بنابر نظر برخي از محققين در اين مقطع زماني، اردل جهت تامین امنیت جاده مهم دسپارت مركز آموزش و استقرار قسمتي از قشون سپاه صفوي شد. حاجی آخوند(هلیسائی) از شاگردان ملا صدرا از معممین حوزوی این منطقه در آن زمان است. وی دارای کتابخانه ای در روستای سرمازه بوده است . از نامبرده به عنوان بانی اولین مسجد در منطقه میانکوه یاد نموده اند. … در اواخر حكومت صفوي مجدداً تعدادي از ساكنان اصلي( طوايف بختياري) کوچ داده شده ، به مرور وارد منطقه شدند و به طرق مختلف مناطق و مراتع را تصاحب كرده اند. در زمان افشار و به خاطر سركشي بختياريها و جهت جلوگيري از قيام و اتحاد مجدد آنان ، تعداد۱۵۰ روستا(بنه وار) از اين منطقه و بازفت ويران و تعدادي از ساكنان توسط او به همراه ديگر طوايف بختياري مناطق ديگر، به جاهاي دور دست كوچانده و يا با سپاه او همراه شدند. عده اي از آنان بعدها به منطقه(ايل ) خود مراجعه و برخي براي هميشه درجاهاي ديگر ماندگار شدند. آنچه در اسناد معتبر آمده است اينكه علي صالح خان بختياري از خوانين هفت لنگ ( باب دوركي) كوهمال پشتكوه بختياري عهد افشار، با احكامي در دوره زند نيز كوهمالي اين منطقه را بر عهده داشت. عده اي مدفن او را روستای سرپير دشتك (حليمه خاتون) مي دانند. دراسناد دوره های صفویه ، افشار و زند این منطقه با نام عمومی پسکوه ، پشتکوه و پشتکوه بختیاری آمده است. اردل در دوره قاجار مركز حكمراني خوانين بختياري (دورکی باب) گرديد. در اين محدوده زماني اردل مركز حكومت سردسيري بختياري و بازار فصلي و مركز خريد و فروش و تبادل كالا و فرآورده ها و دستبافته هاي منطقه ، في مابين ساكنان و عشاير با پيشه وران اصفهاني بوده است. قلعه ، حمام ، باغ ، و تكيه ايلخاني ، برجهاي نگهباني و… از بناهاي اين دوره مي باشند. … امام قلي خان حاج ايلخاني كه به گواه تاريخ انساني سليم النفس و معتدل الخلق و خوشفكر بود ، با ايجاد كارگاه قاليبافي (قاليخانه) با بيش از ۵۰ دستگاه دار قالي در ضلع غربي باغ خان بازار فرش بختياري را رونق بخشيد.اين فرشها توسط زنان و دختران اين ديار بافته و در اصفهان عرضه می شدند. همچنين او در خصوص رواج و ترويج اعتقادات و پاسخگويي به مسائل شرعي مردم يكي از معممين حوزوي بختیاری تبار (حاجی آخوند ملا امید) را راغب به حضور در اردل نمود. نامبرده نسبت بر پايي مكتبخانه و سواد آموزي اهتمام ورزيد . در اين دوره مجالس و مراسم عزاداري حسيني و تعزيه خواني رواج پيدا نمود. كتب ،ادعيه ها و متون دست نويس زيادي از اين دور در دست مي باشد. مردم اين منطقه در بزرگترين تحول تاريخ ايران يعني نهضت مشروطه نقش بسزايي داشته اند و در فتح تهران با قشون بختياري همراه بودند . از اردليها نهضت مشروطه مي توان از ملا نورمحمدرئيسي و كاكا فرهاد بابادي عكاشه نام برد. در اولین تقسیمات نوین کشوری و با تصویب قانون ایالات و ولایات که خاک بختیاری را به سه بلوک تقسیم نمود اردل جز بلوک آخوره (اردل، لردگان ، گندمان و داران) تحت حاکمیت اصفهان واقع شد.در دوره پهلوي اول به علل سياسي خاص حكومت وقت و سركشي حكام محلي و استقرار تيپ نظامي ، اردل از رونق اجتماعي و سياسي افتاد . و شلمزار محور داد و ستد كالاي منطقه قرار گرفت. با تغييراتي همه جانبه اي كه در سيستم اداري و سياسي و اجتماعي و فرهنگي كشور در اين دوره بوجود آمد . اردل در تقسيمات سياسي كشوري به عنوان بخشی از ولايت اصفهان قرار گرفت .در اين زمان بود كه اولين سري سرباز بگيري براي ارتش نوين(پهلوی اول) و اولين سيستم صدور سجلي (ثبت احوال) در مناطق بختياري از اردل شروع شد. سياحان اروپايي زيادي از اين منطقه ديدن و درباره آن مطالبي نوشته اند. از آن جمله لرد كرزن انگليسي كه ضمن توصيف خصوصيات امامقلي خان حاج ايلخاني ميگويد : مقر آنها در آرادل در جنوب شرقي كوههاي بختياري است. كه ۶۰۰۰ پا از سطح دريا ارتفاع و داراي عمارت وقلعه اي دو طبقه با برجي مستحكم است … و در ادامه مسافت جاده هاي جنوبي به اصفهان مسير جاده ديلم ، بهبهان ، اردل و اصفهان را مورد بحث قرار ميدهد… از ديگر سياحان مي توان از هنري بلوس لينج شريك كمپاني لينچ ، خانم ايزابلا بيشوب ، آقای آرنولد ويلسون و… را نام برد كه هر كدام با ذكر مختصات جغرافيايي ، اجتماعي و سياسي و اقتصادي اردل پرداخته اند. منبع:مقاله جهانگردی.کتاب اطلاعات توریستی کشورهای جهان.سایت کارناوال