هدف اصلي اين روش دو چيز بود: يكي جمع آوري اموال (خمس، زكات، نذور و هدايا) از مناطق مختلف و ديگري پاسخ به پرسش ها و شبهات فقهي و عقيدتي شيعيان.
شايد عصر امام صادق(عليه السلام) آغاز وكالت در شيعه بوده است و نمايندگان امام صادق(عليه السلام) در نواحي مختلف به پاسخ گويي به سؤالات مردم مي پرداختند اما دوران امام موسي كاظم كه تدابير شديد امنيتي و جاسوسي عباسيان عليه امام شكل يافته بود تا حدودي گسترش وكالت را شاهديم اما بيشترين دوره گسترش سازمان وكالت را در دوره بعد از امام رضا(عليه السلام) در ميان شيعيان مشاهده مي كنيم چرا كه از سويي اختناق حكومت و خفقان شديد شده بود و از سويي ديگر شكنجه شيعيان در ارتباط يافتن آنان با امامان(عليهم السلام) بسيار گسترده شده بود.
البته وكلا خود داراي سلسله مراتب بودند. وكلاي امام(عليه السلام) براي نواحي چهارگانه زير به عنوان وكلاي كل بوده است:
الف. ناحيه بغداد، مدائن و عراق، ب. ناحيه دوم: بصره و اهواز، ج. ناحيه سوم: قم و همدان، د. ناحيه چهارم: حجاز، يمن و مصر.
و برخي وكيل جزء بوده اند و زير نظر وكيل ايالت كار مي كردند كه وكيل ايالت را امام تأييد مي كرده است.
نكته ديگر آن كه وكلا در فراز و فرود روزگار و در برخي سخت گيري ها و يا دنياطلبي ها دچار دگرگوني مي شدند و در برخي گزارش ها چنان آمده است كه برخي از وكلا دچار دنياطلبي شده و از صراط مستقيم الهي و پيروي امامان(عليهم السلام) بيرون رفته اند كه امام خود آنان را بركنار نموده و به شيعيان اطلاع داده اند.
منبع : پرسمان
