اهداف جلسه:
·آشنایی با کودهای گیاهی (کمپوست)
·آشنایی با تاریخچه فناوری نانو
·آشنایی با فواید استفاده از کمپوست
·آشنایی با مزایای کمپوست
·آشنایی با مزایای کود آلی فرآوری و غنی شده
·آشنایی با معایب کودهای شیمیایی
·آشنایی با معایب کود دامی سنتی
وسایل مورد نیاز:
·کامپیوتر مجهز به اینترنت
مقدمه
کمپوست که این روزها نامش بر سر زبانهاست، کودی است که از بازیافت مواد ارگانیک (مواد زائدی که ازگیاهان و حیوانات برجای میمانند) به دست میآید.
از کمپوست (Compost) در باغبانی و کشاورزی به عنوان تقویتکننده خاک استفاده میشود. کارشناسان شهری معتقدند ۷۰ درصد زبالههای شهر تهران زباله تر هستند و در نتیجه میتوان آنها را به کود کمپوست تبدیل کرد. کم ترین مزیت این کار جلوگیرى از تولید هزاران متر مکعب شیرابه و میلیونها تن گاز متان و آلوده شدن بخش عظیمى از محیط زیست است.
استفاده از کمپوست ساختار خاک را ارتقا میدهد، محتوای خاک را تقویت میکنند و سبب میشود خاک مدت زمان بیشتری بتواند آب را در خود نگه دارد. کمپوست قدرت باروری خاک را افزایش میدهد و کمک میکنند ریشههای سالم در گیاه رشد کند.
این کود همچنین برای کنترل فرسایش، احیا و ساخت زمینهای مرطوب به عنوان پوشش به کار میرود. کمپوست همچنین با ماسه مخلوط میشود و برای زهکشی زمین به کار میرود.
5-1 کودهای گیاهی (کمپوست)
کمپوست عبارت از بقایای گیاهی و حیوانی، زباله های شهری و یا لجن فاضلاب است که تحت شرایط پوسیدگی قرار گرفته باشند، بطوری که مواد سمی آن ها از بین رفته، مواد پودر شده و فرم اولیه خود را از دست داده باشند.
برای تهیه کمپوست میتوان از بقایای چوب بری ها، زباله شهری، بقایای کشتارگاه ها و کارخانه های کنسرو ماهی،لجن فاضلاب و اجساد گیاه هایی مثل تفاله چای و قهوه استفاده نمود.
در ایجاد کشاورزی پایدار مناسب است و از کاهش محصول جلوگیری کرده و باعث افزایش آن میگردد. ذخیره کننده بزرگی از عناصر و آب بوده و به این ترتیب اعتماد و دلگرمی کشاورزان با استفاده از آن در مزارع بیشتر می شود و قابلیت ذخیره آب در خاک را افزایش میدهد.کود کمپوست باعث بهبودی ساختمان خاک شده و عملیات شخم را آسانتر می کند همچنین قابلیت ذخیره آب در خاک را افزایش میدهد.
هوموس و مواد آلی خاک را افزایش داده و بعضی از ویتامینها، هورمونها و آنزیمهای مورد نیاز را تأمین میکند که این مواد نمیتوانند بوسیله کودهای شیمیایی تأمین گردند. بنابراین در خاک های با کمبود مواد آلی بسیار مفید و مناسب می باشد.
کودهای اضافه شده را به راحتی و با جلوگیری از تلف شدن و هدر روی در اختیار گیاه قرار می دهد. بسیاری از عناصر و مواد غذایی پرمصرف و کم مصرف را که درخود داشته است در خاک آزاد کرده و در اختیار گیاه قرار میدهد.
5-3 مزایای کمپوست
استفاده از کمپوست (10 تن در هکتار کمپوست + کود شیمیائی توصیه شده ) عملکرد کمی و کیفی محصول را در مقایسه با تیمار شاهد ( نیتروژن، فسفر و پتاسیم توصیه شده به ترتیب 250 و 115 و 115 کیلوگرم در هکتار) و تیمار کود حیوانی ( 10 تن در هکتار کود حیوانی + کود شیمیائی توصیه شده ) افزایش داده است.
