سیروان مهم‌ترین و معروفترین رودخانه ناحیه هورامان در کردستان است و مسیر نسبتاً طولانی و پرپیچ‌وخمی دارد. این رودخانه در بخش غربی و شمال غربی اورامان قرار گرفته‌است و منطقه اورامان را به دو بخش تقسیم نموده‌است. این رودخانه از بخش رزاب و مریوان در کردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از شمال غربی اورامانات، دوآب و شمال هرتا، رودخانه‌های ژاد رود، قشلاق رود، لیله، لوشه، زمکان، دشت حر به آن پیوسته و سپس وارد کشور عراق می‌شود. سیروان را آب سیروان نیز می‌نامند. آب سیروان از به هم پیوستن دو رودخانه قشلاق و گاوه‌رود پدید می‌آید. سیروان پس از طی مسیری در میان دره کوه‌های کوچک‌خرمال، شاهو، و سالان وارد کردستان عراق شده و به دریاچه سد دربند خان می‌ریزد. در زبان فارسی، این رود پس از سد دربند خان نام رود دیاله به خود می‌گیرد.[۱] نام سیروان در قدیم شیروان بوده‌است. مسیر رود دیاله یا سیروان در عراق رود دیاله از بهم آمیختن رودهای سیروان، زالم، و تنجه رو پدید می آید و جای پیوستن این رودها دوآوان نام دارد. دیاله در همهٔ مسیر خود در سرزمین عراق به نام یکی از رودهای تشکیل دهندهٔ آن، سیروان نامیده می‌شود و نزدیک سلمان پاک در جنوب بغداد به دجله می ریزد و دجله را به سوی غرب می راند و آن را به فرات نزدیک می سازد.[۲] رویدادهای تاریخی در محدوده سیروان در سده دوم هجری مکتبی به دست شخصی به نام بهلول به نام علی اللهی پایه گرفت و به طور کلی جدای از ایین یارسان بود که در سده چهارم توسط شاه خوشین در کنار رود سیروان انسجام یافت و در قرن هشتم توسط سلطان اسحاق کامل و به اوج رسید . معرفی رودخانه سیروان این رودخانه در بخش غربی و شمال غربی اورامان قرار گرفته است . بخش اعظم آب رودخانه سیروان از چشمه‌‌های دامنه شرقی و غربی شاهو ، دامنه جنوبی و غربی كوسالان ، دامنه جنوبی دالانی و دامنه های آتشگاه و ماكوان تامین می‌گردد . به علت عرض كم امكان قایق رانی در سیروان وجود ندارد .سیروان منطقه اورامان را به دو بخش تقسیم نموده است و تنها راه ارتباطی مهم بین این دو بخش پل دوآب در حدود 25 كیلومتری شمال غربی پاوه می‌باشد .در كناره شمالی سیروان مقبره سلطان اسحاق در نزدیكی روستای شیرخان واقع شده است . سیروان بعد از طی مسیری طولانی با رودخانه لیلی تلاقی پیدا كرده و وارد كردستان عراق می‌شود به نقل از برنا، رودخانه سیروان طولانی ترین رودخانه کردستان است و از زیباترین رودخانه های کشور محسوب می‌شود. این رودخانه در جنوب غربی استان جریان دارد و بعد از گرفتن آب‌های بخش‌های جنوب‌غربی،غرب و مركز استان مثل قشلاق، گاوه‌ رود و گردلان در نهایت به نام روخانه سیروان نامیده می شود. سیروان بخش عمده این رودخانه در شهرستان سروآباد و منطقه باستانی اورامان جریان دارد و بعد در خاك عراق با پیوستن به رودخانه دیاله وارد رود بزرگ دجله می‌شود. سیروان اطراف این رود از نظر طبیعی بسیار زیبا و بستر آن محل زندگی انوع پرنده ها و ماهی ها است. این روخانه در واقع به همین دلایل جایگاه و نقش مهمی در صنعت توریسم استان کردستان دارد و از دیدنی های استان محسوب می شود که با جاذبه های طبیعی خود گردشگران زیادی را جذب می کند. برای رفتن و دیدن مسیر، چشم‌انداز، عظمت و زیبایی های طبیعی روخانه سیروان بهترین مسیر فاصله بین روستاهای" اسپریز" تا "هجیج" است كه به دلیل وجود جاده شنی موازی و در راستای رودخانه دیدنی های بسیار زیادی دارد که می تواند سوژه عکاسان شود. سیروان رودخانه خروشان سیروان محل تمرین و مسابقات قایقرانان استان ،مسابقات ملی و بین‌المللی است.قسمتی از این رود مرزی بین ایران و عراق است و به منطقه "دیاله" مشهور است و در نهایت به خلیج فارس می ریزد. این رودخانه منطقه اورامان را به دو بخش تقسیم کرده است و پل معروف "دوآب" در ۲۵ کیلومتری شمال غربی پاوه، تنها امکان ارتباطی بین این دو بخش است. طی سال‌های اخیر با افزایش كشاورزی در دشت‌های سنندج و كامیاران و ساخت استخرهای پرورش ماهی در نزدیكی روستای پلنگان، كیفیت آب این رودخانه رو به کاهش می رود. اگر به استان کردستان سفر کردید و برای بازدید از رودخانه سیروان راهی این منطقه شدیدَ مراقب کودکان باشید و فراموش نکنید خودتان هم برای آب تنی به رودخانه نزدیک نشوید و زیبایی های آن را از دور ببنید. خطر غرق شدن در این روخانه بسیار زیاد است منبع:کتاب اطلاعات توریستی کشورهای جهان.سایت کارناوال