیازات دولتی سهم عمده بازار را دارند در این آمار بالای تصادفات دخیل هستند. اما اتفاقی که در واقعیت پیش می آید این است که بعد از هر تصادف، انگشت اتهام به سمت مردم نشانه می رود و خودروسازان در حاشیه امن همچنان به تولید خودروهای بی کیفیت مشغول هستند و مقصر اصلی تصادف، راننده و عامل انسانی معرفی میشود در صورتی که بهترین رانندهها هم نمیتواند با خودروی بیکیفیت در امان بماند.(2) مقایسه ایران با سایر کشورها در آمار تصادفات آمار میزان فوت سالانه نزدیک به ۱۶ هزار نفر در حوادث جادهای به این معنا میباشد که از هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت ایران سالانه ۲۰ نفر توسط وسایل نقلیه از بین میروند که اگر این عدد را با سایر کشورها مقایسه کنیم نشان از وضعیت قرمز در این زمینه دارد و براساس برخی پژوهش ها ایران رتبه اول مرگ و میر جادهای در جهان را نیز از آن خود کرده است. اگر این آمار را با کشورهای اروپایی قیاس کنیم، به راحتی میتوان به اختلاف آن پی بُرد؛ چنانکه در اغلب کشورهای اروپایی این رقم به ۲.۵ تا ۶ نفر میرسد. امید آن میرود که با نظارت بیش از پیش بر روند تولیدات داخلی و نیز تغییرات عمده در سیستم امنیتی انواع وسایل نقلیهی کلان، کمتر شاهد مرگ و میر هموطنان خود باشیم. پی نوشت: 1- هر سال چند هواپیما در ایران سقوط میکند؟، مشرق نیوز، 30 بهمن 1396 2- علل حوادث منجر به مرگ رانندگی، شفا آنلاین، آبان 1396