متاسفانه در سال های اخیر، بنا به دلایل متعدد از جمله آلودگی ها، افزایش دما و اسیدی شدن آب اقیانوس های جهان، بخش وسیعی از این مرجان ها دچار آسیب دیدگی شده است.
به اعتقاد پژوهشگران؛ بالا رفتن میزان اسید آب اقیانوس ها به نسبت سایر عوامل ذکر شده مهم تر بوده و این موضوع یکی از تاثیرات تغییرات محیط زیست و آب و هوا محسوب می شود. دلیل اصلی اسیدی شدن آب دریاهای دنیا، تولید میزان زیاد دی اکسیدکربن توسط صنایع و خودروها در سراسر جهان است که این میزان زیاد گاز، وارد هوا شده و بخشی از آن با آب دریا ترکیب می شوند.
ترکیب دی اکسید کربن و آب سبب ایجاد اسید کربنیک شده و به دلیل وجود حجم زیاد دی اکسید کربن در جو طی سده های گذشته، میزان ترکیب این گاز با آب اقیانوس ها از حد مجاز بیشتر شده که این موضوع بر زندگی جانوران و موجودات دریائی تاثیرات منفی گذاشته است.
تحقیقات جدید پژوهشگران حوزه اقیانوس شناسی نشانگر آن است که تپه های مرجانی بخش های مختلف جهان از جمله سواحل جنوب شرق آسیا، مناطق ساحلی نیوزلند، مرجانها شمال شرقی استرالیا که قدمتی طولانی داشته و از منابع مهم زیستی در این منطقه محسوب می شود و .... در خطر انقراض و نابودی کامل قرار دارند.
اهمیت مرجان های دریایی
صخره های مرجانی از مهم ترین و مفید ترین عوامل در اکو سیستم های دریایی محسوب می شوند که رشد جلبک ها دریایی، تولید مواد مغذی و ذخایر انرژی گسترده برای ماهی ها را به همراه داشته و سفید شدن و نابودی آن ها باعث کاهش روز افزون منابع ذکر شده و تغییرات گسترده در اکو سیستم خواهد شد. تپه های مرجانی تنها به عنوان یک عنصر زیبا در طبیعت کاربرد نداشته و درواقع این مرجان ها نقشی بسیار با اهمیت در برقراری تعادل اکوسیستم دریائی ایفا می کنند. علاوه بر نقشی که این مرجان ها به عنوان پناهگاه بسیاری از جانوران دریائی دارد، یکی از مهمترین کاربردهای این تپه های مرجانی، وظیفه ای است که به عنوان ضربه گیر و حائلی طبیعی سواحل در برابر امواج و طوفان های دریائی بر عهده دارند.
از سوی دیگر مرجان ها نقش بسیار مهمی در تنظیم اکو سیستم جانوری در دریاها ایفا می کنند، برای مثال پژوهش های محققان در استرالیا نشان می دهد که وجود نوعی ویژه از مرجان های دریائی که به نام مرجان های آکروپورا یا میز مرجان ها مشهور هستند، نقشی مهم و اساسی در حفاظت از ماهی هایی ایفا می کنند که در مناطق کم عمق دریاها زندگی کرده و نور خورشید می تواند به آن ها آسیب برساند.
به طور کلی ماهی های ساکن آب های کم عمق، برای فرار از گرمای خورشید به زیر این مرجان ها پناه می برند و نابودی مرجان ها می تواند منجر به نابودی گسترده انواع ماهی های ساکن این مناطق شود.
عوامل آسیب رسان
تغییرات ناشی از فعالیتهای انسانی و اثر متقابل آن روی اکوسیستم و همچنین پدیده ال نینو، تغییرات گسترده ای در اقیانوس آرام را به همراه داشته که در ادامه سفید شدن و ازبین رفتن تپه های مرجانی در مناطقی همچون فیجی، نیوکالدونیا و کریباتی قابل رویت هستند.
