يكی از خون هايی كه از زن خارج مي شود، خون استحاضه است و زن را در موقع ديدن خون استحاضه «مستحاضه» مي گويند.
طبق نظر آیت الله سیستانی مسأله 130: خون استحاضه در بيشتر اوقات زرد رنگ يا قرمز روشن و سرد و رقيق و كهنه و مانده است و بدون فشار و سوزش بيرون مي آيد و خون استحاضه، حداقلّ يا حداکثر معينی ندارد و نيز قبل از بلوغ، استحاضه محقّق نمي شود و در محقّق شدن آن بعد از (60) سال قمری اشكال است و احتياط واجب آن است كه زنان بعد از اين سن هم به وظايف مستحاضه عمل نمايند. مسأله 131:استحاضه سه قسم است: قليله و متوسّطه و كثيره. 1. استحاضه قليله: آن است كه خون فقط روی پنبه ای را كه زن با خود برمي دارد آلوده كند و در آن فرو نرود. 2. استحاضه متوسّطه: آن است كه خون در پنبه فرو رود، هر چند در يك گوشه آن باشد ولی از طرف ديگر پنبه بيرون نيايد و به دستمالی كه معمولاً زن ها برای جلوگيری از خون مي بندند، نرسد. 3. استحاضه كثيره: آن است كه خون پنبه را فرا گرفته يا در آن فرو رفته و از طرف ديگر بيرون آيد و به دستمالی كه معمولاً زن ها برای جلوگيری از خون مي بندند برسد. شايان ذكر است در انتخاب اندازه پنبه به طور معمول در بين بانوان عمل ميشود و در هنگام استعمال، از پنبه غير فشرده و به حالت معمولی استفاده مي شود و استفاده از جنس ديگری غير از پنبه، كه در بافت و قابليت جذب و مقدار نفوذش مثل پنبه باشد نيز كافی است ولی دستمال كاغذي های رايج، كه بافت ظريفی دارد و قابليت جذب و نفوذ آن بيشتر و سريعتر از پنبه است، در اين مورد كافی نيست و اگر به پنبه طبيعی ناخالصی و مواد ديگری نيز اضافه شده كه تأثيری در جهت ذکر شده نداشته باشد، اشكال ندارد. احكام استحاضه مسأله 132: در استحاضه قليله بايد زن برای هر نماز يك وضو بگيرد هر چند بخواهد نماز ظهر و عصر يا نمازمغرب و عشاء را پشت سرهم بخواند (مگر موردی كه در مسأله(140) ذکر ميشود)، و بنابر احتياط مستحب، پنبه را آب كشيده و يا عوض كند و بايد ظاهر فرج را چنانچه خون به آن رسيده، آب بكشد. مسأله 133: زنی كه نميدانسته در استحاضه قليله بايد زن برای هر نماز يك وضو بگيرد و مثلاً نماز ظهر و عصر را پشت سر هم با يك وضو مي خوانده، نماز عصرش باطل است هر چند جاهل قاصر بوده و در فراگيری مسأله كوتاهی نكرده باشد و بايد آن را اگر وقت هست دوباره خوانده و اگر وقت گذشته، قضا نمايد مگر در صورتی که مسأله(140) شامل آن شود. مسأله 134: در استحاضه متوسّطه، بنابر احتياط لازم، بايد زن برای هر نمازِ صبح، غسل كند و لازم است برای نمازهای خود، كارهای استحاضه قليله كه در مسأله (132) ذکر شد را هم انجام دهد و هرگاه استحاضه متوسّطه قبل از نمازی غير از نماز صبح، مثل نماز ظهر برايش پيش آيد، برای آن نماز، غسل كند و علاوه بر آن تا صبح روز ديگر برای نمازهای خود، كارهای استحاضه قليله را انجام دهد. مسأله 135: اگر استحاضه متوسّطه قبل از نماز صبح يا در بين نماز صبح حاصل شود، بايد بنابر احتياط واجب برای نماز صبح غسل كند و اگر عمداً يا از روی فراموشی برای نماز صبح غسل نكند، بنابر احتياط لازم، بايد برای نماز ظهر و عصر غسل كند و نماز صبحش كه بدون غسل و انجام وظايف ديگر مستحاضه خوانده، باطل است و بايد آن را اگر وقت هست دوباره خوانده و اگر وقت گذشته قضا نمايد و اگر برای نماز ظهر و عصر غسل نكند، بايد قبل از نماز مغرب و عشا غسل نمايد، چه خون بيايد يا قطع شده باشد و نماز ظهر و عصری را كه بدون غسل و انجام وظايف ديگر خوانده، دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد. مسأله 136: در استحاضه كثيره، بنابر احتياط