وقتی انسان محبت خدا را اختیار کرد باید محبت افرادی را برگزیند که در طول محبت خدا باشند و نمی‌تواند محبتی را انتخاب کند که در عرض محبت پروردگار باشد. بنابراین محبت اولیاء الهی و مؤمنین را می تواند اختیار کند و نمی‌تواند محبت دشمنان خدا را در دل داشته باشد. جمع ميان محبت خدا و محبت دشمنان خدا در يك دل ممكن نيست، وانسان‌ها بايد از ميان اين دو، يكى را برگزينند، اگر مؤمن واقعی هستند بايد از دوستى دشمنان خدا بپرهيزند و در غیر این صورت ادعاى مسلمانى نكنند؛ زیرا قرآن مى‏فرمايد: «لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ»[3]«هيچ گروهى را كه ايمان به خدا و روز قيامت دارد نمى‏يابى كه با دشمنان خدا و رسولش دوستى كنند، هر چند پدران يا فرزندان يا برادران يا خويشاوندان آن‌ها باشند». مؤمنین حق ندارند با دشمنان الهی دوستی کنند و آنها را ولی خود قرار دهند چنان که قرآن می‌فرماید:« لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنينَ »[4]«افراد باايمان نبايد به جاى مؤمنان، كافران را دوست و سرپرست خود انتخاب كنند» بعد در ادامه می‌فرماید:« وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ في‏ شَيْ‏ء » «و هر كس چنين كند، هيچ رابطه‏اى با خدا ندارد (و پيوند او بكلّى از خدا گسسته مى‏شود)» البته اگر به سبب مصالح مهم‌تری باشد و در آن دوستی تقیه باشد مشکلی ندارد. اثر محبت داشتن به دشمن این است که کم کم، خوی و صفت آن‌ها در این افراد اثر می‌گذارد و از آن‌ها در بعضی مسائل پیروی می کنند و شاید در بعضی مواقع افرادی هم به آئین آن‌ها درآیند و دین خود را از دست بدهند افرادی که به سبب ترس یا چیزهای واهی با دشمنان خدا رابطۀ دوستی برقرار می کنند آن‌ها در حقیقت ایمان ندارند، شیطان آن‌ها را فریب داده است و ایمانشان را ربوده که با دشمنان خدا و اهل بیت (علیهم السلام) رابطۀ دوستی برقراv می کنند؛ چون این افراد دستور قرآن را که می فرماید: «أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُم‏»[5]«در برخورد با كافران سرسخت و در ميان خودشان با يكديگر مهربانند» اطاعت نکردند. آن‌ها به جای سرسختی و شدت با کفار و دشمنان الهی با آن‌ها رفتار دوستانه دارند و این اخلاق، خلاف قرآن و دستور خداوند است. اثر محبت داشتن به دشمن این است که کم کم، خوی و صفت آن‌ها در این افراد اثر می‌گذارد و از آن‌ها در بعضی مسائل پیروی می کنند و شاید در بعضی مواقع افرادی هم به آئین آن‌ها درآیند و دین خود را از دست بدهند. بنابراین بر مؤمنین لازم است که اولاً در عاقبت این دوستی و محبت فکر کنند که احتمال دارد این دوستی به قیمت از دست رفتن ایمان باشد و موجبات کفر را فراهم آورد، در نتیجه عذاب‌های متعدد و سنگینی را که برای دشمنان و کافران است شامل حال او بشود؛ چنان که قرآن در مورد این افراد می‌فرماید: «الْمُلْكُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ لِلرَّحْمنِ وَ كانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرينَ عَسيراوَ يَوْمَ يَعَضُ‏ الظَّالِمُ عَلى‏ يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبيلاً يا وَيْلَتى‏ لَيْتَني‏ لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَليلا»[6]«حكومت در آن روز از آن خداوند رحمان است؛ و آن روز، روز سختى براى كافران خواهد بود و (به خاطر آور) روزى را كه ستمكار دست خود را (از شدّت حسرت) به دندان مى‏گزد و مى‏گويد: «اى كاش با رسول (خدا) راهى برگزيده بودم‏ اى واى بر من، كاش فلان (شخص گمراه) را دوست خود انتخاب نكرده بودم!». ثانیاً دقت کند که آن‌ها ذلیل‌ترین موجودات و محکوم به فنا هستند «إِنَّ الَّذينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ فِي الْأَذَلِّين»[7]«بى‏ترديد كسانى كه با خدا و پيامبرش دشمنى و مخالفت مى‏كنند، در زمرۀ خوارترين (افراد) هستند» همچنین بداند اگر به ظاهر، دشمنان دارای قدرت و ثروت هستند همۀ این‌ها را خداوند به آن‌ها داده تا عذابشان زیادتر شود و انسان نباید از این مطلب فریب بخورد. افراد باید بدانند که نابودی این اشخاص حتمی است و تنها خداوند است که قوی است و هیچ گاه حکومتش رو به فنا نمی رود و خداوند و محبینش پیروزند «كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلي‏ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزيز»[8]«خدا لازم و مقرّر كرده است كه بى‏ترديد من و پيامبرانم پيروزيم همانا خدا نيرومند و تواناى شكست‏ناپذير است». بنابراین هیچ عاقلی با موجودات پست که محکوم به شکست و فنا هستند دوستی برقرار نمی‌کند و دوستی و محبت کسانی را در دل نگه می دارد که قوی، پیروز و باقی هستند. پی نوشت: [1] - شعرا/89. [2] - احزاب/4. [3] ـ مجادله/22. [4] - آل عمران/28. [5] ـ فتح/29. [6] -فرقان/26، 27، 28. [7] ـ مجادله/20. [8] ـ مجادله/21.