متاسفانه در دهه های اخیر و به دلیل تغییرات آب و هوائی رخ داده در سطح کره زمین؛ میزان گاز دی اکسید کربن که اصلی ترین گاز عامل ایجاد شرایط گلخانه ای در اتمسفر زمین محسوب می شود، بسیار بالا رفته و به تبع آن میزان جذب این گاز توسط اقیانوس ها نیز زیاد شده و این عامل سبب اسیدی تر شدن آب اقیانوس ها می شود که این موضوع خطری جدی برای زندگی مرجان های دریائی به شمار می رود.
براساس پژوهش های اخیر انجام شده توسط گروهی از دانشمندان که شرح کامل آن در نشریه علمی آرشیو آلودگی محیط زیست و سم شناسی Archives of Environmental Contamination and Toxicology منتشر شده است، در کنار عوامل متعدد تهدید کننده مرجان های دریائی که نقش مهمی در اکوسیستم اقیانوسی کره زمین ایفا می کنند، ترکیبات شیمیائی موجود در کرم های ضد آفتاب عاملی بسیار تهدید کننده و خطرناک برای بقای مرجان های دریائی به شمار می روند.
براساس این مطالعات؛ ماده شیمیائی oxybenzone که با عنوان benzophenone-3 نیز شناخته می شود در ساختار کرم های ضد آفتاب وجود داشته و بررسی های انجام شده، نشان می دهد که این ماده در بیش از 3 هزار و 500 نمونه از این کرم ها که توسط شرکت های تولید کننده محصولات آرایشی در سراسر دنیا تولید شده اند، به کار رفته است.
از سوی دیگر دانشمندان در تحقیقات جدید خود دریافتند که آلودگی های مواد شیمیایی محصولاتی چون صابون، مواد آرایشی و کرم های ضد آفتاب در نابودی جمعیت مرجان های دریایی بسیار تاثیر گذار است. مواد تشکیل دهنده محصولات مراقبت های شخصی به عنوان آلاینده های آلی نو ظهوری (emerging organic contaminants (EOC طبقه بندی می شوند که می توانند به محیط زیست و یا سلامت انسان آسیب های جدی برسانند. بر پایه بررسی های انجام شده توسط دانشمندان، درصد مواد تشکیل دهنده محصولات مراقبت های شخصی همانند صابون، مواد آرایشی و کرم های ضد آفتاب در آب های اقیانوس ها و به ویژه در مناطق نزدیک قطب جنوب بسیار بالا است.
شرایط بحرانی
علاوه بر افزایش دما، به دلیل بالا رفتن میزان اسید موجود در آب اقیانوس ها، بزرگترین تپه های مرجان های طبیعی دنیا که در سواحل ایالت کوئینزلند استرالیا قرار دارند، در خطر نابودی کامل هستند. این مرجان ها نقشی حیاتی برای حفظ ماهی های این مناطق ایفا می کنند.
دلیل اصلی نابودی تپه های مرجانی در سراسر دنیا، بالا رفتن میزان اسید آب اقیانوس ها است که این موضوع یکی از تاثیرات تغییرات محیط زیست و آب و هوا محسوب می شود. در این میان باید توجه داشت که مرجان های دریایی دارای تنوع و گستردگی نسبتا زیادی هستند و برخی از آن ها نقشی مهم در اکوسیستم دریایی ایفا می کنند.
چه باید کرد؟
با توجه به روند فعلی تولید آلاینده های جوی، آب اقیانوس ها روز به روز اسیدی تر شده و ساختار معدنی اسکلت مرجان ها در این اسید تحلیل رفته و حل می شوند. این شرایط دقیقا مشابه زمانی است که شما با خوردن مواد قندی و اسیدی، میزان اسیدی بودن دهانتان را بالا می برید. در این حالت دندان های شما آسیب می بینند. این دقیقا اتفاقی است که در حال حاضر برای مرجان های دریائی در حال وقوع است.
در این میان اصلی ترین اقدامی که می توان برای نجات مرجان های دریایی انجام داد؛ کنترل آلاینده های جوی و کاهش گازهای مضری مانند دی اکسید و مونو اکسید کربن است. این موضوع نیازمند همکاری همه جانبه کشورهای جهان در سطح بین المللی است.
منابع:
وگن کایند
سیناپرس