واجب، بايد زن برای هر نماز پنبه و دستمال را عوض كند يا آب بكشد و لازم است يك غسل برای نماز صبح و يك غسل برای نماز ظهر و عصر و يك غسل برای نماز مغرب و عشا به جا آورد و بين نماز ظهر و عصر و نيز بين مغرب و عشا فاصله نيندازد و اگر فاصله بيندازد بايد برای نماز عصر و عشا دوباره غسل كند. همه اين موارد در صورتی است كه خون پی در پی از پنبه به دستمال برسد امّا چنانچه رسيدن خون از پنبه به دستمال با قدری فاصله باشد كه زن بتواند در آن فاصله غسل نموده و يك نماز يا بيشتر بخواند، احتياط لازم آن است كه هرگاه خون از پنبه به دستمال برسد پنبه و دستمال را عوض كرده و يا آب بكشد و غسل نمايد و نماز بخواند، بنابراين اگر زن غسل استحاضه کثيره كرد و نماز ظهر را مثلاً خواند ولی قبل از نماز عصر يا در بين آن، خون دوباره از پنبه به دستمال رسيد، بنابر احتياط واجب، بايد برای نماز عصر نيز غسل نمايد ولی چنانچه فاصله به مقداری باشد كه زن بتواند در آن ميان دو نماز يا بيشتر بخواند، مثل اينكه بتواند نماز مغرب و عشا را نيز قبل از آنكه خون دوباره به دستمال برسد بخواند، برای آن نمازها لازم نيست غسل ديگری بكند و در هر صورت زنی که غسل استحاضه کثيره انجام داده، تا وقتی بعد از غسل مبطل وضو انجام نداده، لازم نيست وضو بگيرد. مسأله 137: در مواردی كه غسل بر زن واجب مي شود اگر چند بار غسل کردن برای او ضرر دارد يا باعث سختی زيادی است که معمولاً قابل تحمّل نيست، ميتواند به جای آن تيمّم نمايد. مسأله 138: مستحاضه متوسّطه كه بايد وضو بگيرد و هم بنابر احتياط لازم، غسل كند، بايد غسل را اوّل به جا آورد و بعد وضو بگيرد ولی در مستحاضه كثيره كه غسل كافی است و احتياط مستحب است كه وضو هم بگيرد، اگر بخواهد وضو بگيرد بايد قبل از غسل، وضو بگيرد. مسأله 139: در ابتدای استحاضه تا وقتی خون در باطن است و بيرون نيامده، غسل يا وضو و نيز ساير احکام استحاضه واجب نميشود و اگر بيرون بيايد هرچند كم باشد، واجب است طبق احكام استحاضه عمل نمايد و از آن پس تا زمانی كه خون در مجراست هر چند بيرون نيايد ولی در محلّی است كه اگر پنبه داخل كند آلوده به خون ميشود، واجب است به وظايف مستحاضه عمل كند. مسأله 140: زن مستحاضه اگر بداند از وقتی كه مشغول وضو يا غسل شده خونی از او بيرون نيامده و در داخل فرج هم نيست، مي تواند خواندن نماز را تا وقتی كه مي داند پاك مي ماند به تأخير بيندازد، همچنان كه مي تواند نمازهای بعدی را در اين فاصله زمانی بدون اينکه دوباره غسل کند يا وضو بگيرد، بخواند. مسأله 141: اگر زن قبل از وقت نماز، مستحاضه متوسّطه يا كثيره شود، در مواردی كه لازم است بين غسل و نماز فاصله ای واقع نشود، واجب است غسل مربوط به نماز را بعد از فرا رسيدن وقت نماز انجام دهد مگر آنكه غسل را برای خواندنِ همان نماز يا به جهت ديگری مثل مسّ خط قرآن، نزديك وقت اذان انجام داده باشد و بلافاصله بعد از آن وقت شرعی نماز فرا رسد و نماز را بخواند به گونهای كه بين غسل و نماز فاصله نشده و پشت سر هم انجام گردد، امّا اگر بين انجام غسل و نماز فاصله شود مثل اينكه منتظر رسيدن وقت نماز شود، آن غسل برای خواندن نماز كافی نيست و بايد برای نماز، دوباره غسل نمايد. مسأله 142: در مستحاضه قليله و متوسّطه، زن برای هر نمازی چه نماز يوميه چه غير يوميه، چه واجب باشد چه مستحب، بايد وضو بگيرد و خواندن دو نماز با يك وضو جايز نيست، هرچند دو نماز را پشت سر هم و بدون فاصله بخواند، مگر آن كه زن از ابتدای وضوی نماز اوّل تا انتهای نماز بعد، در ظاهر و باطن پاك باشد و پاك بودن در ظاهر كافی نيست بنابر