در کرت اصلی باگاس با افزایش سطح کمپوست مقدار عملکرد ماده خشک افزایش یافت. عملکرد ماده خشک همراه با مصرف مقادیر بالاتر کمپوست روند افزایشی را نشان داد.
مصرف کمپوست، اثر قابل توجهی در افزایش میزان نیتروژن قابل دسترس خاک و نیز میزان نیتروژن در گیاه داشته است. تاثیر کمپوست در بهبود سطح حاصلخیزی خاک و در نتیجه آن افزایش عملکرد ماده خشک و عملکرد دانه، تاثیر آن در اصلاح خصوصیات فیزیکی و شیمیائی خاک نیز میتواند موجب افزایش عملکرد ماده خشک و عملکرد دانه می شود و وزن مخصوص ظاهری خاک کاهش میابد.
این اصلاح شامل افزایش تخلخل (کاهش وزن مخصوص ظاهری )و کاهش مقاومت نفوذ آب در خاک می شود. تحت شرایط درجه حرارت بالا هم افزایش کمپوست (ضایعات مختلف کشاورزی ) به خاک سبب بهبود خصوصیات فیزیکی آن می گردد.
بررسی وضعیت کربن آلی نشان می دهدکه مقدار کربن آلی با افزایش مصرف کمپوست افزایش یافته است. در آزمایش مزرعه ای با مصرف کمپوست، میزان مواد آلی خاک را به میزان 5/5 گرم در کیلوگرم خاک افزایش می دهد.
5-4 مزایای کود آلی فرآوری و غنی شده
تنظیم pH خاک و اصلاح خاکهای قلیایی، شور و آهکی
افزایش قابلیت جذب عناصر پر مصرف ، کم مصرف ، مواد آلی و معدنی خاک
جلوگیری از سله بستن خاک و تسهیل گسترش ریشه و نگهداری رطوبت خاک، کاهش دفعات آبیاری
کاهش تجمع نیترات ، کادمیوم و سرب در میوه ها و سبزیجات
دارای خاصیت رهایش تدریجی ( Slow Release )
قابلیت پخش کود توسط یدک کش ها به صورت دستی و ماشین های کود پاش و کودکار
کاهش تردد ماشین های کشاورزی در مزرعه به علت تسهیل در پخش کود و پاشش بیشتر(صرفه جویی در مصرف سوخت)
جاگیری کمتر محصول ، حمل و نقل آسان
انبار داری بهینه و راحت ، کاهش ضایعات و خاکه شدن
افزایش کارایی مصرف آب
افزایش نفوذ پذیری و پوکی خاک
بهبود کیفیت محصول از لحاظ عطر و طعم و متابولیسم های ثانویه
کمک به تغذیه متعادل عناصر میکرو و ماکرو مورد نیاز گیاه
تشدید آلودگی آب و خاک
تخریب ساختمان خاک
شور و سفت شدن خاک
برهم خوردن تعادل عناصر غذایی خاک
صرف هزینه های گزاف تولید محصولات غذایی و کشاورزی
ایجاد محصولات غذایی بی کیفیت و آلوده
ایجاد بیماری های حاد و مزمن
وجود انواع ویروس ها و میکروارگانیسم های بیماری زا
افزایش هزینه تولید با گرفتن کارگر جهت وجین باغات و مزارع برای مبارزه با علف هرز
نیاز به استفاده از سموم آفتکش جهت کنترل میکروارگانیسم های مضر موجود در انواع کودهای دامی
انبارداری سخت و ایجاد بوهای مشمئز کننده
انتقال بیماری های مشترک انسان و دام
سوختگی و صدمه به ریشه گیاه و جلوگیری از جذب عناصر غذایی
تکلیف2: درباره مزایای کود آلی فرآوری و غنی شده چه اطلاعاتی دارید؟ در این باره تحقیق کنید و مطالب خود را دسته بندی کنید.
محل بازدید/ اردو/ خرید: _________
منابع مطالعه: برای کسب اطلاعات بیش تر در زمینه مطالب مرتبط این درس کتاب "تولید کمپوست از مواد آلی" را مطالعه نمایید.
تنظیم: زینب شاه مرادی
