«ديسمنوره» يا قاعدگي دردناك از مهمترين مشكلات مربوط به سلامتي زنان با تأثير منفي بر سلامتي آنان است که معمولاً بهصورت گرفتگیهای عضلانی در نواحی تحتاني شكم رخ ميدهد.
نوعی از این مشکل تحت عنوان «ديسمنوره اوليه»، شامل درد قاعدگي بدون آسیبهای لگني و با انقباضات رحمي است. ديسمنوره اوليه بدون بيماريهاي لگن بوده و مطالعات بسياري در مورد آن انجام گرفته است. در ايران، این بیماری حدود 71 درصد گزارش شده است.
اين اختلال به دليل افزايش «پروستاگلاندينها» و «لكوترينها» (دو نوع از مواد شیمیایی موجود در بدن) و بيشتر در دو روز اول قاعدگي ايجاد شده و باعث افزايش انقباضات رحم ميشود.
علاوه بر مشكلات اقتصادي ديسمنوره بر روابط اجتماعي نيز تأثير ميگذارد. در اين دوران زنان براي انجام كارهاي خانه كم حوصله هستند و تغييرات خلقي كه ايجاد مي شود بر روي روابط آنها با فرزندان و همسرشان تأثير مي گذارد. درمان رايج ديسمنوره استفاده از كنتراسپتيوهاي خوراكي و داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي مي باشند، كه به دليل عوارض گوناگون، از مقبوليت لازم برخوردار نمي باشند. اين در حالي است كه استفاده از درمانهاي آلترناتيو، ويتامينها و مكملهاي غذايي، طب سوزني، طب فشاري، رفتار درماني و آرامسازي جهت بهبود ديسمنوره پيشنهاد شده است.
«ديسمنوره» يا قاعدگي دردناك از مهمترين مشكلات مربوط به سلامتي زنان با تأثير منفي بر سلامتي آنان است که معمولاً بهصورت گرفتگیهای عضلانی در نواحی تحتاني شكم رخ ميدهد.
یکی از درمانهای رایج این بیماری شامل قرصهای مفنامیک اسید است که بسیار زیاد استفاده میشود. ولی این دارو دارای عوارض زیادی ازجمله اختلالات گوارشي، اسهال، خونریزی گوارشي، نارسايي كليه، آنمي همولتيك، واکنشهای حساسيتي، اختلالات قلبي و دفع خون در ادرار است.
استفاده ازداروهاي گياهي از سالها پيش در درمان تعدادي از بيماريهاي زنان مانند اختلالات قاعدگي مطرح است. در ايران داروهاي گياهي زيادي براي درمان ديسمنوره معرفي شده اند كه از جمله آنها رازيانه، گل محمدي، زنجبيل، نعناع، ويتاگنوس، آلوئه ورا، خوشاريزه، سنبلالطيب، آويشن و برخي گياهان ديگر مي باشند.
از جمله گياهان دارويي توصيه شده در اين رابطه گياه سنبلالطیب، است که از دیرباز بهعنوان دارویی آرامبخش مورد توجه بوده است. این گیاه داراي اثرات تسکینی بوده و حتی بهعنوان داروي خوابآور نیز به شكل قرص، قطره و كپسول والرین (سنبلالطیب) موجود است. این دارو در درمان كرامپهاي قاعدگي، علائم استرس مثل اضطراب سردرد عصبي و اسپاسم معده توصيه شده است. عوارض جانبي با مصرف اين دارو مشاهده نشده است ولي به صورت نادر گزارشهايي بر واكنشهاي آلرژيك، سردرد و افزايش خونريزي دوران قاعدگي وجود دارد.
با توجه به اهميت درمان مناسب ديسمنوره در ابعاد مختلف اقتصادي، اجتماعي و خانوادگي و گرايش به گياهان دارويي و از آنجا كه مطالعه مشابه در زمينه اثربخشي اين گياهان در ديسمنوره به شكل حاضر انجام نشده بود، این پژوهش با هدف مقايسه اثر مصرف اين گياه دارويي و مفناميك اسيد در تسكين درد ديسمنوره اوليه انجام شد.
در همین رابطه پژوهشگران «دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد» از این گیاه برای رفع مشکل درد در تعدادی از زنان دارای سن 16 تا 42 سال که از دیسمنوره اولیه شکایت داشتند، استفاده کردند. اثرات گیاه سنبلالطیب در این آزمایش با مفنامیک اسید مقایسه شد.
ﻧﺘﺎیج این پژوهش، ﻧﺸﺎن داد که تفاوتی از نظر سن، مدت قاعدگی، فاصله قاعدگی و شدت درد در شروع مطالعه در دو گروه وجود نداشت. پس از مداخله، نتایج نشان داد که استفاده از گیاه دارویی والرین (سنبلالطیب) میتواند به همان اندازه داروی مفنامیک در کاهش درد بیماران مؤثر باشد.
محققین در تبیین این نتایج اشاره کردند: «با توجه به اینکه پروسـتاگلاندينهـا سـبب انقباض عضلات صاف رحم و ايجاد درد كوليكي میشوند، لذا استفاده از دارويي كه خاصيت اسپاسـموليتيك یا شلکننده عضلات داشته باشـد، در كـاهش درد مـؤثر اسـت. همچنين با استفاده از عصاره والرين شدت انقباضات رحم نیز كاهش مییابد».
با توجه به نتایج این پژوهش که در «فصلنامه گیاهان دارویی» وابسته به پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی منتشر شده، اثربخشي والرين در كاهش ديسمنوره با تأثير مفناميك اسيد مشابه بود و به نظر مي رسد امكان استفاده از اين گياه در كاهش درد زنان در اين مشكل وجود دارد. از طرفي والرين داراي خواص ضداضطراب و آرامبخشي بوده كه مي تواند به عنوان يكي از كاربردهاي جانبي در اين دوره مورد استفاده قرار گيرد.
بنابراین استفاده از گیاه دارویی والرین یا سنبلالطیب میتواند بهعنوان دارویی جایگزین برای مفنامیک اسید برای کاهش درد قاعدگی مورد استفاده قرار گیرد.
به هر حال مطالعات زيادي در رابطه استفاده از مكملهاي تغذيه اي، گياهان، ويتامينها، مواد معدني آنزيمها و آمينواسيدها جهت كاهش ديسمنوره وجود دارند. در رابطه با عوارض اين مكملها و درمانهاي آلترناتيو بر سلامتي انسان مطالعه اي صورت نگرفته كه به نظر مي رسد لازم است در رابطه با عوارض والرين نيز در كنار فوايد آن مطالعات بيشتري انجام شود.
منابع:
کاظمیان، الف. و همکاران. 1396. بررسی مقایسهای اثر ضددرد والرین و مفنامیک اسید بر دیسمنوره اولیه. گياهان دارويي، ۴(۶۴): 159-153.
سیناپرس