اين در اين فاصله زمانی كه خون در ظاهر و باطن قطع شده، جايز است زن چند نماز را با يك وضو بخواند، همين طور، اگر بخواهد نماز يوميه ای را كه خوانده احتياطاً دوباره بخواند يا بخواهد نمازی را كه تنها خوانده است دوباره با جماعت بخواند، بايد تمام كارهايی را كه برای استحاضه ذکر شد انجام دهد، امّا برای خواندن نماز احتياط و سجده فراموش شده، چنانچه آنها را بعد از نماز فوراً به جا آورد، لازم نيست كارهای استحاضه را انجام دهد و برای سجده سهو، در هر حال، لازم نيست كارهای استحاضه را به جا آورد. مسأله 143: مستحاضه قليله يا متوسّطه اگر بخواهد غير از نماز، كاری انجام دهد كه شرط آن وضو داشتن است مثلاً بخواهد قرآن را مسّ کند، چنانچه بعد از تمام شدن نماز باشد، بنابر احتياط واجب، بايد وضو بگيرد و وضويی كه برای نماز گرفته، كافی نيست. مسأله 144: مستحاضه كثيره اگر بخواهد غير از نماز، كاری انجام دهد كه شرط آن وضو داشتن است مثلاً قرآن را مسّ کند، چنانچه خون پی در پی از پنبه به دستمالی كه معمولاً زنان برای جلوگيری از سرايت خون مي بندند مي رسد، غسلی كه برای نماز انجام داده، برای آن کار (مثل مسّ قرآن) نيز كافی است و احتياط مستحب آن است که دوباره غسل کند، البتّه در صورتی كه باطل کننده وضو از او سر زده باشد (مثل اينکه ادرار کرده باشد)، بايد وضو بگيرد، امّا اگر رسيدن خون از پنبه به دستمال با مقداری فاصله زمانی باشد كه زن بتواند در آن فاصله غسل نمايد و آن کار (مثل مسّ قرآن) را انجام دهد، احتياط واجب آن است که دوباره غسل کند. مسأله 145: مستحاضه قليله بعد از وضو، و مستحاضه متوسّطه بعد از غسل و وضو، و مستحاضه كثيره بعد از غسل، بايد فوراً مشغول نماز شوند مگر در دو مورد استثنايی كه در مسأله (136 و 140) به آنها اشاره شد، ولی گفتن اذان و اقامه قبل از نماز و خواندن دعاهای وارده قبل از تكبيرة الاحرام كه به دليل معتبر، مستحب بودن آن ثابت شده اشكال ندارد؛ همچنين کارهايی که برای خواندن نماز لازم است انجام شود، مثل تهيه مُهر و چيزی كه سجده بر آن صحيح است و کارهايی که معمولاً قبل از نماز انجام ميشود مثل رفتن به محلّ نمازش در منزل، اشكال ندارد و در نماز هم مي تواند كارهای مستحب مثل قنوت و غير آن را به جا آورد؛ همچنين اگر زن مستحاضه نمازی به جا آورد كه معلوم شود باطل است - مثلاً به خاطر بجا نياوردن ركن يا پديد آمدن يکی از شکهای باطل کننده - چنانچه متوجّه باطل شدن نماز در بين آن يا بعد از آن بدون فاصله قابل توجّه شود، اين امر موجب باطل شدن غسل يا وضوی او نمي-شود و می تواند آن نماز را با همان غسل يا وضو بدون فاصله دوباره بخواند. مسأله 146: زن مستحاضه اگر وظيفه اش اين باشد كه ميان وضو يا غسل و نماز فاصله نيندازد ولی مطابق وظيفه اش رفتار نكند و فاصله بياندازد، بايد دوباره وضو گرفته يا غسل كند و بلافاصله مشغول نماز شود. مسأله 147: اگر خون استحاضه زن جريان دارد و قطع نمي شود، چنانچه برای او ضرر ندارد، بايد تا آخر نماز از بيرون آمدن خون جلوگيری نمايد هر چند با گذاشتن پنبه و مانند آن در داخل مجرا و بستن آن قسمت باشد، و بنابر احتياط واجب، جلوگيری از خارج شدن خون، قبل از وضو يا غسل انجام شود و چنانچه كوتاهی كند و خون بيرون آيد، چنانچه نماز خوانده، بايد دوباره نماز بخواند ولی فاصله شدن اين نمازِ باطل، باعث باطل شدن وضو يا غسل نمي شود و ميتواند فوراً بدون اينکه بار ديگر وضو يا غسل را بجا آورد، نماز را دوباره بخواند، هر چند احتياط مستحب آن است كه دوباره وضو يا غسل را انجام دهد سپس نماز را بار ديگر بخواند. منبع: سایت سراج


